DragonDaan
Hoofdstuk 5: psycho-educatie om motivatie te vergroten
5.1: psycho-educatie kan motivatie vergroten
Het is gebruikelijk om psycho-educatie te geven over wat het gevolg kan zijn van trauma, wat
trauma is en waarom dat gebeurt. Het kind kan zichzelf en/of ouders beter begrijpen. Binnen
de slapende honden interventie wordt er ook psycho-educatie gegeven over de mogelijkheid
tot het volgen van behandeling en welke effecten dat kan hebben. Ouders kunnen soms
sneller willen overstappen op behandeling: het is belangrijk dat het kind hier zelf aan toe is.
Aan het begin van het traject of na het opruimen van de barrières kan er met het kind
gesproken worden over zijn of haar motivatie, de metaforische prinses (zie hst 4). Het kind heeft
een goede reden om alle nare herinneringen die hij heeft weggestopt te verwerken. Het is
belangrijk om hier enige tijd aan te besteden, om te voorkomen dat kinderen tijdens de
traumabehandeling afhaken. Het kind kan zelf doelen hebben (zoals minder boos worden) of
ouders kunnen helpen met doelen opstellen. Het moeten wel doelen zijn die ook echt bereikt
kunnen worden met therapie. Een voorbeeld van een niet haalbare motivator is: ‘terug bij
ouders thuis wonen’. Dit kan niet gegarandeerd worden en hangt van meer zaken af dan
alleen de traumaverwerking (o.a. de behandeling en opvoedvaardigheden van ouders).
5.2: waarom nare herinneringen voor problemen zorgen
Als het kind heeft aangegeven waaraan hij zou willen werken (motivatie) en welke symptomen
hij wil verminderen, dan is het goed om aan het kind uit te leggen hoe de traumatische
ervaringen die hij heeft opgedaan samenhangen met zijn problemen. De problemen en de
relatie met het trauma kunnen worden uitgelegd aan de hand van een aantal metaforen (zie
het boek voor de volledige beschrijving):
➢ Vulkaan: alle boosheid van vroeger zit nog steeds in jou. Het is als het ware de lava in
een vulkaan. De nare dingen zijn voorbij maar de boosheid is er nog. Als je nu boos
wordt om iets, dan wordt je boos, zoals andere kinderen. De oude boosheid wil dan
ook eruit. Die boosheid blijft net zo lang borrelen totdat het uit de vulkaan ontploft. Jij
voelt dan ook alsof je ontploft en heel kwaad wordt. Anderen zien jou vulkaan niet en
begrijpen er niets van. Om van de ontploffingen af te komen, dan moeten we de oude
boosheid opruimen.
➢ Blauwe plekken: nare ervaringen zijn als blauwe plekken. Die doen pijn, maar niemand
ziet de blauwe plek onder je trui. Als iemand jou per ongeluk beet pakt op de blauwe
plek, dan doet dat heel veel pijn en kun je boos of verdrietig worden. De ander snapt
dan niet waarom en weet iet dat je pijn hebt.
➢ De ladekastjes: herinneringen of ervaringen worden gebruikt om iets te leren,
bijvoorbeeld welke smaak ijs je wel of niet lekker vindt. De les van de herinnering wordt
kort opgeslagen en de details van de gebeurtenis worden steeds minder. Als je iets
naars mee maakt, waarvan je het wilt wegstoppen, kan het brein geen les leren. Het
brein stopt de gehele herinnering met alle details in een laadje met ‘herinneringen
waarvan ik nog moet leren’. Het brein zal regelmatig de herinnering terugsturen naar
je bewustzijn, een herbeleving, zodat je ervan kan leren. Iedere keer als de herinnering
terug wordt gestopt, probeert het brein je er opnieuw van te laten leren. Ook kun je per
ongeluk tegen de lade schoppen en overspoeld worden door alle herinneringen
(triggers). Om van alle nare herinneringen af te komen, moeten we ze verwerken en er
iets van leren. Dan kunnen ze goed worden opgeslagen en kun je zelf kiezen of ze terug
komen in je gedachten.
➢ Splinter in de voet: soms heb je ergens een splinter, bijvoorbeeld in je voet. Dit is pijnlijk.
Je kan er voor kiezen om de splinter te laten zitten. De voet zal op den duur minder pijn
gaan doen, maar alleen als je op een bepaalde manier loopt en als je niet te vaak
loopt. Je doet dan alles om pijn te voorkomen, maar de splinter kan ineens gaan
infecteren. De wond kan pas beter worden als de splinter eruit is. Zolang de splinter erin
zit ga dingen vermijden, je anders gedragen (lopen) en dat levert uiteindelijk meer
problemen op.
➢ Kniereconstructie: als je één keer iets naars mee maakt, is dat alsof je je arm breekt. Je
zit dan een paar weken in het gips en dan is het opgelost. Als je veel nare dingen hebt
meegemaakt, dan heb je niet één breukje maar heel veel, op verschillende plekken.
Vaak is er dan een operatie nodig, zoals een kniereconstructie. Het kost dan langer te
Pagina 1 van 3
Hoofdstuk 5: psycho-educatie om motivatie te vergroten
5.1: psycho-educatie kan motivatie vergroten
Het is gebruikelijk om psycho-educatie te geven over wat het gevolg kan zijn van trauma, wat
trauma is en waarom dat gebeurt. Het kind kan zichzelf en/of ouders beter begrijpen. Binnen
de slapende honden interventie wordt er ook psycho-educatie gegeven over de mogelijkheid
tot het volgen van behandeling en welke effecten dat kan hebben. Ouders kunnen soms
sneller willen overstappen op behandeling: het is belangrijk dat het kind hier zelf aan toe is.
Aan het begin van het traject of na het opruimen van de barrières kan er met het kind
gesproken worden over zijn of haar motivatie, de metaforische prinses (zie hst 4). Het kind heeft
een goede reden om alle nare herinneringen die hij heeft weggestopt te verwerken. Het is
belangrijk om hier enige tijd aan te besteden, om te voorkomen dat kinderen tijdens de
traumabehandeling afhaken. Het kind kan zelf doelen hebben (zoals minder boos worden) of
ouders kunnen helpen met doelen opstellen. Het moeten wel doelen zijn die ook echt bereikt
kunnen worden met therapie. Een voorbeeld van een niet haalbare motivator is: ‘terug bij
ouders thuis wonen’. Dit kan niet gegarandeerd worden en hangt van meer zaken af dan
alleen de traumaverwerking (o.a. de behandeling en opvoedvaardigheden van ouders).
5.2: waarom nare herinneringen voor problemen zorgen
Als het kind heeft aangegeven waaraan hij zou willen werken (motivatie) en welke symptomen
hij wil verminderen, dan is het goed om aan het kind uit te leggen hoe de traumatische
ervaringen die hij heeft opgedaan samenhangen met zijn problemen. De problemen en de
relatie met het trauma kunnen worden uitgelegd aan de hand van een aantal metaforen (zie
het boek voor de volledige beschrijving):
➢ Vulkaan: alle boosheid van vroeger zit nog steeds in jou. Het is als het ware de lava in
een vulkaan. De nare dingen zijn voorbij maar de boosheid is er nog. Als je nu boos
wordt om iets, dan wordt je boos, zoals andere kinderen. De oude boosheid wil dan
ook eruit. Die boosheid blijft net zo lang borrelen totdat het uit de vulkaan ontploft. Jij
voelt dan ook alsof je ontploft en heel kwaad wordt. Anderen zien jou vulkaan niet en
begrijpen er niets van. Om van de ontploffingen af te komen, dan moeten we de oude
boosheid opruimen.
➢ Blauwe plekken: nare ervaringen zijn als blauwe plekken. Die doen pijn, maar niemand
ziet de blauwe plek onder je trui. Als iemand jou per ongeluk beet pakt op de blauwe
plek, dan doet dat heel veel pijn en kun je boos of verdrietig worden. De ander snapt
dan niet waarom en weet iet dat je pijn hebt.
➢ De ladekastjes: herinneringen of ervaringen worden gebruikt om iets te leren,
bijvoorbeeld welke smaak ijs je wel of niet lekker vindt. De les van de herinnering wordt
kort opgeslagen en de details van de gebeurtenis worden steeds minder. Als je iets
naars mee maakt, waarvan je het wilt wegstoppen, kan het brein geen les leren. Het
brein stopt de gehele herinnering met alle details in een laadje met ‘herinneringen
waarvan ik nog moet leren’. Het brein zal regelmatig de herinnering terugsturen naar
je bewustzijn, een herbeleving, zodat je ervan kan leren. Iedere keer als de herinnering
terug wordt gestopt, probeert het brein je er opnieuw van te laten leren. Ook kun je per
ongeluk tegen de lade schoppen en overspoeld worden door alle herinneringen
(triggers). Om van alle nare herinneringen af te komen, moeten we ze verwerken en er
iets van leren. Dan kunnen ze goed worden opgeslagen en kun je zelf kiezen of ze terug
komen in je gedachten.
➢ Splinter in de voet: soms heb je ergens een splinter, bijvoorbeeld in je voet. Dit is pijnlijk.
Je kan er voor kiezen om de splinter te laten zitten. De voet zal op den duur minder pijn
gaan doen, maar alleen als je op een bepaalde manier loopt en als je niet te vaak
loopt. Je doet dan alles om pijn te voorkomen, maar de splinter kan ineens gaan
infecteren. De wond kan pas beter worden als de splinter eruit is. Zolang de splinter erin
zit ga dingen vermijden, je anders gedragen (lopen) en dat levert uiteindelijk meer
problemen op.
➢ Kniereconstructie: als je één keer iets naars mee maakt, is dat alsof je je arm breekt. Je
zit dan een paar weken in het gips en dan is het opgelost. Als je veel nare dingen hebt
meegemaakt, dan heb je niet één breukje maar heel veel, op verschillende plekken.
Vaak is er dan een operatie nodig, zoals een kniereconstructie. Het kost dan langer te
Pagina 1 van 3
