Groei en ontwikkeling 2.2
Casussen
Casus 1
Casus 1
Bezint eer ge begint – zwanger worden
Anatomie vrouwelijke geslachtsorganen (intern/extern)
Intern
De vrouwelijke geslachtsorganen bevinden zich caudaal ten opzichte van de splitsing van de aorta
abdominalis in beide aa. iliacae communes. De uterus en de vagina bevinden zich in midden van het
bekken, de ovaria liggen caudaal, lateraal en dorsaal ten opzichte van de uterus, ze liggen in de fossa
ovarica, iets onder een van de aftakkingen van de a. iliaca communis. De tubae uterinae lopen niet
de kortste weg naar de ovaria, maar omsluiting ze van lateraal aangezien de twee gangen van Müller
lateraal van de zogeheten steroïdogene zone liggen, waarin de ovaria tot ontwikkeling komen.
De vrouwelijke geslachtsorganen bestaan uit;
- Vagina
o Inwendige deel schede
o Uitwendige deel vulva en schaamspleet
Deze wordt omgeven voor bekkenbindweefsel. Voor de vagina ligt de blaas. De
vagina heeft een lage pH, door de uitscheiding van glycogeenrijke epitheelcellen,
dat door de melkzuurbacteriën wordt omgezet tot lactaat en bactericide effect. De
lamina propria scheidt vocht uit via de vercixklieren en de vestibulaire klieren.
Ook treden er heel veel lymfocyten naar buiten.
- Uterus (baarmoeder)
deze ligt boven op de blaas. Het cervix van de uterus is van buiten bedekt met
peritoneum.
o Deze bestaat uit verschillende onderdelen; het corpus uteri (met fundus)
en cervix uteri, waarmee hij via de ca. 1cm lange nauwe isthmus uteri
verbonden is. Tussen de isthmus uteri en de cervix uteri zit het canalis
cervicis.
Macroscopisch wordt de isthmus gerekend tot de cervix, maar hij is
bekleed met corpusendometrium. De grens tussen het corpus en de cervix
ligt bij het ostium anatomicum uteri internum. Het corpuslumen, dat via de
isthmus en de canalis cervicis verbonden is met het lumen van de schede
heeft een totale lengte van 7-8 cm.
De cervix is onder te verdelen in verschillende gebieden; portio
supravaginalus en portio vaginalis.
- Tuba uterina (eierleiders)
Ook deze wordt ingedeeld in verschillende stukken; infundibulum tubae, ampulla,
tuba uterina (pars uterina), tuba uterina (ostium uterinum)
, - Ovarium (eierstokken)
deze zijn verbonden met de uterus door middel
van het lig. ovarii proprium.
Hier komen de eicellen vandaan, deze worden
dan opgevangen voor de fimbriae aan het
ostium abdominale van de tuba uterina.
De tuba uterina is opgebouwd uit een aantal lagen;
- Tunica serosa (het is dus ook nog omgeven met
peritoneum)
- Tela subserosa
- Tubica muscularis
Deze spierlaag verzorgt het transport van
de zygote
- Tunica mucosa
deze is sterk geplooid om te zorgen voor
transport en bescherming.
De uterus is bedekt met endometrium of wel baarmoederslijmvlies. Dit bestaat uit 2 lagen: basale
laag (deze blijft altijd aanwezig) en de functionele laag (deze wordt afgestoten bij de menstruatie).
Voor de rest bestaat de baarmoeder voor het grootste deel uit gladspierweefsel dat tijdens de
bevalling sterk samentrekt om de baby uit te drijven. De bloedvoorziening wordt verzorgt voor de 2
arteriae uterinae.
De portio is bekleed met plaveiselepitheel en het endocervicale kanaal met slijm producerend
cilinderepitheel.
,De bijhorende organen (van de uterus) zijn door middel van peritoneale plooien verbonden met de
bovenrand en de achterzijde van het lig. latum uteri.
De uterus is verbonden met de zijkant van de bekkenwand door het lig. latum uteri. Door dit
ligament lopen ook de zenuwen en bloedvaten. Het ovarium wordt via het lig. suspensorium ovarii,
van de nodige zenuwbanen en bloedvaten voorzien. De ureters lopen door het lig. latum uteri, om
van dorsaal en craniaal naar ventraal (richting de urineblaas) te gaan. Dit is dus belangrijk voor
operaties aan de uterus of het lig. latum omdat ze de ureters ook kunnen beschadigen.
Lig. sacrouterinum in de plica rectouterina (de plica rectouterina bevat vaak gladde spieren) deze
maakt een verbinding met de uterus en het rectum en ook naar het sacrum.
Lig. teres uteri – round ligament – lig. rotundum verbind de voorzijde van de uterus met de
buikwand. Deze zorgt samen met het lig. latum uteri er het meeste voor dat de baarmoeder op zijn
plaats blijft.
, Extern
De uitwendige
geslachtsorganen bestaan
uit;
- io de mons pubis
(venusheuvel
een subcutaan
vetlichaam
ventraal van het
symfysis pubis
- labium majus
- labium minus
- clitoris
- het hymen
- vestibulum
klieren (glandulae
vestibulares
majores/klieren
van Bartholine
produceren
vocht. De klieren van Skenne. Para-urthrale klieren produceren stoffen voor het
vaginale vocht.
Ligging;
Versio de hoek die de cervix in de bekkenruimte maakt; wordt gedefinieerd door de hoek tussen
de cervicale as en de longitudinale as van het lichaam; fysiologisch is er sprake van anteversio.
Flexio de hoek die het corpus met de cervix uteri maakt; gedefinieerd door de hoek tussen de
cervicale as en de as van het corpus; fysiologisch is er sprake van anteflexio.
Positio de positie van de portio vanginalis in de bekken ruimte; fysiologisch staat de portio ter
hoogte van de interspinale lijn in het midden van het bekken.
De positie van de uterus kan iets veranderen afhankelijk van de vulling van de blaas en het rectum.
Tussen de uterus en het rectum zit een ruimte cavum douglasi dit is de onderste holte in het
peritoneum, als er dus ergens vocht is in de buikholte dan loopt dit daarheen. Door het cavum
douglasi te palperen kan we worden gekeken of er sprake is van een vochtophoping en een mogelijk
infectie of ontsteking in de buikholte.
Casussen
Casus 1
Casus 1
Bezint eer ge begint – zwanger worden
Anatomie vrouwelijke geslachtsorganen (intern/extern)
Intern
De vrouwelijke geslachtsorganen bevinden zich caudaal ten opzichte van de splitsing van de aorta
abdominalis in beide aa. iliacae communes. De uterus en de vagina bevinden zich in midden van het
bekken, de ovaria liggen caudaal, lateraal en dorsaal ten opzichte van de uterus, ze liggen in de fossa
ovarica, iets onder een van de aftakkingen van de a. iliaca communis. De tubae uterinae lopen niet
de kortste weg naar de ovaria, maar omsluiting ze van lateraal aangezien de twee gangen van Müller
lateraal van de zogeheten steroïdogene zone liggen, waarin de ovaria tot ontwikkeling komen.
De vrouwelijke geslachtsorganen bestaan uit;
- Vagina
o Inwendige deel schede
o Uitwendige deel vulva en schaamspleet
Deze wordt omgeven voor bekkenbindweefsel. Voor de vagina ligt de blaas. De
vagina heeft een lage pH, door de uitscheiding van glycogeenrijke epitheelcellen,
dat door de melkzuurbacteriën wordt omgezet tot lactaat en bactericide effect. De
lamina propria scheidt vocht uit via de vercixklieren en de vestibulaire klieren.
Ook treden er heel veel lymfocyten naar buiten.
- Uterus (baarmoeder)
deze ligt boven op de blaas. Het cervix van de uterus is van buiten bedekt met
peritoneum.
o Deze bestaat uit verschillende onderdelen; het corpus uteri (met fundus)
en cervix uteri, waarmee hij via de ca. 1cm lange nauwe isthmus uteri
verbonden is. Tussen de isthmus uteri en de cervix uteri zit het canalis
cervicis.
Macroscopisch wordt de isthmus gerekend tot de cervix, maar hij is
bekleed met corpusendometrium. De grens tussen het corpus en de cervix
ligt bij het ostium anatomicum uteri internum. Het corpuslumen, dat via de
isthmus en de canalis cervicis verbonden is met het lumen van de schede
heeft een totale lengte van 7-8 cm.
De cervix is onder te verdelen in verschillende gebieden; portio
supravaginalus en portio vaginalis.
- Tuba uterina (eierleiders)
Ook deze wordt ingedeeld in verschillende stukken; infundibulum tubae, ampulla,
tuba uterina (pars uterina), tuba uterina (ostium uterinum)
, - Ovarium (eierstokken)
deze zijn verbonden met de uterus door middel
van het lig. ovarii proprium.
Hier komen de eicellen vandaan, deze worden
dan opgevangen voor de fimbriae aan het
ostium abdominale van de tuba uterina.
De tuba uterina is opgebouwd uit een aantal lagen;
- Tunica serosa (het is dus ook nog omgeven met
peritoneum)
- Tela subserosa
- Tubica muscularis
Deze spierlaag verzorgt het transport van
de zygote
- Tunica mucosa
deze is sterk geplooid om te zorgen voor
transport en bescherming.
De uterus is bedekt met endometrium of wel baarmoederslijmvlies. Dit bestaat uit 2 lagen: basale
laag (deze blijft altijd aanwezig) en de functionele laag (deze wordt afgestoten bij de menstruatie).
Voor de rest bestaat de baarmoeder voor het grootste deel uit gladspierweefsel dat tijdens de
bevalling sterk samentrekt om de baby uit te drijven. De bloedvoorziening wordt verzorgt voor de 2
arteriae uterinae.
De portio is bekleed met plaveiselepitheel en het endocervicale kanaal met slijm producerend
cilinderepitheel.
,De bijhorende organen (van de uterus) zijn door middel van peritoneale plooien verbonden met de
bovenrand en de achterzijde van het lig. latum uteri.
De uterus is verbonden met de zijkant van de bekkenwand door het lig. latum uteri. Door dit
ligament lopen ook de zenuwen en bloedvaten. Het ovarium wordt via het lig. suspensorium ovarii,
van de nodige zenuwbanen en bloedvaten voorzien. De ureters lopen door het lig. latum uteri, om
van dorsaal en craniaal naar ventraal (richting de urineblaas) te gaan. Dit is dus belangrijk voor
operaties aan de uterus of het lig. latum omdat ze de ureters ook kunnen beschadigen.
Lig. sacrouterinum in de plica rectouterina (de plica rectouterina bevat vaak gladde spieren) deze
maakt een verbinding met de uterus en het rectum en ook naar het sacrum.
Lig. teres uteri – round ligament – lig. rotundum verbind de voorzijde van de uterus met de
buikwand. Deze zorgt samen met het lig. latum uteri er het meeste voor dat de baarmoeder op zijn
plaats blijft.
, Extern
De uitwendige
geslachtsorganen bestaan
uit;
- io de mons pubis
(venusheuvel
een subcutaan
vetlichaam
ventraal van het
symfysis pubis
- labium majus
- labium minus
- clitoris
- het hymen
- vestibulum
klieren (glandulae
vestibulares
majores/klieren
van Bartholine
produceren
vocht. De klieren van Skenne. Para-urthrale klieren produceren stoffen voor het
vaginale vocht.
Ligging;
Versio de hoek die de cervix in de bekkenruimte maakt; wordt gedefinieerd door de hoek tussen
de cervicale as en de longitudinale as van het lichaam; fysiologisch is er sprake van anteversio.
Flexio de hoek die het corpus met de cervix uteri maakt; gedefinieerd door de hoek tussen de
cervicale as en de as van het corpus; fysiologisch is er sprake van anteflexio.
Positio de positie van de portio vanginalis in de bekken ruimte; fysiologisch staat de portio ter
hoogte van de interspinale lijn in het midden van het bekken.
De positie van de uterus kan iets veranderen afhankelijk van de vulling van de blaas en het rectum.
Tussen de uterus en het rectum zit een ruimte cavum douglasi dit is de onderste holte in het
peritoneum, als er dus ergens vocht is in de buikholte dan loopt dit daarheen. Door het cavum
douglasi te palperen kan we worden gekeken of er sprake is van een vochtophoping en een mogelijk
infectie of ontsteking in de buikholte.
