Samenvatting kleine ontwikkelingspsychologie deel 3 (HS 2 en 3)
Hoofdstuk 2: Cognitieve veranderingen
Het IQ verandert amper. Wel verandert er wat aan de intelligentie.
1. Grotere reikwijdte, langere ervaringsperiode
2. Denkvermogen breidt uit, verder ontwikkeld instrumentarium
Het begrip intelligentie
Intelligentie is een relatief begrip en blijft bijna altijd gelijk. De relatieve plaats t.o.v. anderen blijft vooral
hetzelfde. Het kind wordt ouder, maar niet per definitie slimmer. Het kan zich nu wel met moeilijkere
onderwerpen bezighouden.
Flynn-effect = voor de groep is het gemiddelde intelligentiequotiënt door allerlei oorzaken iedere tien
jaar ongeveer met drie punten omhooggegaan.
Vanaf 5 jaar is het IQ vrijwel stabiel, vanaf 11 jaar is het zeer stabiel. Er zijn echter altijd uitzonderingen.
Schoolkeuze
Drop-outs = niet meer naar schoolgaande kinderen. Hier treedt bijna geen IQ-verhoging op, soms zelfs
een verlaging van het IQ. Dit komt door het use-it or lose-it principe. Wanneer je je hersenen traint,
worden de verbindingen sterker. Anders verdwijnen verbindingen in je hersenen.
Autochtone kinderen worden vaker naar de havo gestuurd dan allochtone kinderen. De ondersteuning
die ouders kunnen bieden thuis kan hierin meespelen. Er wordt verwacht dat allochtone ouders hierin
een minder goede steun zijn. Wanneer het kind dan onterecht op een te laag niveau wordt geplaatst,
kost het de leerling veel tijd terecht te komen op het goede niveau. Hiernaast worden leerling op het
vmbo slecht voorbereid op het mbo, waarin je zelfstandig moet werken. Wanneer deze hobbels worden
overwonnen door een leerling is deze ook erg gemotiveerd en verstandig.
Praktisch of theoretisch
Het onderwijs werd lang ingedeeld op sociale kringen. Hogere kringen gingen de boeken in. In de lagere
kringen kwam je snel in praktische zettingen. Progressieve denkers wilden dit doorbreken en iedereen
gelijke kansen bieden. Dit uitte zich in een lange leerplicht waarin leerling vaak vakken moesten volgen
die goed zouden zijn voor hun algemene vorming. Of ze dit nu wel of niet leuk vonden. Dit is bij veel
leerlingen ten koste gegaan van hun motivatie en succesbelevingen. Juist die succesbelevingen zijn in
deze levensfase van groot belang. Uit onderzoek is gebleken dat adolescenten forsere beloningen nodig
hebben om gunstig gedrag vast te houden.
, Capaciteit van het denken
Tweedeling in intelligentie:
1. Algemene intelligentie (vloeiende intelligentie)
- Verstandig inzicht
- Eigenschappen zijn algemeen inzetbaar
- Gemakkelijk van oplossingsstrategie wisselen
- 12 jaar 80% van de waarnemingssnelheid
2. Specifieke intelligentie (uitgekristalliseerde intelligentie)
- Minder algemeen inzetbaar
- Bijv: omvang woordenschat, inzicht in menselijke verhoudingen, affiniteit met natuur
- Talenten
- Afhankelijk waarmee je in aanraking komt
Algemene intelligentie belangrijk tijdens de adolescentie wanneer nog veel keuzes gemaakt moeten
worden
Specifieke intelligentie belangrijk wanneer je een bepaald beroep uitoefent waarbij je die kan
gebruiken in de taken die je hebt gekregen
Aandacht, concentratie en planmatig werken
4 kwantitatieve veranderingen in de adolescentie
1. Aandacht
Selectieve aandacht Volledige aandacht op het huiswerk terwijl harde muziek op staat
Verdeelde aandacht Multifunctioneel denken, meerdere aspecten tegelijkertijd meenemen
Het probleemoplossend vermogen neemt toe
2. Concentratievermogen
Tegelijkertijd hebben adolescenten wel te maken met een complicatie vanwege hun circadische
ritme (slaap-waakritme). Pas later op de dag zijn adolescenten instaat zich optimaal te
concentreren.
3. Geheugen
Lange termijn geheugen Vanzelfsprekend dat dit beter wordt (sterkere verbindingen)
Korte termijn geheugen Zelf maken van ezelsbruggetjes
Grotere capaciteit, beter discussies opgang houden
Hoofdstuk 2: Cognitieve veranderingen
Het IQ verandert amper. Wel verandert er wat aan de intelligentie.
1. Grotere reikwijdte, langere ervaringsperiode
2. Denkvermogen breidt uit, verder ontwikkeld instrumentarium
Het begrip intelligentie
Intelligentie is een relatief begrip en blijft bijna altijd gelijk. De relatieve plaats t.o.v. anderen blijft vooral
hetzelfde. Het kind wordt ouder, maar niet per definitie slimmer. Het kan zich nu wel met moeilijkere
onderwerpen bezighouden.
Flynn-effect = voor de groep is het gemiddelde intelligentiequotiënt door allerlei oorzaken iedere tien
jaar ongeveer met drie punten omhooggegaan.
Vanaf 5 jaar is het IQ vrijwel stabiel, vanaf 11 jaar is het zeer stabiel. Er zijn echter altijd uitzonderingen.
Schoolkeuze
Drop-outs = niet meer naar schoolgaande kinderen. Hier treedt bijna geen IQ-verhoging op, soms zelfs
een verlaging van het IQ. Dit komt door het use-it or lose-it principe. Wanneer je je hersenen traint,
worden de verbindingen sterker. Anders verdwijnen verbindingen in je hersenen.
Autochtone kinderen worden vaker naar de havo gestuurd dan allochtone kinderen. De ondersteuning
die ouders kunnen bieden thuis kan hierin meespelen. Er wordt verwacht dat allochtone ouders hierin
een minder goede steun zijn. Wanneer het kind dan onterecht op een te laag niveau wordt geplaatst,
kost het de leerling veel tijd terecht te komen op het goede niveau. Hiernaast worden leerling op het
vmbo slecht voorbereid op het mbo, waarin je zelfstandig moet werken. Wanneer deze hobbels worden
overwonnen door een leerling is deze ook erg gemotiveerd en verstandig.
Praktisch of theoretisch
Het onderwijs werd lang ingedeeld op sociale kringen. Hogere kringen gingen de boeken in. In de lagere
kringen kwam je snel in praktische zettingen. Progressieve denkers wilden dit doorbreken en iedereen
gelijke kansen bieden. Dit uitte zich in een lange leerplicht waarin leerling vaak vakken moesten volgen
die goed zouden zijn voor hun algemene vorming. Of ze dit nu wel of niet leuk vonden. Dit is bij veel
leerlingen ten koste gegaan van hun motivatie en succesbelevingen. Juist die succesbelevingen zijn in
deze levensfase van groot belang. Uit onderzoek is gebleken dat adolescenten forsere beloningen nodig
hebben om gunstig gedrag vast te houden.
, Capaciteit van het denken
Tweedeling in intelligentie:
1. Algemene intelligentie (vloeiende intelligentie)
- Verstandig inzicht
- Eigenschappen zijn algemeen inzetbaar
- Gemakkelijk van oplossingsstrategie wisselen
- 12 jaar 80% van de waarnemingssnelheid
2. Specifieke intelligentie (uitgekristalliseerde intelligentie)
- Minder algemeen inzetbaar
- Bijv: omvang woordenschat, inzicht in menselijke verhoudingen, affiniteit met natuur
- Talenten
- Afhankelijk waarmee je in aanraking komt
Algemene intelligentie belangrijk tijdens de adolescentie wanneer nog veel keuzes gemaakt moeten
worden
Specifieke intelligentie belangrijk wanneer je een bepaald beroep uitoefent waarbij je die kan
gebruiken in de taken die je hebt gekregen
Aandacht, concentratie en planmatig werken
4 kwantitatieve veranderingen in de adolescentie
1. Aandacht
Selectieve aandacht Volledige aandacht op het huiswerk terwijl harde muziek op staat
Verdeelde aandacht Multifunctioneel denken, meerdere aspecten tegelijkertijd meenemen
Het probleemoplossend vermogen neemt toe
2. Concentratievermogen
Tegelijkertijd hebben adolescenten wel te maken met een complicatie vanwege hun circadische
ritme (slaap-waakritme). Pas later op de dag zijn adolescenten instaat zich optimaal te
concentreren.
3. Geheugen
Lange termijn geheugen Vanzelfsprekend dat dit beter wordt (sterkere verbindingen)
Korte termijn geheugen Zelf maken van ezelsbruggetjes
Grotere capaciteit, beter discussies opgang houden
