Stappenplan mededingingsrecht
Kartelverbod
Stap 0: Welk EU recht is van toepassing?
a. Noem art. 101 lid 1 VWEU jo. art. 26 VWEU: Kartelvorming is onverenigbaar met
de interne markt en dus verboden.
Stap 1: Is er sprake van een onderneming?
a. Noem Höfner: Een onderneming is iedere entiteit die een economische activiteit
uitoefent, ongeacht diens rechtsvorm of wijze van financiering of winstoogmerk
Entiteit = een natuurlijke of rechtspersoon
Economische activiteit = het aanbieden van goederen of diensten op de markt.
LET OP: overheidstaken, wettelijke taken en overheidslichamen of andere niet-
markteconomische activiteiten (sociale verzekeringen, pensioen, onderwijs) vallen hier dus
niet onder!
Stap 2: Is er sprake van coördinatie/samenwerking in de zin van art. 101 VWEU?
a. Stel eerst vast om wat voor ‘soort’ coördinatie het gaat
a. Overeenkomst (iedere wilsovereenstemming, wanneer afspraak over
prijs/territorium/hoeveelheid = hardcore restrictie)
i. Kan een contract zijn, maar kan ook stilzwijgend
ii. Let op: kan ook mondeling
b. Besluit van ondernemingsverenigingen (Statuten bijv., die hoeven niet
per se over het afspreken van prijzen te gaan maar het hebben van
statuten laat samenwerking zien)
a. Afspreken van prijzen
c. Onderling afgestemde feitelijke gedraging OAFG (contact maar geen
contract)
i. In T-Mobile zien we dat er een causaal verband moet zijn tussen de
afstemming en het marktgedrag (volgt een bewijsplicht van het
daadwerkelijke contact)
b. Stel vast om wat voor soort afspraak het gaat
a. Horizontale samenwerking (concurrenten)
b. Verticale afspraak (leverancier en afnemer)
Stap 3: Is er sprake beïnvloeding van de interstatelijke handel door de samenwerking
tussen die ondernemingen? (Hoeft dus niet per se negatief te zijn, Nike en Apple kunnen
bijvoorbeeld samenwerken aan een schoen die stappen telt )
a. Vuistregel: bij minimaal 5% marktaandeel én een jaaromzet van 40 miljoen
b. Zelfs als bedrijven binnen 1 lidstaat afspraken maken kan dit interstatelijk zijn
aangezien dat andere bedrijven uit andere lidstaten buitengesloten kunnen
worden.
, Stap 4: Om wat voor een soort beperking gaat het?
Strekkingsbeperking of gevolgbeperking??
a. Strekkingsbeperking: Overeenkomsten die beperken van
mededinging als doel hebben. Doel is beperken van de mededinging
a. Afspraken over prijs, marktverdeling, hoeveelheid
productie/verkoop
b. Lichte bewijslast
c. Geen minimus benadering vereist
d. Hardcore restricties: wilsovereenstemming over
prijs/territorium/hoeveelheid
Stap 5: Is de beperking van de mededinging merkbaar?
Bij strekkingsbeperkingen is beperking van de mededinging altijd
merkbaar!
a. Altijd bij een strekkingsbeperking
a. Minimus benadering is dus niet vereist
Stap 6: Is er sprake van rechtvaardiging
a. Nooit bij een hardcore restrictie over
prijs/territoium/hoeveelheid
b. Bij ander soort strekkingsbeperking (zoals OAFG)
a. Bij een horizontale afspraak valt alleen te
rechtvaardigen op grond van de individuele exceptie
art. 101 lid 3 VWEU
Vereisten individuele exceptie 101 lid 3 VWEU
(cumulatief):
1. Efficientie;
2. Voordeel consument;
3. Proportionaliteitsvereiste;
4. Geen mogelijkheid tot uitschakelen van de
mededinging voor een wezenlijk deel van
de betrokken producten
Kartelverbod
Stap 0: Welk EU recht is van toepassing?
a. Noem art. 101 lid 1 VWEU jo. art. 26 VWEU: Kartelvorming is onverenigbaar met
de interne markt en dus verboden.
Stap 1: Is er sprake van een onderneming?
a. Noem Höfner: Een onderneming is iedere entiteit die een economische activiteit
uitoefent, ongeacht diens rechtsvorm of wijze van financiering of winstoogmerk
Entiteit = een natuurlijke of rechtspersoon
Economische activiteit = het aanbieden van goederen of diensten op de markt.
LET OP: overheidstaken, wettelijke taken en overheidslichamen of andere niet-
markteconomische activiteiten (sociale verzekeringen, pensioen, onderwijs) vallen hier dus
niet onder!
Stap 2: Is er sprake van coördinatie/samenwerking in de zin van art. 101 VWEU?
a. Stel eerst vast om wat voor ‘soort’ coördinatie het gaat
a. Overeenkomst (iedere wilsovereenstemming, wanneer afspraak over
prijs/territorium/hoeveelheid = hardcore restrictie)
i. Kan een contract zijn, maar kan ook stilzwijgend
ii. Let op: kan ook mondeling
b. Besluit van ondernemingsverenigingen (Statuten bijv., die hoeven niet
per se over het afspreken van prijzen te gaan maar het hebben van
statuten laat samenwerking zien)
a. Afspreken van prijzen
c. Onderling afgestemde feitelijke gedraging OAFG (contact maar geen
contract)
i. In T-Mobile zien we dat er een causaal verband moet zijn tussen de
afstemming en het marktgedrag (volgt een bewijsplicht van het
daadwerkelijke contact)
b. Stel vast om wat voor soort afspraak het gaat
a. Horizontale samenwerking (concurrenten)
b. Verticale afspraak (leverancier en afnemer)
Stap 3: Is er sprake beïnvloeding van de interstatelijke handel door de samenwerking
tussen die ondernemingen? (Hoeft dus niet per se negatief te zijn, Nike en Apple kunnen
bijvoorbeeld samenwerken aan een schoen die stappen telt )
a. Vuistregel: bij minimaal 5% marktaandeel én een jaaromzet van 40 miljoen
b. Zelfs als bedrijven binnen 1 lidstaat afspraken maken kan dit interstatelijk zijn
aangezien dat andere bedrijven uit andere lidstaten buitengesloten kunnen
worden.
, Stap 4: Om wat voor een soort beperking gaat het?
Strekkingsbeperking of gevolgbeperking??
a. Strekkingsbeperking: Overeenkomsten die beperken van
mededinging als doel hebben. Doel is beperken van de mededinging
a. Afspraken over prijs, marktverdeling, hoeveelheid
productie/verkoop
b. Lichte bewijslast
c. Geen minimus benadering vereist
d. Hardcore restricties: wilsovereenstemming over
prijs/territorium/hoeveelheid
Stap 5: Is de beperking van de mededinging merkbaar?
Bij strekkingsbeperkingen is beperking van de mededinging altijd
merkbaar!
a. Altijd bij een strekkingsbeperking
a. Minimus benadering is dus niet vereist
Stap 6: Is er sprake van rechtvaardiging
a. Nooit bij een hardcore restrictie over
prijs/territoium/hoeveelheid
b. Bij ander soort strekkingsbeperking (zoals OAFG)
a. Bij een horizontale afspraak valt alleen te
rechtvaardigen op grond van de individuele exceptie
art. 101 lid 3 VWEU
Vereisten individuele exceptie 101 lid 3 VWEU
(cumulatief):
1. Efficientie;
2. Voordeel consument;
3. Proportionaliteitsvereiste;
4. Geen mogelijkheid tot uitschakelen van de
mededinging voor een wezenlijk deel van
de betrokken producten
