Samenvatting ak hoofdstuk 1 globalisering 4vwo
1.1 steeds meer grensoverschrijdende interactie.
Achter dagelijkse producten zit een transportnetwerk vanuit tientallen landen. Een
transportnetwerk is een netwerk van aanvoer-, doorvoer- en afzetlijnen van
grondstofknooppunten. De locatie van deze knooppunten hangt samen met de absolute en
relatieve ligging.
Over het algemeen geldt: hoe groter de afstand tussen landen, hoe kleiner de interactie. Dit
noem je afstandsverval. Door transporttechnologie verandert de afstandsverval en gaat het
vervoeren van goederen zo efficiënt mogelijk, door technologische ontwikkelingen. Hierdoor
daalt niet alleen moeite, maar ook kosten.
Steeds meer landen zijn onderdeel van mondiale en transnationale netwerken. Dit is een
wereldwijde of internationale fysieke en digitale infrastructuur die nodig is om mensen,
kapitaal en kennis met elkaar te verbinden. Dit zijn bijvoorbeeld sociale netwerken of
economische en politieke samenwerkingsverbanden die globalisering bevorderen.
Door innovaties in de informatietechnologie, is het besef van tijd en afstand enorm
veranderd. Overdrachtssnelheid en mogelijkheden stijgen, terwijl kosten dalen.
Al deze ontwikkelingen leiden tot een wereld waarin tijd en ruimte er niet meer toe doen.
Dit noem je tijd-ruimtecompressie. De absolute afstand veranderd niet, maar de relatieve
afstand neemt af. Doordat het minder tijd, moeite en geld kost om goederen en informatie
uit te wisselen ontstaat er een gevoel dat we in een werelddorp wonen. Dit heet de global
village. Hierin oefenen groepen, landen, bedrijven en overheden invloed uit op elkaar
doordat ze voortdurend met elkaar in contact staan.
Het proces waardoor er in toenemende mate economische, politieke en culturele
samenhang op wereldschaal ontstaat heet globalisering. Dit is internationalisering op
schaalniveau van de wereld met als belangrijkste kenmerken samenhang en
grensoverschrijdende interactie. Ook leidt het tot standaardisering, maar soms ook tot
conflicten, wanneer minderheden zich buitengesloten voelen of vinden dat hun cultuur
aangetast wordt.
Interactietheorie van Ullman verklaart mobiliteit van mensen, goederen, kapitaal, energie en
informatie doormidden van drie voorwaarden:
- complementariteit: gebieden vullen elkaar aan, hebben dingen die de ander niet
heeft.
- Transporteerbaarheid: interactie komt op gang als absolute en relatieve afstand
tussen landen te overbruggen is.
- Tussenliggende mogelijkheden: als er dichter bij een gebied een land dat iets
vergelijkbaars levert ligt, zal alleen vanuit dit land transport plaatsvinden.
1.1 steeds meer grensoverschrijdende interactie.
Achter dagelijkse producten zit een transportnetwerk vanuit tientallen landen. Een
transportnetwerk is een netwerk van aanvoer-, doorvoer- en afzetlijnen van
grondstofknooppunten. De locatie van deze knooppunten hangt samen met de absolute en
relatieve ligging.
Over het algemeen geldt: hoe groter de afstand tussen landen, hoe kleiner de interactie. Dit
noem je afstandsverval. Door transporttechnologie verandert de afstandsverval en gaat het
vervoeren van goederen zo efficiënt mogelijk, door technologische ontwikkelingen. Hierdoor
daalt niet alleen moeite, maar ook kosten.
Steeds meer landen zijn onderdeel van mondiale en transnationale netwerken. Dit is een
wereldwijde of internationale fysieke en digitale infrastructuur die nodig is om mensen,
kapitaal en kennis met elkaar te verbinden. Dit zijn bijvoorbeeld sociale netwerken of
economische en politieke samenwerkingsverbanden die globalisering bevorderen.
Door innovaties in de informatietechnologie, is het besef van tijd en afstand enorm
veranderd. Overdrachtssnelheid en mogelijkheden stijgen, terwijl kosten dalen.
Al deze ontwikkelingen leiden tot een wereld waarin tijd en ruimte er niet meer toe doen.
Dit noem je tijd-ruimtecompressie. De absolute afstand veranderd niet, maar de relatieve
afstand neemt af. Doordat het minder tijd, moeite en geld kost om goederen en informatie
uit te wisselen ontstaat er een gevoel dat we in een werelddorp wonen. Dit heet de global
village. Hierin oefenen groepen, landen, bedrijven en overheden invloed uit op elkaar
doordat ze voortdurend met elkaar in contact staan.
Het proces waardoor er in toenemende mate economische, politieke en culturele
samenhang op wereldschaal ontstaat heet globalisering. Dit is internationalisering op
schaalniveau van de wereld met als belangrijkste kenmerken samenhang en
grensoverschrijdende interactie. Ook leidt het tot standaardisering, maar soms ook tot
conflicten, wanneer minderheden zich buitengesloten voelen of vinden dat hun cultuur
aangetast wordt.
Interactietheorie van Ullman verklaart mobiliteit van mensen, goederen, kapitaal, energie en
informatie doormidden van drie voorwaarden:
- complementariteit: gebieden vullen elkaar aan, hebben dingen die de ander niet
heeft.
- Transporteerbaarheid: interactie komt op gang als absolute en relatieve afstand
tussen landen te overbruggen is.
- Tussenliggende mogelijkheden: als er dichter bij een gebied een land dat iets
vergelijkbaars levert ligt, zal alleen vanuit dit land transport plaatsvinden.
