1
WEEK 2: BASISPRINCIPES & REGIO KNIE/HEUP
DEEL 1: Oriëntatie kniegewricht
Botten en onderdelen in het skelet van onder- en bovenbeen:
HET ONDERBEEN
҉ Tibia – Scheenbeen
-> Het scheenbeen loopt samen met het kuitbeen van de knie tot de enkel
-> De schacht (Corpus tibiae) vd tibia is driehoekig van vorm en ligt ad voorzijde dicht onder de huid
-> Proximaal is de tibia een onderdeel van het kniegewricht; het tibiaplateau
-> Bestaat uit twee gewrichtsvlakken op Condylus medialis en Condylus lateralis
Condylus is een rond uitsteeksel op het uiteinde van een bot dat meestal een deel is van een gewricht
Vormen het distale gedeelte van het kniegewricht en articuleren met de condylen van het femur
-> Tussen de twee tibia condylen ligt een ruimte: area intercondylaris
Deze wordt opgesplitst in anterior en posterior door het eminentia intercondylaris
De eminentia dient de stabiliteit vd knie en fungeert als aanhechtingsplaats vd voorste kruisband
-> De twee condylen met het eminentia intercondylaris wordt het tibiaplateau genoemd
Bij volwassenen neigt het tibiaplateau ongeveer 5-7 graden naar dorsaal = Tibial slope
-> Aan distale zijde is de tibia een onderdeel vh enkelgewricht, de mediale- of binnenenkel; De
enkelvork
-> Het distale gedeelte van de tibia is vlak en articuleert met de talus van de voet
-> Mediaal van dit gewrichtsvlak bevindt zich een bot uitsteeksel, het processus malleolus medialis,
dit botuitsteeksel is de begrenzing van de binnenenkel
-> Facies lateralis (interossea), medialis, margo anterior: Zijden van de tibia
-> Boven op het tibia, net onder de knieschijf (patella) zit een "heuveltje": Tuberositas tibiae
Op die plek zit de bovenbeenspier vast op het bot: het aanhechtingspunt van het ligamentum
patella – m. quadriceps femoris
OPM. Bij Osgood-Schlatter is er sprake van een ongecontroleerde aangroei van de tuberositas
tibiae
-> Lateraal op de tibia langs het art. tibiofibularis is een tuberculum: Tuberculum van Gerdi
Het is gelegen waar de tractus iliotibialis insereert: Insertio tractus iliotibialis
҉ Fibula – Kuitbeen
-> Een dun langgerekt bot dat evenwijdig aan de tibia verloopt
-> De fibula articuleert niet met de femur en heeft geen dragende functie ( Tibia)
Het proximale uiteinde van de fibula of fibulakop (Caput fibulae) is onregelmatig van vorm en
verbonden met de tibia via een fibreus gewricht onder de condylus medialis van tibia
-> De fibula vormt met de tibia een zelfstandig, straf gewricht, het tibiofibulair gewricht (art.
tibiofibularis)
, 2
DE KNIE
҉ Patella – Knieschijf
-> Is een dik, driehoekig bot dat articuleert (scharniert) met het distale gedeelte van het femur
Vormt samen met het femur en tibia het kniegewricht
-> Grootste sesambeen (os sesamoideum) van het menselijk lichaam
Een sesambeen of os sesamoides is een botje dat zich bevindt in het verloop van een pees of gewrichtskapsel
-> Ligt ingebed in de pees van de musculus quadriceps femoris
Het deel deze pees tussen patella en distale aanhechting w ook wel lig. Patellae genoemd dewelke
aanhecht op het tuberositas tibiae
-> Het retropatellair gewrichtsvlak vd patella heeft een verticale kam die de patella in een lateraal en
mediaal facet verdeeld
Het laterale facet is in de regel concaaf - Het mediale facet enigszins convex
=> De hoek tussen het laterale en mediale facet (patellaopeningshoek) is 130° (±10°)
OPM. Er zijn verschillende patellavormen
De patella is correct gecentreerd indien de kam op achtervlak vd patella in de groef vd facies
patellaris ligt
-> Heeft een femoraal glijvlak (Patellaglijvlak – facies patellaris femoris)
Stooringen van dit glijvlak leidt tot patella instabiliteit en herhaalde luxaties vd patella naar lateraal
of mediaal
OPM. Er zijn verschillende vormen van het facies patellaris femoris
-> Functionele betekenis: Verlenging vd effectief hefboomarm vd m. quadriceps femoris en dus
krachtbesparing
OPM. De patella bestaat uit verscheidenen beenkernen
-> Uitblijvende versmelting van een beenkern -> Gedeelde knieschijf: Patella bipartitia
(Meestal bovenste laterale kwart)
, 3
HET BOVENBEEN
҉ Femur – Dijbeen
-> Meest proximaal gelegen bot van de onderste extremiteit
Langste, grootste en sterkste bot van het menselijk lichaam (26% van de totale lichaamslengte)
o PROXIMAAL
-> De femurkop (Caput femoris) articuleert met de bekkengordel in de heupkom
(Acetabulum)
De femurkop bevat een ‘kuiltje’: Fovea capitis femoris waarin het Ligamentum capitis
femoris aanhecht
-> Distaal van de kop van het femur zit de hals of collum: 4 tot 5 centimeter lang en vormt
een hoek v ongeveer 126 graden met de schacht = Femurhalshoek of Collumdiafysehoek
Bij pasgeborenen 150°, tijdens de groei w de hoek voortdurend kleiner
=> Belasting veranderd, wet van Wolff
-> In het gebied tussen de collum en de schacht liggen twee uitsteeksels:
▪ Trocheanter major
-> Een groot botuitsteeksel aan laterale zijde van het femur
-> Hechten spieren die de heup bewegen aan
▪ Trocheanter minor
-> Kleiner botuitseeksel aan het distale halsuiteinde gelegen
o SCHACHT
-> Is cilindrisch van vorm
-> Aan de achterzijde van het femur ligt de Linea aspera: Dit is een verhoging waaraan pezen
van spieren hechten
▪ Labium laterale
▪ Labium mediale
-> Ligt ook een tuberositas aan de achterkant: Tuberositas glutea
o DISTAAL
-> Bestaat distaal uit twee grote epicondyli die lateraal en mediaal zijn gelegen
Epicondylus medialis en lateralis
De epicondyli gaan naar distaal over in de laterale en mediale condyl (gewrichtsknobbels)
waar zich de gewrichtvlakken bevinden die deel uitmaken van het kniegewricht
Tussen de condyli ligt een holte: Fossa intercondylaris waarin de eminentia
intercondylaris van de tibia past
Tussen de condyli ligt het facies patellaris, dit is het opp waarop de patella articuleert
(ventraal)
-> Bevat mediaal een tuberculum: Tuberculum adductorium
WEEK 2: BASISPRINCIPES & REGIO KNIE/HEUP
DEEL 1: Oriëntatie kniegewricht
Botten en onderdelen in het skelet van onder- en bovenbeen:
HET ONDERBEEN
҉ Tibia – Scheenbeen
-> Het scheenbeen loopt samen met het kuitbeen van de knie tot de enkel
-> De schacht (Corpus tibiae) vd tibia is driehoekig van vorm en ligt ad voorzijde dicht onder de huid
-> Proximaal is de tibia een onderdeel van het kniegewricht; het tibiaplateau
-> Bestaat uit twee gewrichtsvlakken op Condylus medialis en Condylus lateralis
Condylus is een rond uitsteeksel op het uiteinde van een bot dat meestal een deel is van een gewricht
Vormen het distale gedeelte van het kniegewricht en articuleren met de condylen van het femur
-> Tussen de twee tibia condylen ligt een ruimte: area intercondylaris
Deze wordt opgesplitst in anterior en posterior door het eminentia intercondylaris
De eminentia dient de stabiliteit vd knie en fungeert als aanhechtingsplaats vd voorste kruisband
-> De twee condylen met het eminentia intercondylaris wordt het tibiaplateau genoemd
Bij volwassenen neigt het tibiaplateau ongeveer 5-7 graden naar dorsaal = Tibial slope
-> Aan distale zijde is de tibia een onderdeel vh enkelgewricht, de mediale- of binnenenkel; De
enkelvork
-> Het distale gedeelte van de tibia is vlak en articuleert met de talus van de voet
-> Mediaal van dit gewrichtsvlak bevindt zich een bot uitsteeksel, het processus malleolus medialis,
dit botuitsteeksel is de begrenzing van de binnenenkel
-> Facies lateralis (interossea), medialis, margo anterior: Zijden van de tibia
-> Boven op het tibia, net onder de knieschijf (patella) zit een "heuveltje": Tuberositas tibiae
Op die plek zit de bovenbeenspier vast op het bot: het aanhechtingspunt van het ligamentum
patella – m. quadriceps femoris
OPM. Bij Osgood-Schlatter is er sprake van een ongecontroleerde aangroei van de tuberositas
tibiae
-> Lateraal op de tibia langs het art. tibiofibularis is een tuberculum: Tuberculum van Gerdi
Het is gelegen waar de tractus iliotibialis insereert: Insertio tractus iliotibialis
҉ Fibula – Kuitbeen
-> Een dun langgerekt bot dat evenwijdig aan de tibia verloopt
-> De fibula articuleert niet met de femur en heeft geen dragende functie ( Tibia)
Het proximale uiteinde van de fibula of fibulakop (Caput fibulae) is onregelmatig van vorm en
verbonden met de tibia via een fibreus gewricht onder de condylus medialis van tibia
-> De fibula vormt met de tibia een zelfstandig, straf gewricht, het tibiofibulair gewricht (art.
tibiofibularis)
, 2
DE KNIE
҉ Patella – Knieschijf
-> Is een dik, driehoekig bot dat articuleert (scharniert) met het distale gedeelte van het femur
Vormt samen met het femur en tibia het kniegewricht
-> Grootste sesambeen (os sesamoideum) van het menselijk lichaam
Een sesambeen of os sesamoides is een botje dat zich bevindt in het verloop van een pees of gewrichtskapsel
-> Ligt ingebed in de pees van de musculus quadriceps femoris
Het deel deze pees tussen patella en distale aanhechting w ook wel lig. Patellae genoemd dewelke
aanhecht op het tuberositas tibiae
-> Het retropatellair gewrichtsvlak vd patella heeft een verticale kam die de patella in een lateraal en
mediaal facet verdeeld
Het laterale facet is in de regel concaaf - Het mediale facet enigszins convex
=> De hoek tussen het laterale en mediale facet (patellaopeningshoek) is 130° (±10°)
OPM. Er zijn verschillende patellavormen
De patella is correct gecentreerd indien de kam op achtervlak vd patella in de groef vd facies
patellaris ligt
-> Heeft een femoraal glijvlak (Patellaglijvlak – facies patellaris femoris)
Stooringen van dit glijvlak leidt tot patella instabiliteit en herhaalde luxaties vd patella naar lateraal
of mediaal
OPM. Er zijn verschillende vormen van het facies patellaris femoris
-> Functionele betekenis: Verlenging vd effectief hefboomarm vd m. quadriceps femoris en dus
krachtbesparing
OPM. De patella bestaat uit verscheidenen beenkernen
-> Uitblijvende versmelting van een beenkern -> Gedeelde knieschijf: Patella bipartitia
(Meestal bovenste laterale kwart)
, 3
HET BOVENBEEN
҉ Femur – Dijbeen
-> Meest proximaal gelegen bot van de onderste extremiteit
Langste, grootste en sterkste bot van het menselijk lichaam (26% van de totale lichaamslengte)
o PROXIMAAL
-> De femurkop (Caput femoris) articuleert met de bekkengordel in de heupkom
(Acetabulum)
De femurkop bevat een ‘kuiltje’: Fovea capitis femoris waarin het Ligamentum capitis
femoris aanhecht
-> Distaal van de kop van het femur zit de hals of collum: 4 tot 5 centimeter lang en vormt
een hoek v ongeveer 126 graden met de schacht = Femurhalshoek of Collumdiafysehoek
Bij pasgeborenen 150°, tijdens de groei w de hoek voortdurend kleiner
=> Belasting veranderd, wet van Wolff
-> In het gebied tussen de collum en de schacht liggen twee uitsteeksels:
▪ Trocheanter major
-> Een groot botuitsteeksel aan laterale zijde van het femur
-> Hechten spieren die de heup bewegen aan
▪ Trocheanter minor
-> Kleiner botuitseeksel aan het distale halsuiteinde gelegen
o SCHACHT
-> Is cilindrisch van vorm
-> Aan de achterzijde van het femur ligt de Linea aspera: Dit is een verhoging waaraan pezen
van spieren hechten
▪ Labium laterale
▪ Labium mediale
-> Ligt ook een tuberositas aan de achterkant: Tuberositas glutea
o DISTAAL
-> Bestaat distaal uit twee grote epicondyli die lateraal en mediaal zijn gelegen
Epicondylus medialis en lateralis
De epicondyli gaan naar distaal over in de laterale en mediale condyl (gewrichtsknobbels)
waar zich de gewrichtvlakken bevinden die deel uitmaken van het kniegewricht
Tussen de condyli ligt een holte: Fossa intercondylaris waarin de eminentia
intercondylaris van de tibia past
Tussen de condyli ligt het facies patellaris, dit is het opp waarop de patella articuleert
(ventraal)
-> Bevat mediaal een tuberculum: Tuberculum adductorium
