religie 1 samenvatting

Religie, zingeving &
levensbeschouwing
1. persoonlijke en professionele identiteit
1.1 leraar met hart en ziel
Vanuit je hart Vanuit je ziel
De plek waar je geraakt wordt, waar je Datgene wat van jou maakt, dat jij precies jij
gevoel leeft bent
Waar ervaringen naar binnen komen Het is je identiteit, wie je ten diepste bent


1.1.2 een bezielde leraar heeft een ‘levensbeschouwing’
 een bezielde leraar is iemand die zijn identiteit voor leerlingen zichtbaar maakt
Een bezielde leraar worden?
 Onderzoeken hoe jij tegen het leven aan kijkt
 Ontdekken wat jou inspireert


 Je persoonlijke levensbeschouwelijke identiteit is je kijk op het leven
 je ontwikkelt dit door wat je meemaakt en hoe je daar betekenis aan geeft



1.2 een persoonlijke levensbeschouwing
1.2.1. persoonlijke levensbeschouwing als een ‘verhaal’
die persoonlijke levensbeschouwing waarin je een visie hebt op wat het leven voor jou de
moeite waard maakt vormt een verhaal
 gekleurd: je filtert de belangrijke/ waardevolle onderdelen eruit
 je gaat steeds opnieuw betekenis geven aan de wereld om je heen
= je levensbeschouwing is dus nooit af



1.2.2 een leerkracht met bagage
Je draagt ook je eigen interpretatie, mening en kijk op het leven over aan de leerlingen
= je bent nooit neutraal

,Door na te denken over wie jij bent, waar jij voor staat ontwikkel je je eigen identiteit
 door deze te verbinden aan je visie & handelen als leerkracht ontwikkel je je
professionele identiteit


 je persoonlijke identiteit beïnvloedt je professionele identiteit



1.3 de identiteitsdriehoek




Persoonlijk eigen waarden en levensvisie, je kijk op het leven, je levensbeschouwing
 wie ben ik? Wat is mijn verhaal? Waar sta ik voor?
Je identiteit als leraar: je kennis & ervaringen als leerkracht
Professioneel  ook persoonlijke identiteit: waarden & levensvisie bepalen wat jij
belangrijk vind
 welke leraar wil ik zijn? Moet ik ook een goed mens zijn?
Institutioneel De identiteit van de school
 hoe kan ik bijdragen aan deze identiteit?
 Wat verwacht een school van mij?


2. terminologie
2.1 onderscheidt tussen religie en godsdienst
Religie Godsdienst
= zich verbonden voelen met wat overstijgt = het dienen van God
Re-ligare = opnieuw verbinden Geeft een invulling aan het overstijgende
Uit zich in collectieve & individuele Men neemt het bestaan van God aan, en
handelingen neemt een dienende verhouding aan ten
opzichte van deze god
Er is geen religie zonder cultuur & geen De aard van de handelingen zijn dienen

, cultuur zonder religie MAAR religie is geen
cultuur
Discussie over het Christendom
 christendom is een godsdienst maar, er zijn discussies binnen de theologie over hoe we
bv. God het best kunnen dienen


 het is ook een religie omdat men door het dienen zich in verbinding stelt met God. Hierbij
gaat de discussie dan weer over of we religie mogen gebruiken als een overkoepelende
familie
2 meningen:
1. buitenperspectief: zegt dat christendom een religie is zoals een ander
(bv. Een religiewetenschapper)
2. binnen perspectief: zegt dat het christendom uniek is
( bv. Een theoloog)



2.2 de term geloof
Er zijn verschillende interpretaties mogelijk;
 het is NIET het voor waar houden van overtuigingen & stellingen
 wel het delen in de voorstellingswereld & de praktijk van een welbepaalde religie
 en het dienen van God met heel het hart, ziel en verstand



2.3 zingeving en levensbeschouwing
 zijn 2 verschillende begrippen die beide proberen te ontsnappen aan een religieuze
vooringenomenheid en aan de veronderstelde nadelen.

Levensbeschouwing Zingeving
= wijze om naar het leven te kijken & om de = zin geven aan het leven
gang van zaken in de wereld een = de problematiek van de zin van het
interpretatie te geven bestaan
niet alleen religieus, ook antireligieuze niet alleen religieus, ook antireligieuze
levensbeschouwingen zingevingssystemen
Levensbeschouwing met betrekking tot Christendom als een zingevend systeem
christendom - zoeken naar zin is niet de bekommernis
- christen zijn geen groep mensen die allen van het Christendom.
op dezelfde manier het leven beschouwen het christendom gaat uit van een volheid.
MAAR, elke christenen heeft wel een Als je voor een volheid van een zinaanbod

, levensbeschouwing openstaat, komt hier een levenszin uit




3. de veranderende rol van religie in de samenleving
3.1 secularisatie
Secularisering = gaat over de vermindering van de sociale betekenis van religie


Gaat over de volgende 3 processen:
1. betrekking op de vermindering van de godsdienst van mensen
Bv. Afname percentage kerkleden, mensen die in god geloven…
2. betrekking op de beperking van de reikwijdte van godsdienst in de samenleving
 invloed van godsdienst op de samenleving neemt af
3. betrekking op de aanpassing van de godsdienst
 godsdienstige gemeenschappen sluiten aan bij het moderne leven in hun leer en
vormgeving aan rituelen



3.1.1 enige nuancering
De ontwikkelingen zijn lang niet altijd eenduidig en soms ronduit tegenstrijdig



3.1.2 postsecularisatie
De secularisering krijgt een heropleving in sommige landen door o.a. religieus geïnspireerde
politieke conflicten en de economische teruggang.
= een religieuze ‘revival’ (de -secularisatie)
 de religieuze samenstelling van de bevolking wijzigde in sommige landen



3.2 verzuiling
3.2.1 een duidelijke identiteit
in 1950 werden de delen vd samenleving verdeeld op basis van levensbeschouwelijke &
ideologische gronden die elks een eigen (min of meer) gesloten gemeenschap hadden
= leven in hokjes