Verslaving
Wat is verslaving?
Je kunt verslaafd zijn aan veel verschillende dingen, bijvoorbeeld:
- tabak, alcohol, (andere) drugs
- voeding
- gokken(al dan niet internet)
- pornografie
Als je verslaafd ben je afhankelijk van iets en maak er je misbruik van (veel doen,..). Er
kunnen bij verschillende verslavingen ook sprake zijn van verslavende stoffen:
- stoffen met een belonend karakter, d.w.z. stoffen die je eengoed/aangenaam gevoel
geven (EUFORIE)
- stoffen waar mensen als ze ze eenmaal hebben gehad bij voortduring aan moeten
denken (CRAVING)
- stoffen waar sommige mensen als ze het eenmaal kennen niet meer vanaf kunnen
blijven (CONTROLEVERLIES)
!!! controleverlies ⇒ afhankelijkheid
Een verslaving is heel moeilijk te genezen want het is een erge aandoening in veel vlakken:
een neurobiologische aandoening, een progressieve aandoening, een
ontwikkelingsstoornis, een (multi)genetische omgevingsaandoening
⇒ multiple pathways MAAR een zeer heterogeen fenotype
Tabak – historiek
tabak is al heel vroeg geteeld → in Zuid-Amerika sinds 6000 v.Chr. het werd vroeger gezien
als religieuze, politieke, sociale riten. Het werd bijvoorbeeld veel afgebeeld op schilderijen
enzo. In Europa werd het geïntroduceerd in 16e eeuw door Jean Nicot de Villemain.
Nicotiana tabacum (Linnaeus) werd toen gebruikt als een geneesmiddel tegen de migraine,
maar werd dan ook heel verslavend.
Nicotiana tabacum ⇒ geneeskrachtige werking MAAR wat is de werkzame stoffen? nicotine
• 1807: isolatie van etherische olie
• 1809: vluchtig bestanddeel uit tabaksap: “nicotine”
• 1822-1828: (chemische) opzuivering van nicotine → zuivere verbinding (toxiciteitsstudies)
⇒ 1905: nicotine stimuleert skeletspiercellen: nicotine heeft dezelfde receptor als curare
DUS receptor voor nicotine en curare competitie
Neurotransmissie
acetylcholine ⇒ cholinerge receptoren
- choline + acetyl CoA
- neurotransmitters voor parasympatisch zenuwstelsel
- agonist = nicotine ⇒ heeft hetzelfde effect
- antagonist = curare ⇒ spieren laten blokkeren (gebruikt bij het jagen op dieren)
(catechol)amines ⇒ adrenerge receptoren
- tyrosine ⇒ norepinephrine = noradrenaline + dopamine
- tryptofaan ⇒ serotonine
- histadine ⇒ histamine
Wat is verslaving?
Je kunt verslaafd zijn aan veel verschillende dingen, bijvoorbeeld:
- tabak, alcohol, (andere) drugs
- voeding
- gokken(al dan niet internet)
- pornografie
Als je verslaafd ben je afhankelijk van iets en maak er je misbruik van (veel doen,..). Er
kunnen bij verschillende verslavingen ook sprake zijn van verslavende stoffen:
- stoffen met een belonend karakter, d.w.z. stoffen die je eengoed/aangenaam gevoel
geven (EUFORIE)
- stoffen waar mensen als ze ze eenmaal hebben gehad bij voortduring aan moeten
denken (CRAVING)
- stoffen waar sommige mensen als ze het eenmaal kennen niet meer vanaf kunnen
blijven (CONTROLEVERLIES)
!!! controleverlies ⇒ afhankelijkheid
Een verslaving is heel moeilijk te genezen want het is een erge aandoening in veel vlakken:
een neurobiologische aandoening, een progressieve aandoening, een
ontwikkelingsstoornis, een (multi)genetische omgevingsaandoening
⇒ multiple pathways MAAR een zeer heterogeen fenotype
Tabak – historiek
tabak is al heel vroeg geteeld → in Zuid-Amerika sinds 6000 v.Chr. het werd vroeger gezien
als religieuze, politieke, sociale riten. Het werd bijvoorbeeld veel afgebeeld op schilderijen
enzo. In Europa werd het geïntroduceerd in 16e eeuw door Jean Nicot de Villemain.
Nicotiana tabacum (Linnaeus) werd toen gebruikt als een geneesmiddel tegen de migraine,
maar werd dan ook heel verslavend.
Nicotiana tabacum ⇒ geneeskrachtige werking MAAR wat is de werkzame stoffen? nicotine
• 1807: isolatie van etherische olie
• 1809: vluchtig bestanddeel uit tabaksap: “nicotine”
• 1822-1828: (chemische) opzuivering van nicotine → zuivere verbinding (toxiciteitsstudies)
⇒ 1905: nicotine stimuleert skeletspiercellen: nicotine heeft dezelfde receptor als curare
DUS receptor voor nicotine en curare competitie
Neurotransmissie
acetylcholine ⇒ cholinerge receptoren
- choline + acetyl CoA
- neurotransmitters voor parasympatisch zenuwstelsel
- agonist = nicotine ⇒ heeft hetzelfde effect
- antagonist = curare ⇒ spieren laten blokkeren (gebruikt bij het jagen op dieren)
(catechol)amines ⇒ adrenerge receptoren
- tyrosine ⇒ norepinephrine = noradrenaline + dopamine
- tryptofaan ⇒ serotonine
- histadine ⇒ histamine
