BEGRIPPENLIJST KOM beide deeltentamens
BEGRIP UITLEG
Empirisch Gebaseerd op systematische waarnemingen
Empirisme Betreft bewijsmateriaal gebruiken van de zintuigen of gebruik
maken van instrumenten die de zintuigen ondersteunen
(thermometers, weegschalen)
Controleerbaar Peer review, bekeken door andere onderzoekers
Probabilistisch Wetenschappelijk onderzoek is gebaseerd op kansen. Het is
nooit zeker of iets waar of niet waar is. – De beweringen ervan
verklaren niet altijd alle gevallen
Falsifieerbaar Een theorie moet weerlegd kunnen worden aan de hand van
verzamelde gegevens.
Spaarzaam (parsimonious) Als een eenvoudige theorie volstaat, is het niet nodig om deze
complexer te maken
Fundamentele onderzoeksvraag Hoe dingen precies werken/in elkaar zit/bepaalde relaties
Toegepaste onderzoeksvraag Hoe kan een product mensen helpen/vaak in industrie. Een
interventie speelt vaak een rol
Kwalitatieve gegevens Bijvoorbeeld ervaringen
Als we het opschrijven worden het teksten, geen getallen
Kwantitatieve gegevens Gegevens bestaan uit getallen
Sociale fenomenen Sociale fenomenen of sociale fenomenen (enkelvoud) zijn alle
gedragingen, acties of gebeurtenissen die plaatsvinden
vanwege sociale invloed
Respondent Iemand uit de groep mensen die bestudeerd wordt.
Inductief onderzoek Vanuit bestaande gegevens patronen zoeken en hieruit nieuwe
theorieën ontwikkelen
SPI(C)E SPI(C)E
-Setting: waar, in welke context?
-Perspective/population: wie?
-Interest: wat?
-(Comparison: vergeleken met wie/wat) Is er niet altijd!
-Evaluation: met welk resultaat? / wat beoordeelt de
onderzoeker van die interest
Kwalitatief interview Gesprek waarin de interviewer vragen stelt aan de
geïnterviewde over ideeën, motieven, ervaringen en
(gedragingen)
Informant Iemand die veel weet over het onderwerp (specialist)
Respondent Iemand uit de groep mensen die bestudeerd wordt
,Anonimiteit Bij dataverzameling worden geen persoonsgegevens verzameld
Vertrouwelijkheid Persoonsgegevens worden wel verzameld maar niet
gepubliceerd)
Moderator Is de interviewer, maar heeft extra taken. Waaronder ervoor
zorgen dat iedereen een beurt krijgt/ dat iedereen zich veilig
voelt
Populatie De hele groep mensen waar de onderzoeker in geïnteresseerd is
Steekproef Het deel van de populatie wat onderzocht wordt
(Iedereen waarover je iets wilt zeggen)
Doelgerichte speekproef De onderzoeker gaat op zoek naar participanten die voldoen
(purposive sample) aan hele specifieke voorwaarden
Gemaksteekproef De onderzoeker gebruikt participanten die eenvoudig te
bereiken zijn.
Quota steekproef Een gemaksteekproef met een voorwaarde voor aantallen
binnen groepen. (Bijvoorbeeld 10 jongens en 10 meisjes)
Sneeuwbal steekproef Een vorm van doelgerichte steekproef waar de onderzoeker de
deelnemers vraagt één of meer anderen aan te bevelen. (Een
sneeuwbal gaat rollen en wordt steeds groter, wordt gebruikt bij
groepen die moeilijk te bereiken zijn)
Sequentiële steekproef Bij een sequentiële steekproef worden de criteria waaraan
respondenten moeten voldoen tijdens het onderzoek
aangepast. Vaak leren onderzoekers pas tijdens het onderzoek
welke kenmerken belangrijk zijn.
Verstandinghouding (rapport) Verhouding tussen moderator en interviewer is bij
dataverzameling belangrijk. De respondent moet zich vrij voelen
om alles te kunnen vertellen
Transcript Een letterlijke uitgetypte versie van het gesprek, inclusief pauzes
en eh etc. Een tekstversie van het letterlijke gesprek
Homogeen Overal hetzelfde samengesteld, in een onderzoek heeft
iedereen bijvoorbeeld dezelfde achtergrond.
Heterogeen Ongelijksoortig, een onderzoeker wilt respondenten met een
breed scala aan ervaringen
Field notes Aantekeningen die de interviewer maakt tijdens het gesprek
Analyseren Het grondig onderzoeken en ontleden van iets
Observatie Waarnemen en registreren van gedragingen, gebeurtenissen en
interacties
Participerend vs. Niet Bestudeerd de onderzoeker de mensen van buitenaf (niet-
participerend onderzoek participerend) of wordt de onderzoeker deel van de groep
(participerend)?
, Verhuld vs. Onverhuld Weten de mensen dat ze geobserveerd/bestudeerd worden?
onderzoek (Ja= onverhuld, nee = verhuld)
Systematisch vs. Niet Zijn de fenomenen waar naar gekeken wordt
systematisch onderzoek van de te voren vastgelegd?
Systematisch observeren; er ligt een lijst klaar
waar de onderzoeker naar kijkt
Niet-systematisch observeren; er wordt gewoon
gekeken naar wat er gebeurd
Gatekeeper Heeft de mogelijkheid om de toestemming te geven voor een
bepaalde site
Key informant De persoon met wie de onderzoeker het meest contact heeft
Reactiviteit Invloed op de kwaliteit van de verzamelde gegevens
Hawthorne effect Als respondenten zich anders gaan gedragen omdat ze weten
dat ze geobserveerd worden
Going native niet meer neutraal kunnen zijn als onderzoeker omdat je te
betrokken bent
Secundaire data Data wat oorspronkelijk verzameld is voor ander onderzoek
Triangulatie Het combineren van verschillende onderzoeksmanieren (bvb
naast observeren ook interviewen)
Betrouwbaarheid en Het tot stand brengen van een vertrouwensrelatie tussen
verantwoordelijkheid (fidelity en onderzoeker en deelnemer en het accepteren van de
responsibility) verantwoordelijkheid om zich professioneel te gedragen.
Integriteit (integrity) Het er naar streven om nauwkeurigheid, waarheidsgetrouw en
eerlijk te zijn in rol van onderzoeker, docent, of beoefenaar van
beroep.
Informed consent Deelnemer van een onderzoek wordt vooraf geïnformeerd over
het onderzoek, welke gegevens wel en niet worden verzameld,
en of mogelijke risico’s en/ of voordelen er zijn bij deelname.
Inductie Naar algemeenheden te zoeken die nieuwe theorieën vormen
of bestaande theorieën aanpassen
Data management (plan) Data opslag tijdens en na afloop van het onderzoek, deze data
wordt gedeeld met andere onderzoekers.
Transparantie Doel data management plan
Controleerbaarheid Doel data management plan
Reproduceerbaarheid Als iemand het onderzoek op precies dezelfde manier nog een
keer uitvoert, komen er dezelfde resultaten uit.
Anoniem onderzoek Bij dataverzameling worden geen persoonsgegevens verzameld
Vertrouwelijk onderzoek Onderzoekers voorkomen dat persoonlijke data van de
BEGRIP UITLEG
Empirisch Gebaseerd op systematische waarnemingen
Empirisme Betreft bewijsmateriaal gebruiken van de zintuigen of gebruik
maken van instrumenten die de zintuigen ondersteunen
(thermometers, weegschalen)
Controleerbaar Peer review, bekeken door andere onderzoekers
Probabilistisch Wetenschappelijk onderzoek is gebaseerd op kansen. Het is
nooit zeker of iets waar of niet waar is. – De beweringen ervan
verklaren niet altijd alle gevallen
Falsifieerbaar Een theorie moet weerlegd kunnen worden aan de hand van
verzamelde gegevens.
Spaarzaam (parsimonious) Als een eenvoudige theorie volstaat, is het niet nodig om deze
complexer te maken
Fundamentele onderzoeksvraag Hoe dingen precies werken/in elkaar zit/bepaalde relaties
Toegepaste onderzoeksvraag Hoe kan een product mensen helpen/vaak in industrie. Een
interventie speelt vaak een rol
Kwalitatieve gegevens Bijvoorbeeld ervaringen
Als we het opschrijven worden het teksten, geen getallen
Kwantitatieve gegevens Gegevens bestaan uit getallen
Sociale fenomenen Sociale fenomenen of sociale fenomenen (enkelvoud) zijn alle
gedragingen, acties of gebeurtenissen die plaatsvinden
vanwege sociale invloed
Respondent Iemand uit de groep mensen die bestudeerd wordt.
Inductief onderzoek Vanuit bestaande gegevens patronen zoeken en hieruit nieuwe
theorieën ontwikkelen
SPI(C)E SPI(C)E
-Setting: waar, in welke context?
-Perspective/population: wie?
-Interest: wat?
-(Comparison: vergeleken met wie/wat) Is er niet altijd!
-Evaluation: met welk resultaat? / wat beoordeelt de
onderzoeker van die interest
Kwalitatief interview Gesprek waarin de interviewer vragen stelt aan de
geïnterviewde over ideeën, motieven, ervaringen en
(gedragingen)
Informant Iemand die veel weet over het onderwerp (specialist)
Respondent Iemand uit de groep mensen die bestudeerd wordt
,Anonimiteit Bij dataverzameling worden geen persoonsgegevens verzameld
Vertrouwelijkheid Persoonsgegevens worden wel verzameld maar niet
gepubliceerd)
Moderator Is de interviewer, maar heeft extra taken. Waaronder ervoor
zorgen dat iedereen een beurt krijgt/ dat iedereen zich veilig
voelt
Populatie De hele groep mensen waar de onderzoeker in geïnteresseerd is
Steekproef Het deel van de populatie wat onderzocht wordt
(Iedereen waarover je iets wilt zeggen)
Doelgerichte speekproef De onderzoeker gaat op zoek naar participanten die voldoen
(purposive sample) aan hele specifieke voorwaarden
Gemaksteekproef De onderzoeker gebruikt participanten die eenvoudig te
bereiken zijn.
Quota steekproef Een gemaksteekproef met een voorwaarde voor aantallen
binnen groepen. (Bijvoorbeeld 10 jongens en 10 meisjes)
Sneeuwbal steekproef Een vorm van doelgerichte steekproef waar de onderzoeker de
deelnemers vraagt één of meer anderen aan te bevelen. (Een
sneeuwbal gaat rollen en wordt steeds groter, wordt gebruikt bij
groepen die moeilijk te bereiken zijn)
Sequentiële steekproef Bij een sequentiële steekproef worden de criteria waaraan
respondenten moeten voldoen tijdens het onderzoek
aangepast. Vaak leren onderzoekers pas tijdens het onderzoek
welke kenmerken belangrijk zijn.
Verstandinghouding (rapport) Verhouding tussen moderator en interviewer is bij
dataverzameling belangrijk. De respondent moet zich vrij voelen
om alles te kunnen vertellen
Transcript Een letterlijke uitgetypte versie van het gesprek, inclusief pauzes
en eh etc. Een tekstversie van het letterlijke gesprek
Homogeen Overal hetzelfde samengesteld, in een onderzoek heeft
iedereen bijvoorbeeld dezelfde achtergrond.
Heterogeen Ongelijksoortig, een onderzoeker wilt respondenten met een
breed scala aan ervaringen
Field notes Aantekeningen die de interviewer maakt tijdens het gesprek
Analyseren Het grondig onderzoeken en ontleden van iets
Observatie Waarnemen en registreren van gedragingen, gebeurtenissen en
interacties
Participerend vs. Niet Bestudeerd de onderzoeker de mensen van buitenaf (niet-
participerend onderzoek participerend) of wordt de onderzoeker deel van de groep
(participerend)?
, Verhuld vs. Onverhuld Weten de mensen dat ze geobserveerd/bestudeerd worden?
onderzoek (Ja= onverhuld, nee = verhuld)
Systematisch vs. Niet Zijn de fenomenen waar naar gekeken wordt
systematisch onderzoek van de te voren vastgelegd?
Systematisch observeren; er ligt een lijst klaar
waar de onderzoeker naar kijkt
Niet-systematisch observeren; er wordt gewoon
gekeken naar wat er gebeurd
Gatekeeper Heeft de mogelijkheid om de toestemming te geven voor een
bepaalde site
Key informant De persoon met wie de onderzoeker het meest contact heeft
Reactiviteit Invloed op de kwaliteit van de verzamelde gegevens
Hawthorne effect Als respondenten zich anders gaan gedragen omdat ze weten
dat ze geobserveerd worden
Going native niet meer neutraal kunnen zijn als onderzoeker omdat je te
betrokken bent
Secundaire data Data wat oorspronkelijk verzameld is voor ander onderzoek
Triangulatie Het combineren van verschillende onderzoeksmanieren (bvb
naast observeren ook interviewen)
Betrouwbaarheid en Het tot stand brengen van een vertrouwensrelatie tussen
verantwoordelijkheid (fidelity en onderzoeker en deelnemer en het accepteren van de
responsibility) verantwoordelijkheid om zich professioneel te gedragen.
Integriteit (integrity) Het er naar streven om nauwkeurigheid, waarheidsgetrouw en
eerlijk te zijn in rol van onderzoeker, docent, of beoefenaar van
beroep.
Informed consent Deelnemer van een onderzoek wordt vooraf geïnformeerd over
het onderzoek, welke gegevens wel en niet worden verzameld,
en of mogelijke risico’s en/ of voordelen er zijn bij deelname.
Inductie Naar algemeenheden te zoeken die nieuwe theorieën vormen
of bestaande theorieën aanpassen
Data management (plan) Data opslag tijdens en na afloop van het onderzoek, deze data
wordt gedeeld met andere onderzoekers.
Transparantie Doel data management plan
Controleerbaarheid Doel data management plan
Reproduceerbaarheid Als iemand het onderzoek op precies dezelfde manier nog een
keer uitvoert, komen er dezelfde resultaten uit.
Anoniem onderzoek Bij dataverzameling worden geen persoonsgegevens verzameld
Vertrouwelijk onderzoek Onderzoekers voorkomen dat persoonlijke data van de
