samenvatting ondernemingsrecht

ONDERNEMINGSRECHT
DEEL 1: HOOFDSTUK 1: DE BRONNEN VAN HET ECONOMISCH RECHT

WETGEVING


HET INTERNATIONALE RECHT
 Bepaald door rechtskader van Europese Unie


HET TRADITIONELE INTERNATIONALE RECHT
 Bi- en multilaterale verdragen tussen soevereine staten
 Door onderhandeling
 Van kracht wanneer nationale parlementen goedkeuren

DE EUROPESE UNIE
= een supranationale politieke instelling  heeft zelf politieke organen en procedures
 Sinds 1 december 2019: Verdrag van Lissabon

De 5 instellingen

 Het Europees parlement
 De Raad (van de EU)
 De Europese commissie
 Het hof van justitie van de EU
 De rekenkamer

Verdragen: afspraken over werking en bevoegdheden van EU
 Wetgevende organen van EU = Europees parlement + Europese raad
 Werken voor meest aangelegenheden op voet van gelijkheid
 Europese commissie kan initiatief nemen om wetgeving voor te stellen
 Hof van justitie zorgt ervoor dat de lidstaten en de instellingen van de EU de verdragen en andere
wetgeving naleven


3 vormen van Europese wetgeving die instellingen kunnen uitvaardigen
 Richtlijnen
 Verordeningen
 Besluiten


Harmonisatierichtlijnen = nationale overheden zijn verplicht om richtlijnen te verwerken in hun eigen
wetgeving. Kunnen heel streng zijn en laten de lidstaten weinig of geen bewegingsruimte
Verordeningen = bevatten algemene en volledige reglementering die rechtstreeks van toepassing is in alle
lidstaten
Besluiten = bevatten bijzondere besluiten die alleen op de uitdrukkelijk aangeduide bestemmeling van
toepassing zijn


1

,NATIONALE WETGEVING
- Koninklijke besluiten: besluiten die door de koning genomen worden en nodig zijn voor uitvoering van
bepaalde wetten (in praktijk doen ministers dit)
- Ministerieel besluit: ministers die individueel optreden om een besluit te nemen
o Omvat ook regionale wetgeving = decreten en ordonnanties van gemeenschappen en gewesten
o Gewestelijke wetgeving : vb. taaldecreet
- Belangrijkste wetten van nationale wetgeving:
o Wetboek van economisch recht (WER)
o Wetboek van vennootschappen en verenigingen ( WVV)
- Wetboek van koophandel  wetboek van bepaalde voorrechten op zeeschepen en diverse bepalingen
- Burgerlijk wetboek is ook van belang
o Regels rond geldigheid van overeenkomsten en rechtshandelingen
o Regels rond burgerlijke aansprakelijkheid en persoonlijke zekerheden (kredietverlening en
faillissement)
o Reglementering van bijzondere contracten: koop- verkoop, huur en lastgeving

RECHTSPRAAK

= het geheel van beslissingen uitgesproken door diverse rechtscolleges
 Juridisch niet bindend, toch een belangrijke rechtsbron
 rechterlijke uitspraken van rechters vormen een precedent waar rechters kunnen naar teruggrijpen bij hun
beoordeling van de zaak
 Vooral uitspraken van ondernemingsrechtbank, hoven van beroep en Hof van Cassatie van belang

GEWOONTE

Gewoontelijkerechtelijke regels = gebaseerd op welbepaalde en herhaalde handelswijzen die als algemeen
verbind worden aanvaard
 Wetgever verwijst er soms naar
 Vb.: vermoeden van passieve hoofdelijkheid tussen meerdere ondernemers die contractueel verbonden zijn
tov hun schuldeiser
 Handelsgebruiken die in bepaalde sectoren van handel en industrie gelden (vb. diamantensector)

RECHTSLEER

= het geheel van studies geschreven door rechtsgeleerden
 Rechters zijn niet gebonden door deze studies, rechtspraak wordt erdoor beïnvloed  indirecte rechtsbron

DEEL 1: HOOFDSTUK 2: DE ONDERNEMINGSRECHTBANK

INLEIDING

- Vroeger: rechtbank van koophandel  nu: ondernemingsrechtbank
- Werking is vastgelegd in gerechtelijk wetboek




2

, SAMENSTELLING

- In elk ambtsgebied van hof van beroep
- 9 ondernemingsrechtbanken in België: sommige hebben lokale afdelingen (vb. Antwerpen: Turnhout,
Mechelen, Tongeren, Hasselt en Antwerpen zelf)
o Antwerpen Gent
o Brussel Nederlandstalig Brussel Franstalig
o Leuven Luik
o Eupen Henegouwen
o Waals- Brabant
- Binnen afdeling: meerdere kamers, elke kamer bezit:
o Voorzitter (beroepsmagistraat)
o 2 lekenrechters (rechters in ondernemingszaken)
 Komen uit bedrijfsleven, geen juridische opleiding gevolgd
 Worden benoemd door koning voor periode van 5 jaar
o Voordeel samenstelling: lekenrechters hebben meer voeling met ondernemingen en economisch
leven
- Rechtbank wordt bijgestaan door:
o Griffier
o In aantal gevallen ook advies krijgen van magistraat van openbaar ministerie (parket)
o Ambt van openbaar ministerie wordt waargenomen door procureur des konings en substituten

BEVOEGDHEDEN

- Alle geschillen tussen ondernemingen
- Niet- onderneming die vordering stelt tegen onderneming kan naar ondernemingsrechtbank
- Onderneming kan geen procedure starten tegen niet- onderneming in ondernemingsrechtbank
 vrederechter of burgerlijke rechtbank van eerste aanleg
- Specifieke geschillen in ondernemingsrechtbank zelf wanneer partijen geen onderneming zijn:
o Geschillen tussen vennoten van een vennootschap
o Geschillen met betrekking tot wisselbrieven
o Geschillen die ontstaan uit faillissement

PROCEDURES

De gewone procedure kent 3 kernmomenten:
- De dagvaarding (eiser brengt verweerder voor bevoegde rechtbank)
- De openbare terechtzitting (beide partijen pleiten hun zaak)
- Het vonnis (rechter velt oordeel over geschil)
Verkorte en buitengewone procedures
- Spoedeisende zaken: maatregelen treffen
o Vb.: leverancier verplichten levering te doen die hij inhoudt
- In relaties tussen ondernemingen (b2b): bijzondere procedure voor invordering van niet- betwiste
geldschulden  dossier voorleggen bij advocaat, die zaak kan doorsturen naar gerechtsdeurwaarder 
indien geen reactie maakt gerechtsdeurwaarder pv op van niet- betwisting  dezelfde waarde als vonnis


3