Aminozuurmetabolisme: cyclussen metabole kaart
Aromatische aminozuren:
bv fenylalanine & thyrosine
- belangrijke moleculen want je kan daar aansluiting vinden bij de krebcyclus
(energie productie)
- vanuit tyrosine kan je belangrijke producten maken: dopamine, epinefrine…
- Vanuit triptofaan: vorming cerotinine & melatonine
gebruiken v energie productie & vr productie v neurotransmitters
Metylatiereacties:
als er nood is om methylgroep toe te voegen of af te nemen => aminozuren spelen
daar een rol in mbv bepaalde vitaminenn (bv. foliumzuur & vit B12): brengen
methyleringsreacties tot stand, bv aanmaak v thymine)
methyleringsreacties uitvoeren adhv intermediairen die we vinden in het
metabolisme
Branched chain amino acid brackdown
- We kunnen Aminozuren afbreken om energie te winnnen : welke? :
vertakte keten aminozuren (bv. leucine, valine, isoleucine)
- Door inwerking v BCKAD in enzymatisch proces verwerken tot producten => deze
producten kunnen als substraat aftakken nr krebcyclus: ovv intermediairen vd
krebcyclus (isoleucine) of ovv acetyl coA (valine & leucine)
Ook valine: want eindigt op propynonyl co A => zelfde product als bij oneven
vetzuren: w via methylamlonzuur omgezet tot succinil coA => kan aangrijpen bij
krebcyclus
Ureum cyclus en ammonium capture & release
- Aminozuren hebben groot probleem: bij afbraak : aminogroep (= vrij circuleren
ammoniak) = neurologisch zeer toxisch!!
- bij verwerken aminozuren: aminogroep detoxifieren adhv:
o Ureum cyclus
o Amonium capture & release: een intermediaire vd krebcyclus (alfa-
ketoglutaraat) gaat aminogroepen opnemen & detoxifieren tot vorming v
glutamaat => nog eens met vorming v glutamine
=> automatisch in cellen waar veel circulerend ammoniak is
=> aanmaak n-acetylglutamaat
manieren zijn aan elkaar gekoppeld: acetylglutamaat is belangrijke activator v
eerste enzym dat ureum cyclus in gang zet
, Aminozuurmetabolisme 1: biosynthese
- Aminozuren: eenvoudige molecule
o Aminogroep
o Zurengroep
makkelijk om te vormen tot ketozuur
in transaminatie
- Aminogroepbinding: aminogroep ene
binden met carboxylgroep andere => lange keten vormen met
afsplitsing v water
- Hebben allemaal een functionele groep!!
o Meest eenvoudige: H (glycine) , maar ook vertakte ketens,
aromateen
o zorgt vr interactie onderling adhvd zijketens
verschillende structuren
Interacties: v heel eenvoudige
structuur overgaan nr andere structuur
mbv orienteren naar elkaar vd
functionele groepen
=> komen in contact met polaire,
apolaire groepen
Vanwaar komen aminozuren?
- Via voeding
- Van afbraakpathways: v bepaalde eiwitten waar aminozuren vrijkomen
=> gebruiken vr biosynthese macromoleculen: producten die aminozuren nodig
hebben om gesynthetiseerd te w
Purines, pyrimidines, thyroxine (schildklierhormoon) … bevatten N ==> hebben voor
aanmaak aminozuren nodig
Katabool:
Aminozuren via koolstofskelet
in krebcyclus brengen => ATP-
synthese
Bij verzadigde kreb cyclus=>
acetyl-coA nr buiten ovv citraat
=> nr lipidesynthese
Ook in omgekeerde richitng:
Aromatische aminozuren:
bv fenylalanine & thyrosine
- belangrijke moleculen want je kan daar aansluiting vinden bij de krebcyclus
(energie productie)
- vanuit tyrosine kan je belangrijke producten maken: dopamine, epinefrine…
- Vanuit triptofaan: vorming cerotinine & melatonine
gebruiken v energie productie & vr productie v neurotransmitters
Metylatiereacties:
als er nood is om methylgroep toe te voegen of af te nemen => aminozuren spelen
daar een rol in mbv bepaalde vitaminenn (bv. foliumzuur & vit B12): brengen
methyleringsreacties tot stand, bv aanmaak v thymine)
methyleringsreacties uitvoeren adhv intermediairen die we vinden in het
metabolisme
Branched chain amino acid brackdown
- We kunnen Aminozuren afbreken om energie te winnnen : welke? :
vertakte keten aminozuren (bv. leucine, valine, isoleucine)
- Door inwerking v BCKAD in enzymatisch proces verwerken tot producten => deze
producten kunnen als substraat aftakken nr krebcyclus: ovv intermediairen vd
krebcyclus (isoleucine) of ovv acetyl coA (valine & leucine)
Ook valine: want eindigt op propynonyl co A => zelfde product als bij oneven
vetzuren: w via methylamlonzuur omgezet tot succinil coA => kan aangrijpen bij
krebcyclus
Ureum cyclus en ammonium capture & release
- Aminozuren hebben groot probleem: bij afbraak : aminogroep (= vrij circuleren
ammoniak) = neurologisch zeer toxisch!!
- bij verwerken aminozuren: aminogroep detoxifieren adhv:
o Ureum cyclus
o Amonium capture & release: een intermediaire vd krebcyclus (alfa-
ketoglutaraat) gaat aminogroepen opnemen & detoxifieren tot vorming v
glutamaat => nog eens met vorming v glutamine
=> automatisch in cellen waar veel circulerend ammoniak is
=> aanmaak n-acetylglutamaat
manieren zijn aan elkaar gekoppeld: acetylglutamaat is belangrijke activator v
eerste enzym dat ureum cyclus in gang zet
, Aminozuurmetabolisme 1: biosynthese
- Aminozuren: eenvoudige molecule
o Aminogroep
o Zurengroep
makkelijk om te vormen tot ketozuur
in transaminatie
- Aminogroepbinding: aminogroep ene
binden met carboxylgroep andere => lange keten vormen met
afsplitsing v water
- Hebben allemaal een functionele groep!!
o Meest eenvoudige: H (glycine) , maar ook vertakte ketens,
aromateen
o zorgt vr interactie onderling adhvd zijketens
verschillende structuren
Interacties: v heel eenvoudige
structuur overgaan nr andere structuur
mbv orienteren naar elkaar vd
functionele groepen
=> komen in contact met polaire,
apolaire groepen
Vanwaar komen aminozuren?
- Via voeding
- Van afbraakpathways: v bepaalde eiwitten waar aminozuren vrijkomen
=> gebruiken vr biosynthese macromoleculen: producten die aminozuren nodig
hebben om gesynthetiseerd te w
Purines, pyrimidines, thyroxine (schildklierhormoon) … bevatten N ==> hebben voor
aanmaak aminozuren nodig
Katabool:
Aminozuren via koolstofskelet
in krebcyclus brengen => ATP-
synthese
Bij verzadigde kreb cyclus=>
acetyl-coA nr buiten ovv citraat
=> nr lipidesynthese
Ook in omgekeerde richitng:
