Basistextiel VII
Veredelen III
Chemisch veredelen
Leren voor het tentamen:
- Reference Books of Textile Technologies – p. 129 – 179
- NCSU reader chemische finishing
- PowerPoints les 1 – 4
Les 1
PFAS: overkoepelende term voor alle mogelijke fluor chemicaliën (fluor houdende verbindingen). Bij
de PFAS zit een fluor atoom, dit zorgt voor effectieve eigenschappen op textiel. Dit is helemaal niet
afbreekbaar en moet van de markt verdwijnen.
Veredeling van textiel
Elke behandeling (anders dan voorbehandeling of verven) bij de productie van textiel die het uiterlijk
verbetert en/of het textiel functionele eigenschappen verleent. Kan zo hetzelfde uitgangsmateriaal
meerdere toepassingen geven, waardoor het veelzijdiger op de markt kan worden gebracht.
- Het aanbrengen van chemicaliën (of mechanische handelingen) op een doek om de
eigenschappen ervan te veranderen.
- Voornamelijk op basis van een waterige oplossing, gevolgd door uitharding of droging.
- Chemische veredeling wordt ook wel natveredeling (wet finishing) genoemd.
Veredelingsproducten
Deze afbeelding laat voorbeelden zien van chemische veredeling.
,Bij de meeste textielproducten wordt een zacht-maker toegevoegd, dit gevoel verdwijnt echter wel
na verloop van tijd.
Proces van chemische veredeling
Processtappen:
1. Aanbrengen van finish
2. Verdamping van oplosmiddel (drogen)
3. Verhitting om chemicaliën te activeren (uitharding)
Het uitharden is niet altijd vereist, hangt af van de chemicaliën of de functie.
Als je de impact op het milieu wilt verminderen is een optie om minder water te gebruiken, zodat er
minder gedroogd hoeft te worden.
Methodes voor het aanbrengen van chemische veredeling
1. Foulard impregnatie/padding
2. Uittrekprocedure
3. Coating
4. Schuimcoating
5. Spraycoating
6. Likwals
7. Graveerwals
8. Digitaaldruk
Foulard/padder (NCSU p.3 – 6)
Het doordrenken van de stof in een oplossing op waterbasis die functionele chemicaliën bevat,
gevolgd door uitpersen.
Waarom foulard? Als je een chemische finish in de hele stof wilt aanbrengen.
Soorten foulards: verticaal en horizontaal.
Nabehandeling met de foulard: voordrogen > uitharden (stomen) > drogen.
Belangrijkste parameters: snelheid, druk en concentratie chemicaliën.
Formule: vochtopname (pick-up ratio)
Deze formule is ook toepasbaar op andere methoden.
Kritische factoren:
- Doek: kreukvorming, doekspanning.
- Aandrukrollen: beschadiging, ongelijke pick-up verhouding.
, - Vloeistofbad: als chemicaliën niet oplossen, volume te klein.
Uittrekprocedure
Het doek of garen bevindt zich in de vloeistof totdat de chemicaliën op het textiel overgedragen
(affiniteit nodig), in de vezel doorgedrongen en gefixeerd zijn.
Voorbeelden: emulsie op basis van was, paraffine, kationische stoffen.
Eis: affiniteit van de chemische finish voor de doek tijdens de uittrekprocedure.
Hiermee is een efficiënt gebruik van chemicaliën mogelijk.
Coating
Het aanbrengen van een chemische finish (bv. hars) die een synthetische laag vormt (bv. PVC of PU)
bovenop de bestaande vezels/stof om extra functionaliteiten of esthetiek te creëren.
Hierbij heb je een dikke pasta en heel weinig water wat weg gedroogd moet worden.
- Coating kan een- of tweezijdig zijn (zelfs twee verschillende soorten coatings)
- Aanbrengen van een film- of bedekkingslaag, aangebracht met een mescoater.
Voorbeelden gecoate stof met textielkarakter:
- Douchegordijn
- Tapijt (poolverankering)
Voorbeelden gecoat weefsel, textiel als drager:
- Zeildoek (tarpaulin/vrachtwagendoek)
- Kunstleer
Veredelen III
Chemisch veredelen
Leren voor het tentamen:
- Reference Books of Textile Technologies – p. 129 – 179
- NCSU reader chemische finishing
- PowerPoints les 1 – 4
Les 1
PFAS: overkoepelende term voor alle mogelijke fluor chemicaliën (fluor houdende verbindingen). Bij
de PFAS zit een fluor atoom, dit zorgt voor effectieve eigenschappen op textiel. Dit is helemaal niet
afbreekbaar en moet van de markt verdwijnen.
Veredeling van textiel
Elke behandeling (anders dan voorbehandeling of verven) bij de productie van textiel die het uiterlijk
verbetert en/of het textiel functionele eigenschappen verleent. Kan zo hetzelfde uitgangsmateriaal
meerdere toepassingen geven, waardoor het veelzijdiger op de markt kan worden gebracht.
- Het aanbrengen van chemicaliën (of mechanische handelingen) op een doek om de
eigenschappen ervan te veranderen.
- Voornamelijk op basis van een waterige oplossing, gevolgd door uitharding of droging.
- Chemische veredeling wordt ook wel natveredeling (wet finishing) genoemd.
Veredelingsproducten
Deze afbeelding laat voorbeelden zien van chemische veredeling.
,Bij de meeste textielproducten wordt een zacht-maker toegevoegd, dit gevoel verdwijnt echter wel
na verloop van tijd.
Proces van chemische veredeling
Processtappen:
1. Aanbrengen van finish
2. Verdamping van oplosmiddel (drogen)
3. Verhitting om chemicaliën te activeren (uitharding)
Het uitharden is niet altijd vereist, hangt af van de chemicaliën of de functie.
Als je de impact op het milieu wilt verminderen is een optie om minder water te gebruiken, zodat er
minder gedroogd hoeft te worden.
Methodes voor het aanbrengen van chemische veredeling
1. Foulard impregnatie/padding
2. Uittrekprocedure
3. Coating
4. Schuimcoating
5. Spraycoating
6. Likwals
7. Graveerwals
8. Digitaaldruk
Foulard/padder (NCSU p.3 – 6)
Het doordrenken van de stof in een oplossing op waterbasis die functionele chemicaliën bevat,
gevolgd door uitpersen.
Waarom foulard? Als je een chemische finish in de hele stof wilt aanbrengen.
Soorten foulards: verticaal en horizontaal.
Nabehandeling met de foulard: voordrogen > uitharden (stomen) > drogen.
Belangrijkste parameters: snelheid, druk en concentratie chemicaliën.
Formule: vochtopname (pick-up ratio)
Deze formule is ook toepasbaar op andere methoden.
Kritische factoren:
- Doek: kreukvorming, doekspanning.
- Aandrukrollen: beschadiging, ongelijke pick-up verhouding.
, - Vloeistofbad: als chemicaliën niet oplossen, volume te klein.
Uittrekprocedure
Het doek of garen bevindt zich in de vloeistof totdat de chemicaliën op het textiel overgedragen
(affiniteit nodig), in de vezel doorgedrongen en gefixeerd zijn.
Voorbeelden: emulsie op basis van was, paraffine, kationische stoffen.
Eis: affiniteit van de chemische finish voor de doek tijdens de uittrekprocedure.
Hiermee is een efficiënt gebruik van chemicaliën mogelijk.
Coating
Het aanbrengen van een chemische finish (bv. hars) die een synthetische laag vormt (bv. PVC of PU)
bovenop de bestaande vezels/stof om extra functionaliteiten of esthetiek te creëren.
Hierbij heb je een dikke pasta en heel weinig water wat weg gedroogd moet worden.
- Coating kan een- of tweezijdig zijn (zelfs twee verschillende soorten coatings)
- Aanbrengen van een film- of bedekkingslaag, aangebracht met een mescoater.
Voorbeelden gecoate stof met textielkarakter:
- Douchegordijn
- Tapijt (poolverankering)
Voorbeelden gecoat weefsel, textiel als drager:
- Zeildoek (tarpaulin/vrachtwagendoek)
- Kunstleer
