Hoorcollege 20 & 21: Celsignalering
2 specifieke manieren van celsignalering en een aantal uitzonderlijke methodes worden besproken
(Die alleen belangrijk zijn, om ervan te weten dat ze bestaan.
Hoe kan een cel reageren op iets buiten de cel?
• Een receptor
• Extracellulair signaalmolecuul (vaak ligand genoemd)
• Intracellulair signaalmolecuul
Bij binden van een signaalmolecuul kan een enzym actief worden (zoals hierboven)3
Hoe goed een signaalmolecuul aan een receptor kan binden is erg belangrijk: Affiniteit
Bepalende factoren of een cel op een signaalmolecuul kan reageren:
• Aantal receptoren
• 3D-conformatie/Aminozuursamenstelling receptor (Affiniteit)
Grafiekweergave:
• Hogere affiniteit: Steilere curve aan het begin van de grafiek
• Lagere affiniteit: Vlakkere curve
Kd = De concentratie waarbij 50% van de receptoren bezet is.
Biomedische wetenschappen – Cellen
, LXIII
Biomedische wetenschappen – Cellen
, LXIV
Er zijn verschillende vormen van signaaltransductie:
Endocrien
• Endocriene cellen geven signaalmoleculen (hormonen) af, deze komen in de bloedbaan
• Bloedbaan vervoert deze ‘Hormonen’ naar de doelcel
Paracrien
• De cel scheidt signaalmoleculen uit die effect hebben op omliggende cellen
• Lokale signaaltransductie; kortere afstand
Neuronaal
• Klein volume van signaalmoleculen (neurotransmitters) worden uitgescheiden
• Deze worden ontvangen door eens synaps
• Korte afstand
Contact-afhankelijk
• Eiwit op de ene cel bindt aan een receptor op de andere cel
• ‘Cellen maken contact’
• Extreem korte afstand
Van deze cellen moet de affiniteit van de endocriene signaaltransductie het hoogste zijn. Dit is
omdat de hormonen extreem verdund worden in het bloed. De aantrekkingskracht moet hoog zijn,
omdat de concentraties erg laag zijn en de afstand relatief gezien groot is.
De meeste cellen die geen signalen ontvangen voeren geprogrammeerde celdood (Apoptose) uit.
Cellen hebben dus “overlevingssignalen” nodig.
Daarnaast zijn er signalen die differentiëring of groei en deling stimuleren.
Biomedische wetenschappen – Cellen