Samenvatting collegeaantekeningen 'Cel tot Molecuul' Thema 2

HC 4: REPLICATIE EN TRANSCRIPTIE
DNA  (m)RNA  eiwit (= centrale dogma moleculaire
biologie)

DNA  RNA = transcriptie
RNA  eiwit = translatie

REPLICATIE

5’ = begin, 3’ = eind

DNA replicatie = semi-conservatief (half half)

DNA synthese is in de 5’  3’ richting.

replicatie is zeer nauwkeurig (1 fout per 10^7 baseparen).
Fouten worden verwijderd door proofreading van DNA
polymerase.

Replicatie begint bij ‘origins
of replication’ (midden)
Dubbel helix opent. Het
menselijk genoom heeft 30-50.000 replicatie origins.
Microscoop:

Stopt als replicatievorken elkaar tegenkomen.

Probleem:
Kan
alleen




nucleotidestrengen
verlengen, niet starten
 Oplossing:
Primase: synthetiseert een RNA primer

,Leading strand = continue
replicatie
Lagging strand = discontinue
replicatie
Stukjes in de lagging strand =
okazi fragmenten

Productie okazi fragmenten:
- Primase: RNA primer met
interval van ongeveer 200
nucleotiden
- DNA polymerase: synthetiseert DNA tot eerdere RNA
primer
- Nuclease: verwijderd RNA primer  gat
- Repair DNA polymerase: vult gat op (incl.
proofreading)
- Ligase: plakt okazi fragmenten aan elkaar door de
fosfodiester, waarvoor ATP nodig is

Polymerase Chain Reaction (PCR)  exponentiële
amplificatie
Toepassing:
- Forensisch onderzoek
 Verschillen in STRs
- Vaderschapstest
- Prenatale diagnostiek
- Gevoelig detecteren van virussen
- Biomedisch onderzoek (kanker etc.)




TRANSCRIPTIE

, Transcriptie geeft flexibiliteit voor hoeveelheid eiwit.

Verschillen DNA en RNA:
- DNA: deoxyribose
- RNA: ribose
- DNA: thymine
- RNA: uracil

Matrijsstreng: template waartegenover het RNA wordt gevormd.

Prokaryoten: specifieke DNA volgordes die vertellen waar RNA polymerase
moet beginnen.
Eukaryoten:
- promoter bindt basale transcriptiefactoren die nodig zijn voordat het RNA
polymerase kan opstappen en met transcriptie kan beginnen.
- Activerende eiwitten: regulatie van transcriptie

Voor transcriptie: DNA moet bereikbaar zijn