KRITISCH DENKEN – DENKEN
Vormgeving denken van de mens
Waarden zijn idealen en motieven die in een samenleving of groep als nastrevenswaardig worden beschouwd.
Waarden zijn opvattingen over wat wenselijk is. Er bestaan twee soorten waarden:
• Instrumentele waarde: een betekenis die door concrete personen of groepen feitelijk wordt verleend
aan personen, zaken of gebeurtenissen. Waarden zijn veelal collectief, maar kunnen ook zeer
persoonlijk worden beleefd. Het sociaalwetenschappelijke mentality-onderzoek is een waarden- en
leefstijlonderzoek dat uitgaat van een onderverdeling van de maatschappij in traditionele waarden
(Behouden), moderne waarden (Bezitten, Verwennen) en postmoderne waarden (Ontplooien,
Beleven).
• Intrinsieke waarde: waarden die nagestreefd behoren te worden vanuit de gedachte dat het goede
gedaan behoort te worden. Ethische waarden blijven hun betekenis en geldigheid behouden, ook als
ze feitelijk niet gedragen worden door mensen en groepen. Voorbeelden van ethische waarden zijn
gerechtigheid, liefde, vrijheid en gelijkheid. Het zijn de motieven en idealen waarop de concrete
normen zijn gebaseerd. Het zijn ook de grootheden die met de normen bereikt willen worden. Zo zijn
er normen en regels om deze waarden te bereiken.
Leren observeren hoe onze aandacht zich beweegt:
• Prefrontale cortex; empathie en compassie, creativiteit
en innovatie.
• Het opmerken van gedachten (neocortex)
o Rationaliteit en nuchterheid.
o Weloverwogen beslissingen maken, logisch
nadenken en analyseren van problemen.
• Het opmerken van emoties of stemmingen (limbisch
systeem)
o Screenen van zintuigelijke informatie op emotionele relevantie en vergelijkt dit met
opgeslagen herinneringen en gedrag gebaseerd op positieve en negatieve ervaringen.
o Helpt om te herhalen wat je gelukkig maakt en te vermijden wat verdrietig of ongelukkig
maakt.
• Het opmerken van lichamelijke en zintuigelijke sensaties (hersenstam)
o Focus op ‘overleven’.
o En dus ‘vitale functies’.
o Reageert instinctief.
Er bestaat een samenhang tussen deze verschillende gebieden.
Gedachte → stemming → lichaamsreactie
Verschil tussen brain en mind
Brain = hersenen, Mind = gedachten
Hersenen bestaan fysiek, gedachten zijn een subjectief aspect
Belang kritisch denken als verpleegkundige
Wat is het risico van op basis van een waarneming direct een beslissing nemen, als je verpleegkundige bent?
Als verpleegkundige is het belangrijk dat je kritisch leert nadenken, dus niet direct handelen op basis van een
waarneming, maar eerst zoeken naar logica, structuur en onderbouwing.
3
Vormgeving denken van de mens
Waarden zijn idealen en motieven die in een samenleving of groep als nastrevenswaardig worden beschouwd.
Waarden zijn opvattingen over wat wenselijk is. Er bestaan twee soorten waarden:
• Instrumentele waarde: een betekenis die door concrete personen of groepen feitelijk wordt verleend
aan personen, zaken of gebeurtenissen. Waarden zijn veelal collectief, maar kunnen ook zeer
persoonlijk worden beleefd. Het sociaalwetenschappelijke mentality-onderzoek is een waarden- en
leefstijlonderzoek dat uitgaat van een onderverdeling van de maatschappij in traditionele waarden
(Behouden), moderne waarden (Bezitten, Verwennen) en postmoderne waarden (Ontplooien,
Beleven).
• Intrinsieke waarde: waarden die nagestreefd behoren te worden vanuit de gedachte dat het goede
gedaan behoort te worden. Ethische waarden blijven hun betekenis en geldigheid behouden, ook als
ze feitelijk niet gedragen worden door mensen en groepen. Voorbeelden van ethische waarden zijn
gerechtigheid, liefde, vrijheid en gelijkheid. Het zijn de motieven en idealen waarop de concrete
normen zijn gebaseerd. Het zijn ook de grootheden die met de normen bereikt willen worden. Zo zijn
er normen en regels om deze waarden te bereiken.
Leren observeren hoe onze aandacht zich beweegt:
• Prefrontale cortex; empathie en compassie, creativiteit
en innovatie.
• Het opmerken van gedachten (neocortex)
o Rationaliteit en nuchterheid.
o Weloverwogen beslissingen maken, logisch
nadenken en analyseren van problemen.
• Het opmerken van emoties of stemmingen (limbisch
systeem)
o Screenen van zintuigelijke informatie op emotionele relevantie en vergelijkt dit met
opgeslagen herinneringen en gedrag gebaseerd op positieve en negatieve ervaringen.
o Helpt om te herhalen wat je gelukkig maakt en te vermijden wat verdrietig of ongelukkig
maakt.
• Het opmerken van lichamelijke en zintuigelijke sensaties (hersenstam)
o Focus op ‘overleven’.
o En dus ‘vitale functies’.
o Reageert instinctief.
Er bestaat een samenhang tussen deze verschillende gebieden.
Gedachte → stemming → lichaamsreactie
Verschil tussen brain en mind
Brain = hersenen, Mind = gedachten
Hersenen bestaan fysiek, gedachten zijn een subjectief aspect
Belang kritisch denken als verpleegkundige
Wat is het risico van op basis van een waarneming direct een beslissing nemen, als je verpleegkundige bent?
Als verpleegkundige is het belangrijk dat je kritisch leert nadenken, dus niet direct handelen op basis van een
waarneming, maar eerst zoeken naar logica, structuur en onderbouwing.
3
