Samenvatting POHB07: Gezondheidsmanagement
Les 1: Stalmanagement
Waarom ziektes herkennen?
- preventie van ziektes begint op stalniveau bij manager van stal
- wordt later stalhouder die verantwoordelijk is voor de paarden
- sector verantwoordelijk
- organisaties die verbeteren van kwaliteit als een continue proces zien en hier naar
handelen maken meer winst
Kwaliteit= act, plan, do, check
Paard vereist= rust, reinheid en regelmaat
Locomotie apparaat= bewegingsapparaat
Digestie apparaat= spijsvertering
Respiratie apparaat= ademhaling
Huid aandoeningen= huid
Locomotie apparaat
Wat wordt gecontroleerd om problemen te voorkomen bij bewegen?
- kreupelheid (door hoefzweer)
- hoeven door de hoefsmid op hoefzweer en abces in hoef
- rotstraal (in natte stallen bacteriële ontsteking in middenstraalgroeve)
- dikke benen (wondjes veroorzaken een reactie aan het lymfevat)
- wonden
- mok (ontstaat in kootholte doordat gras de hoef in) komt ontstaat in najaar bij natte
bodem en ammoniakrijke omgeving)
- pezen
Hoefzweer= bacteriële ontsteking in de hoef (druk in de hoef stijgt, hierdoor is hoef
pijnlijk, paard belast hoef niet meer)
Hoefzweer vaststellen= pols tellen doordat polsslag voelbaar is,
Peesproblemen komt grote kracht op been pezen gaan kapot jonge paarden hebben
geen LLA training gehad waarin de pezen en banden uitharden
Jonge paarden meer kans op peesblessure doordat de ondergrond van de wei niet
goed is grote kans op uitrekking van pezen en banden hebben geen basis conditie
Als een paard peesblessure heeft gehad is de kans groot dat hij het nog een keer
krijgt
- bodemgesteldheid van de bak (diepte en hardheid)
- weiland op onregelmatigheden, drainage (water afvoeren) omheining
- paddocks op gaten
- paden op steentjes
- stallen op vochtigheid en scherpe voorwerpen
Hoe wordt het gecontroleerd om problemen te voorkomen bij bewegen?
- paard ontziet een been (gebruikt een been minder, staat op 3 benen), alle benen
inspecteren, palpatie (voelen aan de benen) op stal
,- onregelmatigheid met lopen, ijzer zit los, symmetrie van de voeten, hoek bodem
buiten stal
Wanneer wordt het gecontroleerd om problemen te voorkomen bij bewegen?
- op stal dagelijks
- buiten stal dagelijks
Is de aandoening managementafhankelijk bij bewegen?
- De volgende aandoeningen zijn managementafhankelijk: rotstraal,
peesaandoeningen, mok en hoefbevangenheid
Digestie apparaat
Wat wordt gecontroleerd om problemen te voorkomen met de spijsvertering?
- eten op stal en buiten de stal
- stal (muren)
- mest
- algemene indruk paard
- tanden (scheefhouden van hoofd gebitsproblemen)
- kwaliteit van krachtvoer en ruwvoer (trigonella van eten van parasiet, diarree of
koliek van krijgen)
Hoe wordt het gecontroleerd om problemen te voorkomen met de spijsvertering?
- is eten op, hoelang duurt het eten (1kg krachtvoer 5-7 minuten), wat wordt er wel of
niet opgegeten, zijn er proppen kuilvoer aanwezig na het voeren
- graven ze, eten ze stro, zijn ze onrustig
- consistentie, zand, wormen in mest, ontbreken van mest (kan koliek of diarree
ontstaan)
- gedrag paard: onrustig, liggen, graven en sloom
Wanneer wordt het gecontroleerd om problemen te voorkomen met de
spijsvertering?
- na het voeren
- voor het voeren/
- bij het uitmesten
Is de aandoening managementafhankelijk bij de spijsvertering?
Koliek en diarree zijn managementafhankelijk
Gebit bijhouden is managementafhankelijk
Weiland met veel zand controleren
Respiratie apparaat
Wat wordt gecontroleerd om problemen te voorkomen met de ademhaling?
- ventilatie (klimaat) (te veel ammoniak aanwezig)
- hoesten (stofvorming van hooi komt veel droge stof vrij hierdoor droge slijmvliezen
uit)
- snotteren
Hoe wordt het gecontroleerd om problemen te voorkomen met de ademhaling?
- ventilatie (klimaat) als je stal binnenkomt ‘s morgens
- zodra paarden in beweging komen hoesten
- snotteren na en tijdens het rijden en als je ’s morgens als je de stal binnenkomt
Wanneer wordt het gecontroleerd om problemen te voorkomen met de ademhaling?
- ’s morgens
, - na en tijdens het rijden
Is de aandoening managementafhankelijk bij de ademhaling?
De volgende aandoeningen zijn managementafhankelijk: longontsteking, bronchitis
dampigheid (COPD)
Huidaandoening
Wat wordt gecontroleerd om problemen te voorkomen aan de huid?
- oneven heden op de huid
- haren over het hele lichaam
- jeuk
- pijn
- klimaat huisvesting
Hoe wordt het gecontroleerd om problemen te voorkomen aan de huid?
- bij jonge paarden individueel 1x per week
- oudere paarden zodra ze in de hand komen
- nieuwe paarden zodra ze op stal zijn dagelijks
- klimaat controleren niet te vochtig gedijen hebben vele huidparasieten
Wanneer wordt het gecontroleerd om problemen te voorkomen aan de huid?
- 1x per week
- dagelijks
Is de aandoening managementafhankelijk bij de huid?
Oneven heden op de huid en klimaat controleren
Conclusie
Goed stal management
- organisatie en planning
- uitvoering
- controle van de paarden en de stal
- alert blijven op afwijkingen die aanwijzing kunnen zijn voor problemen
Locomotie les 1: kreupelheid
Kreupel paard= paard dat zijn 4 benen tijdens de beweging niet gelijk belast of
beweegt het paard loopt niet vierkant
Oorzaken van kreupelheid
- pijn
- mechanische belemmering
- aandoeningen van neurogene oorsprong (zenuwen)
- hypoxie (geen of te weinig zuurstof in weefsel)
Voorbeen is kreupel= paard valt op het been dat niet kreupel is
Achterbeen is kreupel= aan de kant van het kreupele been wordt de heup lager
gedragen
Paard loopt vierkant= belastings fase en bewegingsfase zijn gelijk (fase 1=fase 2)
Les 1: Stalmanagement
Waarom ziektes herkennen?
- preventie van ziektes begint op stalniveau bij manager van stal
- wordt later stalhouder die verantwoordelijk is voor de paarden
- sector verantwoordelijk
- organisaties die verbeteren van kwaliteit als een continue proces zien en hier naar
handelen maken meer winst
Kwaliteit= act, plan, do, check
Paard vereist= rust, reinheid en regelmaat
Locomotie apparaat= bewegingsapparaat
Digestie apparaat= spijsvertering
Respiratie apparaat= ademhaling
Huid aandoeningen= huid
Locomotie apparaat
Wat wordt gecontroleerd om problemen te voorkomen bij bewegen?
- kreupelheid (door hoefzweer)
- hoeven door de hoefsmid op hoefzweer en abces in hoef
- rotstraal (in natte stallen bacteriële ontsteking in middenstraalgroeve)
- dikke benen (wondjes veroorzaken een reactie aan het lymfevat)
- wonden
- mok (ontstaat in kootholte doordat gras de hoef in) komt ontstaat in najaar bij natte
bodem en ammoniakrijke omgeving)
- pezen
Hoefzweer= bacteriële ontsteking in de hoef (druk in de hoef stijgt, hierdoor is hoef
pijnlijk, paard belast hoef niet meer)
Hoefzweer vaststellen= pols tellen doordat polsslag voelbaar is,
Peesproblemen komt grote kracht op been pezen gaan kapot jonge paarden hebben
geen LLA training gehad waarin de pezen en banden uitharden
Jonge paarden meer kans op peesblessure doordat de ondergrond van de wei niet
goed is grote kans op uitrekking van pezen en banden hebben geen basis conditie
Als een paard peesblessure heeft gehad is de kans groot dat hij het nog een keer
krijgt
- bodemgesteldheid van de bak (diepte en hardheid)
- weiland op onregelmatigheden, drainage (water afvoeren) omheining
- paddocks op gaten
- paden op steentjes
- stallen op vochtigheid en scherpe voorwerpen
Hoe wordt het gecontroleerd om problemen te voorkomen bij bewegen?
- paard ontziet een been (gebruikt een been minder, staat op 3 benen), alle benen
inspecteren, palpatie (voelen aan de benen) op stal
,- onregelmatigheid met lopen, ijzer zit los, symmetrie van de voeten, hoek bodem
buiten stal
Wanneer wordt het gecontroleerd om problemen te voorkomen bij bewegen?
- op stal dagelijks
- buiten stal dagelijks
Is de aandoening managementafhankelijk bij bewegen?
- De volgende aandoeningen zijn managementafhankelijk: rotstraal,
peesaandoeningen, mok en hoefbevangenheid
Digestie apparaat
Wat wordt gecontroleerd om problemen te voorkomen met de spijsvertering?
- eten op stal en buiten de stal
- stal (muren)
- mest
- algemene indruk paard
- tanden (scheefhouden van hoofd gebitsproblemen)
- kwaliteit van krachtvoer en ruwvoer (trigonella van eten van parasiet, diarree of
koliek van krijgen)
Hoe wordt het gecontroleerd om problemen te voorkomen met de spijsvertering?
- is eten op, hoelang duurt het eten (1kg krachtvoer 5-7 minuten), wat wordt er wel of
niet opgegeten, zijn er proppen kuilvoer aanwezig na het voeren
- graven ze, eten ze stro, zijn ze onrustig
- consistentie, zand, wormen in mest, ontbreken van mest (kan koliek of diarree
ontstaan)
- gedrag paard: onrustig, liggen, graven en sloom
Wanneer wordt het gecontroleerd om problemen te voorkomen met de
spijsvertering?
- na het voeren
- voor het voeren/
- bij het uitmesten
Is de aandoening managementafhankelijk bij de spijsvertering?
Koliek en diarree zijn managementafhankelijk
Gebit bijhouden is managementafhankelijk
Weiland met veel zand controleren
Respiratie apparaat
Wat wordt gecontroleerd om problemen te voorkomen met de ademhaling?
- ventilatie (klimaat) (te veel ammoniak aanwezig)
- hoesten (stofvorming van hooi komt veel droge stof vrij hierdoor droge slijmvliezen
uit)
- snotteren
Hoe wordt het gecontroleerd om problemen te voorkomen met de ademhaling?
- ventilatie (klimaat) als je stal binnenkomt ‘s morgens
- zodra paarden in beweging komen hoesten
- snotteren na en tijdens het rijden en als je ’s morgens als je de stal binnenkomt
Wanneer wordt het gecontroleerd om problemen te voorkomen met de ademhaling?
- ’s morgens
, - na en tijdens het rijden
Is de aandoening managementafhankelijk bij de ademhaling?
De volgende aandoeningen zijn managementafhankelijk: longontsteking, bronchitis
dampigheid (COPD)
Huidaandoening
Wat wordt gecontroleerd om problemen te voorkomen aan de huid?
- oneven heden op de huid
- haren over het hele lichaam
- jeuk
- pijn
- klimaat huisvesting
Hoe wordt het gecontroleerd om problemen te voorkomen aan de huid?
- bij jonge paarden individueel 1x per week
- oudere paarden zodra ze in de hand komen
- nieuwe paarden zodra ze op stal zijn dagelijks
- klimaat controleren niet te vochtig gedijen hebben vele huidparasieten
Wanneer wordt het gecontroleerd om problemen te voorkomen aan de huid?
- 1x per week
- dagelijks
Is de aandoening managementafhankelijk bij de huid?
Oneven heden op de huid en klimaat controleren
Conclusie
Goed stal management
- organisatie en planning
- uitvoering
- controle van de paarden en de stal
- alert blijven op afwijkingen die aanwijzing kunnen zijn voor problemen
Locomotie les 1: kreupelheid
Kreupel paard= paard dat zijn 4 benen tijdens de beweging niet gelijk belast of
beweegt het paard loopt niet vierkant
Oorzaken van kreupelheid
- pijn
- mechanische belemmering
- aandoeningen van neurogene oorsprong (zenuwen)
- hypoxie (geen of te weinig zuurstof in weefsel)
Voorbeen is kreupel= paard valt op het been dat niet kreupel is
Achterbeen is kreupel= aan de kant van het kreupele been wordt de heup lager
gedragen
Paard loopt vierkant= belastings fase en bewegingsfase zijn gelijk (fase 1=fase 2)
