Samenvatting gezinsraaport 2011 hoofdstuk 7 en 8

Artikelen inleiding pedagogiek
Gezinsrapport 2011
Hoofdstuk 7: opvoeden in Nederland
7.1: De opvoedingspraktijk: doelen, beleving en strategieën van ouders
 Opvoeden is in plaats van leiden meer begeleiden geworden
 De machtsbalans in het gezin is in voordele voor de kinderen veranderd
 Kinderen hebben meer in te brengen in de gezinnen
 Meer ruimte voor overleg
 Drie aspecten van opvoeden:
 Cognitieve aspecten: welke doelen stellen de ouders zichzelf en welke
eigenschappen willen de ouders dat hun kinderen later bezitten
 Affectieve aspecten: hoe beleven de ouders het opvoeden? Zijn ze tevreden of
ervaren ze veel stress?
 Gedragsmatige aspecten: welke concrete strategieën hanteren ouders bij het
opvoeden? Zijn zij streng en straffen ze veel?

7.2: algemene opvoedingspatronen van ouders: vaders en moeders
 Positieve invloed wanneer vader actief betrokken is
 Vijf opvoedingsoriëntaties:
 Autonomie: individuele persoonsontwikkeling van kinderen, dragen van
verantwoordelijkheid en zelfstandig vormen van eigen mening.
 Assertiviteit: opkomen voor eigen mening, rechten, belangen of standpunten
 Sociaal gevoel: ontwikkeling van empathie en gevoelens van sociale betrokkenheid
 Conformiteit: aanpassing van het kind aan de eisen van de omgeving; goede
manieren, leren luisteren, etc.
 Prestatie: nadruk op prestaties op werk en schoolgebied
 Verantwoordelijkheidsgevoel en rekening houden met anderen de belangrijkste
opvoedingsdoelen.
 Sinds de jaren negentig waarderen ouders de conformistische opvoedingsdoelen weer meer.
 Weinig belang aan prestatie
 Doelen die te maken hebben met autonomie worden door moeders en vader het meest
gewaardeerd.
 Kinderen nu meer dan vroeger eigen leven binnen gezin
 Moeders vinden sociaal gevoel belangrijker en vaders hechten meer waarde aan prestatie
dan moeders
 Moeders hebben een minder positieve beleving van opvoeden dan vaders
 Moeders meer tijd met het kind, hierdoor meer slecht gedrag ervaren en hogere
doelen van zichzelf
 Hogere verantwoordelijkheidsgevoelens dan vaders
 Opvoedingsstrategieën:
 Ondersteuning: affectie en liefdevol naar kind toe
 Controle: reguleren gedrag van kind, stellen van grenzen en eisen, stimuleren
gewenst gedrag, het verminderen en voorkomen van ongewenst gedrag.
 Autoritatieve controle: uitleg, aanmoedigen zelfstandigheid, informatie
geven waarom bepaald gedrag wel/niet mag.
 Autoritaire controle: straffen en belonen, geen uitleg, omdat ik het zeg.
Autonomie van kind beperkt.