Hoofdstuk 2: Speelse
methodieken.
in de begeleiding van kinderen en jongeren.
1.Nut van het werken met speelse methodieken.
Faciliteert het spreken rond bepaalde (moeilijke) thema(s.
Obstakel rond loyaliteit met ouders / context vermijden.
Motiveert het kind om in gesprek te gaan.
Moeilijk om gedachten en gevoelens verbaal te brengen.
Niet steeds zin in een gesprek.
Minder dreigend dan een face to face gesprek.
Helpend om dichter te komen bij wat in iemand omgaat.
Valkuilen:
- Vaak projectief materiaal.
- Observaties, interpretaties en hypotheses van de begeleider zijn (vaak) subjectieve informatie.
- Een speelse methodiek is eerder aanvullende informatie; pas als je iets verschillende keren bij verschillende
methodieken opvangt, wordt dit ‘bruikbaar’ geacht.
2.Voorwaarden bij het werken met speelse methodieken
over moeilijke onderwerpen.
1. Methodiek goed kennen: vorming is noodzakelijk.
2. Methodiek met aansluiting bij het kind en de begeleider.
Noodzakelijk: mandaat van de ouders / context bij delicate thema’s.
Respect.
Oplossingsgericht: nadien bespreken met / terugkoppelen naar ouders.
Loyaliteit bewaken: kind moet zich veilig voelen om te spreken.
Het is een ingang om met ouders over moeilijk(e) thema(‘s) te praten.
3.Werken met metaforen.
Metafoor = een vorm van beeldspraak. Je gebruikt een woord of een beeld voor iets anders, waarmee het een
overeenkomst vertoont.
Voorbeelden:
Een groepsbegeleider brengt kaarten mee met afbeeldingen van dieren. Hij vraagt tijdens het kringgesprek
aan de kinderen om voor elk kind een dier te kiezen dat past bij dit kind. Op die manier kunnen we info
verzamelen over de verschillende posities in de groep.
De begeleider brengt een toverstaf mee naar het kring- of gezinsgesprek. Iedere persoon mag aangeven wat
hij zou willen toveren als hij kon.
Voordelen:
Minder bedreigend dan letterlijk weergeven.
Een ‘taal erbij’
‘On)bewuste gedachten en structuren worden duidelijker.
1
, 4.Tekeningen.
Meerwaarde: laagdrempeligheid
Verzamelen van tekeningen kan zicht geven op bepaalde patronen of evoluties.
Vb. Kind tekent nooit personen.
Vroeger kleurde het kind enkel in donkere kleuren, sinds kort gebruikt het kind steeds vaker felle kleuren.
Vrij tekenen:
Kan ons vertellen waar kinderen mee bezig zijn.
Weergeven wat er in hen omgaat.
Belangrijk: interpretaties maken in alle voorzichtigheid.
Tekenen als opdracht:
Vaak in opstartfase: inzicht krijgen in denk- en leefwereld van het kind.
Middel om te communiceren.
Vb. Zelfportret laten maken: informatie over zelfbeeld van het kind.
Familieleden laten tekenen: informatie over hoe het kind kijkt naar zichzelf en zijn gezin/familieleden.
5.Werken met poppen.
Reflectie van kind zijn denk- en leefwereld: verwerken van realiteit via poppenspel.
Soms bijna letterlijk nabootsen van gedrag van begeleiders, leerkrachten, ouders …
Poppenhuis:
Duidelijker zicht krijgen op hoe kind thuissituatie beleeft (klimaat, verhoudingen binnen het gezin …)
Duplopoppen – een taal erbij:
Werkelijkheid van cliënt visualiseren.
Voornamelijk gebruikt binnen gezins- f contextbegeleiding.
Zicht op posities, interacties, breuken, loyaliteiten … binnen een gezin.
Enkel toepassen na degelijke opleiding en kennis !!!
Werken met handpoppen:
Vaak binnen individuele begeleiding.
IB praat met kind via handpop of kind praat via de handpop.
Minder bedreigend dan rechtstreeks gesprek.
2
methodieken.
in de begeleiding van kinderen en jongeren.
1.Nut van het werken met speelse methodieken.
Faciliteert het spreken rond bepaalde (moeilijke) thema(s.
Obstakel rond loyaliteit met ouders / context vermijden.
Motiveert het kind om in gesprek te gaan.
Moeilijk om gedachten en gevoelens verbaal te brengen.
Niet steeds zin in een gesprek.
Minder dreigend dan een face to face gesprek.
Helpend om dichter te komen bij wat in iemand omgaat.
Valkuilen:
- Vaak projectief materiaal.
- Observaties, interpretaties en hypotheses van de begeleider zijn (vaak) subjectieve informatie.
- Een speelse methodiek is eerder aanvullende informatie; pas als je iets verschillende keren bij verschillende
methodieken opvangt, wordt dit ‘bruikbaar’ geacht.
2.Voorwaarden bij het werken met speelse methodieken
over moeilijke onderwerpen.
1. Methodiek goed kennen: vorming is noodzakelijk.
2. Methodiek met aansluiting bij het kind en de begeleider.
Noodzakelijk: mandaat van de ouders / context bij delicate thema’s.
Respect.
Oplossingsgericht: nadien bespreken met / terugkoppelen naar ouders.
Loyaliteit bewaken: kind moet zich veilig voelen om te spreken.
Het is een ingang om met ouders over moeilijk(e) thema(‘s) te praten.
3.Werken met metaforen.
Metafoor = een vorm van beeldspraak. Je gebruikt een woord of een beeld voor iets anders, waarmee het een
overeenkomst vertoont.
Voorbeelden:
Een groepsbegeleider brengt kaarten mee met afbeeldingen van dieren. Hij vraagt tijdens het kringgesprek
aan de kinderen om voor elk kind een dier te kiezen dat past bij dit kind. Op die manier kunnen we info
verzamelen over de verschillende posities in de groep.
De begeleider brengt een toverstaf mee naar het kring- of gezinsgesprek. Iedere persoon mag aangeven wat
hij zou willen toveren als hij kon.
Voordelen:
Minder bedreigend dan letterlijk weergeven.
Een ‘taal erbij’
‘On)bewuste gedachten en structuren worden duidelijker.
1
, 4.Tekeningen.
Meerwaarde: laagdrempeligheid
Verzamelen van tekeningen kan zicht geven op bepaalde patronen of evoluties.
Vb. Kind tekent nooit personen.
Vroeger kleurde het kind enkel in donkere kleuren, sinds kort gebruikt het kind steeds vaker felle kleuren.
Vrij tekenen:
Kan ons vertellen waar kinderen mee bezig zijn.
Weergeven wat er in hen omgaat.
Belangrijk: interpretaties maken in alle voorzichtigheid.
Tekenen als opdracht:
Vaak in opstartfase: inzicht krijgen in denk- en leefwereld van het kind.
Middel om te communiceren.
Vb. Zelfportret laten maken: informatie over zelfbeeld van het kind.
Familieleden laten tekenen: informatie over hoe het kind kijkt naar zichzelf en zijn gezin/familieleden.
5.Werken met poppen.
Reflectie van kind zijn denk- en leefwereld: verwerken van realiteit via poppenspel.
Soms bijna letterlijk nabootsen van gedrag van begeleiders, leerkrachten, ouders …
Poppenhuis:
Duidelijker zicht krijgen op hoe kind thuissituatie beleeft (klimaat, verhoudingen binnen het gezin …)
Duplopoppen – een taal erbij:
Werkelijkheid van cliënt visualiseren.
Voornamelijk gebruikt binnen gezins- f contextbegeleiding.
Zicht op posities, interacties, breuken, loyaliteiten … binnen een gezin.
Enkel toepassen na degelijke opleiding en kennis !!!
Werken met handpoppen:
Vaak binnen individuele begeleiding.
IB praat met kind via handpop of kind praat via de handpop.
Minder bedreigend dan rechtstreeks gesprek.
2
