Samenvatting klinische psychiatrie

Samenvatting klinische
psychiatrie
ROMI COUCK

Inleiding (DSM-5)
Inleiding (psychopathologie/psychiatrische stoornissen)

Psychopathologie
 Het woord psychopathologie bestaat uit psyche (geestelijke), pathos (lijden) en logie
(leer)
 2 soorten benaderingen:
1) SYNDROOMBENADERING : Het syndroom is gekend en we kijken welke symptomen
hier onder vallen.
2) SYMPTOOMBENADERING : Door in gesprek te gaan met een cliënt en de
gedachtegang in benadering te brengen kan je tot een diagnose komen.
 2 soorten Diagnosen:
1) SYNDROOM/DESCRIPTIEVE DIAGNOSE : De diagnose is beschrijvend en geeft geen
informatie over de redenen en manier van ontstaan.
2) STRUCTUURDIAGNOSE : De diagnose geeft naast een beschrijving van de
symptomatologie aan waardoor en op welke wijze het syndroom ontstaan is.
(ETIOLOGIE )
- Factoren die iemand kwetsbaar maken
(predisponerende of voorbeschikkende factoren)
- Factoren die de stoornis uitlokken
(precipiterende of uitlokkende factoren)
- Factoren die de stoornis onderhouden
(perpetuerende of onderhoudende factoren)

Psychiatrische stoornis
 Je wijkt af van wat in de cultuur als normaal gedrag geldt.
 Veroorzaakt ongemak, lijden of bezorgdheid bij de betrokkene en/of de omgeving
 Medisch model: (disease)
- ETIOLOGIE
- PATHOGENESE (ontwikkeling)
- PROGNOSE (natuurlijk beloop)
- BEHANDELING (Preventie/therapie)
 Psychologisch model: ziektebeleving (illness)
 Sociologisch model: ziekterol




1

,  Het BIOPSYCHOSOCIAAL MODEL is een holistische visie die we hanteren.
- Wordt vaak gehanteerd als kwetsbaarheidsmodel.
- Bij biologische factoren kan drugs ook medicatie zijn die wordt gegeven.
- Bij dit model gaan we kijken naar de draagkracht (wat kan een patiënt helpen)
en de draaglast (waar wil hij van af).
- Bij langdurige stress of imbalans kan er decompensatie zijn (vb. maagzweer).

Classificatie
 Doel:
- Orde scheppen
- Fenomenen groeperen
- Gemeenschappelijke taal ontwikkelen
 Ideaal:
- Perfecte representatie van onderliggende realiteit en diversiteit
- Voorspelt verloop, oorzaken, reacties op behandeling
 Nuttig:
- Communicatiemiddel
- Registratiemiddel
 Adhv. de DSM kunnen we eventueel wel op populatie niveau inschatten wat er nodig
zou zijn voor bijvoorbeeld een depressie, maar die moet altijd nog individueel
vertaald worden.
 Hij is heel handig bij communicatie wat hem ook heel betrouwbaar maakt.
 Iets is ofwel aan-of afwezig, er zijn afgebakende klassen. Er was veel kritiek op en
men wilde er een continu gegeven van maken voor bijvoorbeeld schizofrenie wat zich
bevindt op een continuüm. De laatste classificatie is het prototypische voorbeeld. (Er
is een grote variabiliteit tussen individuen maar ook veel gemeenschappelijke
kenmerken die worden aangemerkt.)
- Het dimensionele sluit veel meer aan bij de klinische praktijk.


2

,  DSM is het meest gebruikte als het gaat over classificatie over mentale problemen, in
Canada is dat de ICD. Men probeert deze meer en meer op elkaar te gaan enten.
 Tussen de vierde en de vijfde versie van de DSM zit bijna twintig jaar door veel
invloeden omdat men een kanteling probeerde doen naar het dimensionale maar dit
is niet gelukt.

Voor- en nadelen
 Positief:
- Research is verbeterd
- Communicatiemiddel tussen onderzoekers en behandelaars
- Betrouwbaarheid
 Negatief:
- Koppeling hulpverlening
- Koppeling verzekeringsmaatschappij (DBC)
- Koppeling psychofarmaca
 Wanneer je in het continuüm valt, maar juist buiten de afgebakende klasse
dan kan toegang tot deze zaken moeilijk zijn zonder diagnose.)
- Validiteit (meet je effectief wat je tracht te meten?)

Geschiedenis
 DSM-I/II : “Freud” model
 DSM-III/IV : “Kraepelin” model
- Schizofrenie
- Bipolaire stoornis
- Schizoaffectieve stoornis
 DSM-5 : “Neurowetenschappen” model
- We weten dat genetica een rol speelt maar kunnen hier niets op voorspellen
omdat we weten dat ook de omgeving een grote rol speelt.

Diagnostiek
 We hebben een continuüm van klachten, enkel het deel van de ernstige psychische
klachten gaan we bestuderen. Dit wil niet zeggen dat we andere patiënten op het
continuüm niet gaan behandelen.


3

,  Als we in de psychiatrie normaal en abnormaal willen onderscheiden dan behandelen
we dit niet volgens een kwantitatieve benadering maar dit hangt vooral af van in
hoeverre een patiënt hier last van heeft.

Verschil tussen classificatie en diagnostiek:




Opzet DSM-5

Deel 1:
 Uitleg en instructies voor gebruik en verantwoording

Deel 2: (veranderingen)
 22 hoofdstukken
 Men heeft een tijdje geprobeerd om psychologische klachten op 5 assen te zetten,
maar dit is nu niet meer.
 Alles staat in een ontwikkelingsperspectief.
- Er staat wel specifiek bij ‘bij kinderen,…’
 Specifiers:
- Beloop (accuut/chronisch)
- Ernst
- Specifieke kenmerken
 Categorieën: angst, OCD, trauma/stress
 Er zijn enkele nieuwe stoornissen bijgekomen:
- Eetbuistoornis
- Mild neurocognitive disorder (MND), men weet wel welke zaken er mislopen
maar eigenlijk startte het niet op 65 maar veel vroeger. Kunnen ze een groep at
risk stellen?
- DMDD, er werd getracht om een bipolaire versie te maken voor minderjarigen.
- Verzamelwoede
 Er werd aan clustering gedaan: enkele zaken samengenomen en sommige zijn
verdwenen.
- Zo heeft men asperger bij autisme verlaten. Het heeft weinig zin om het nog
complexer te maken ivm behandeling.




4