Samenvatting H,D,G,A hoofdstuk 6
Inleiding
Omdat er op 11 september een aanslag is gepleegd op het WTC in New York en in 2002 kwamen er twee
Nederlandse jongens om in de Indiase deelstaat Kasjmir, neemt de zorg over radicalisering van moslims
in Nederland steeds meer toe. De moord op Theo van Gogh zorgde voor meer angst en zorgen over
islamitisch radicalisme. Door de moordaanslagen in Londen in 205 kreeg men door dat ze te maken
kregen met home-grown terrorisme: de aanslagen bleken werk te zijn van jongemannen die in Groot-
Brittannië geboren en getogen waren. Vroeger kwam uitreizen niet zo vaak voor maar sinds 2013 komt
dit steeds vaker voor. Wanneer mensen uitreizen gaan ze vaak naar Syrië om mee te vechten in de
burgeroorlog. Kortom, sinds het nieuwe millennium heeft West-Europa te maken gekregen met een
aantal nieuwe en zorgwekkende fenomenen: homo-grown islamitisch terrorisme en uitreizigers. Het
wordt steeds duidelijker dat een deel van de moslims zich sympathiseert met de radicale islam en zich
afkeert tegen de West-Europese samenlevingen. In het hoofdstuk staan de volgende vragen centraal:
- Wat is de omvang en ernst van islamitisch radicalisme en extremisme in Nederland?
- Welke factoren kunnen tot radicalisering en extremisme leiden?
Om deze vragen te beantwoorden wordt er gebruik gemaakt van twee methoden. Allereerst wordt er
gebruik gemaakt van een beknopte literatuurstudie. Dit zijn studies die zich vooral bezig hebben
gehouden met terrorisme en terrorismebestrijding. Daarnaast zijn er interviews met experts en
professionals gehouden. Deze aanpak brengt echter wel een aantal beperkingen met zich mee. We
hebben maar een klein aantal professionals en experts gesproken en het is natuurlijk mogelijk dat
andere experts een andere mening hebben over het onderwerp. Het doel van het hoofdstuk is om meer
inzicht te geven over de factoren die met radicalisering samenhangen. Deze factoren kan je
onderverdelen in push- en pull factoren. Push factoren zijn factoren die moslims wegduwen van de
Nederlandse samenleving en pull factoren zijn factoren die moslims in de richting van het radicale
gedachte goed/ radicale bewegingen trekken. In dit hoofdstuk hebben we het over home-grown
islamitisch radicalisering. Dit is een proces waarin individuen geradicaliseerd raken in het land waarin ze
wonen en zijn opgegroeid. In dit hoofdstuk leggen we de nadruk op 2 de generatie jongeren.
Islamitische radicalisering, extremisme en orthodoxie
er zijn een aantal begrippen die raakvlakken met elkaar hebben namelijk: islamitische radicalisering,
extremisme en orthodoxie. Het gaat hier om een analytisch onderscheid. Het is niet zo duidelijk tot
welke categorie je mensen moet rekenen. Mensen wisselen vaak, combineren elementen waardoor
grenzen vervagen en categorieën in elkaar overlopen. Islamitische radicalisering, orthodoxie en
extremisme hebben met elkaar gemeen dat ze een terugkeer naar de grondslagen van het geloof via een
letterlijke interpretatie van de Koran beogen.
Orthodoxie verwijst naar een geloofsovertuiging waarin men vasthoudt aan beginselen die vaststaan,
deze worden als waarheid gezien en zijn gebaseerd op tradities. Het gaat om één bepaalde uitleg van de
islam, die als waar gezien wordt. Men probeert in hun handen zo veel mogelijk aan die uitleg vast te
houden en religieuze voorschriften en regels zo veel mogelijk te volgen. Orthodoxe moslims zoeken naar
een ‘pure’ islam.
Radicalisme hierin is er sprake van een afwijzing van de huidige sociale, morele en politieke orde en een
bereidheid om actie te ondernemen om persoonlijk bij te dragen aan de hervorming van de samenleving
op grond van fundamentalistische geloofsovertuigingen. Het gaat om overtuigingen die haaks op de
kernwaarden van een bepaalde samenleving staan waardoor ze als radicaal ervaren worden. Wat
radicaal is, is wel afhankelijk van de tijd of plaats. Het verschil tussen orthodoxie en radicalisme is dat bij
radicalisme men bereid is om tot actie over te gaan. Bij radicale islam is er de overtuiging dat de islam
Inleiding
Omdat er op 11 september een aanslag is gepleegd op het WTC in New York en in 2002 kwamen er twee
Nederlandse jongens om in de Indiase deelstaat Kasjmir, neemt de zorg over radicalisering van moslims
in Nederland steeds meer toe. De moord op Theo van Gogh zorgde voor meer angst en zorgen over
islamitisch radicalisme. Door de moordaanslagen in Londen in 205 kreeg men door dat ze te maken
kregen met home-grown terrorisme: de aanslagen bleken werk te zijn van jongemannen die in Groot-
Brittannië geboren en getogen waren. Vroeger kwam uitreizen niet zo vaak voor maar sinds 2013 komt
dit steeds vaker voor. Wanneer mensen uitreizen gaan ze vaak naar Syrië om mee te vechten in de
burgeroorlog. Kortom, sinds het nieuwe millennium heeft West-Europa te maken gekregen met een
aantal nieuwe en zorgwekkende fenomenen: homo-grown islamitisch terrorisme en uitreizigers. Het
wordt steeds duidelijker dat een deel van de moslims zich sympathiseert met de radicale islam en zich
afkeert tegen de West-Europese samenlevingen. In het hoofdstuk staan de volgende vragen centraal:
- Wat is de omvang en ernst van islamitisch radicalisme en extremisme in Nederland?
- Welke factoren kunnen tot radicalisering en extremisme leiden?
Om deze vragen te beantwoorden wordt er gebruik gemaakt van twee methoden. Allereerst wordt er
gebruik gemaakt van een beknopte literatuurstudie. Dit zijn studies die zich vooral bezig hebben
gehouden met terrorisme en terrorismebestrijding. Daarnaast zijn er interviews met experts en
professionals gehouden. Deze aanpak brengt echter wel een aantal beperkingen met zich mee. We
hebben maar een klein aantal professionals en experts gesproken en het is natuurlijk mogelijk dat
andere experts een andere mening hebben over het onderwerp. Het doel van het hoofdstuk is om meer
inzicht te geven over de factoren die met radicalisering samenhangen. Deze factoren kan je
onderverdelen in push- en pull factoren. Push factoren zijn factoren die moslims wegduwen van de
Nederlandse samenleving en pull factoren zijn factoren die moslims in de richting van het radicale
gedachte goed/ radicale bewegingen trekken. In dit hoofdstuk hebben we het over home-grown
islamitisch radicalisering. Dit is een proces waarin individuen geradicaliseerd raken in het land waarin ze
wonen en zijn opgegroeid. In dit hoofdstuk leggen we de nadruk op 2 de generatie jongeren.
Islamitische radicalisering, extremisme en orthodoxie
er zijn een aantal begrippen die raakvlakken met elkaar hebben namelijk: islamitische radicalisering,
extremisme en orthodoxie. Het gaat hier om een analytisch onderscheid. Het is niet zo duidelijk tot
welke categorie je mensen moet rekenen. Mensen wisselen vaak, combineren elementen waardoor
grenzen vervagen en categorieën in elkaar overlopen. Islamitische radicalisering, orthodoxie en
extremisme hebben met elkaar gemeen dat ze een terugkeer naar de grondslagen van het geloof via een
letterlijke interpretatie van de Koran beogen.
Orthodoxie verwijst naar een geloofsovertuiging waarin men vasthoudt aan beginselen die vaststaan,
deze worden als waarheid gezien en zijn gebaseerd op tradities. Het gaat om één bepaalde uitleg van de
islam, die als waar gezien wordt. Men probeert in hun handen zo veel mogelijk aan die uitleg vast te
houden en religieuze voorschriften en regels zo veel mogelijk te volgen. Orthodoxe moslims zoeken naar
een ‘pure’ islam.
Radicalisme hierin is er sprake van een afwijzing van de huidige sociale, morele en politieke orde en een
bereidheid om actie te ondernemen om persoonlijk bij te dragen aan de hervorming van de samenleving
op grond van fundamentalistische geloofsovertuigingen. Het gaat om overtuigingen die haaks op de
kernwaarden van een bepaalde samenleving staan waardoor ze als radicaal ervaren worden. Wat
radicaal is, is wel afhankelijk van de tijd of plaats. Het verschil tussen orthodoxie en radicalisme is dat bij
radicalisme men bereid is om tot actie over te gaan. Bij radicale islam is er de overtuiging dat de islam
