Bedrijfseconomie
Hoofdstuk 1. Wat is bedrijfseconomie?
Bedrijfseconomie speelt in de praktijk van bedrijven een grote rol. En hierbij gaat het echt
niet alleen om ingrijpende beslissingen als het verplaatsen van de productie naar China.
Want ook talloze andere beslissingen hebben een bedrijfseconomisch karakter, zoals:
- Moeten we die nieuwe machine nu wel of niet aanschaffen?
- Nemen we personeel in dienst, of kiezen we over het inhuren van uitzendkrachten?
- Moeten we product A wel of niet blijven produceren?
- Hoeveel geld moeten we lenen om die investering te kunnen doen?
Definitie van bedrijfseconomie: ‘Bedrijfseconomie is het onderdeel van de economische
wetenschap waarin het economisch handelen van mensen binnen productieorganisaties
(‘bedrijven’) wordt bestudeerd.
Er is sprake van economisch handelen als er rationeel (verstandig) wordt gehandeld.
Een organisatie beschikt over een bepaalde hoeveelheid middelen (geld en goederen) die
door de eigenaren en andere vermogenverschaffers (zoals banken) in de vorm van
vermogen in de onderneming zijn gepompt. Met deze middelen zal een onderneming niet
alle gewenste investeringen. Een bedrijf moet veel keuzes maken.
Welke keuzes er in het verleden binnen een onderneming zijn gemaakt omtrent het
aanwenden van de beschikbare financiële middelen, is voor een deel inzichtelijk te maken
met een balans. Hierop staan aan de rechterkant (credit) de beschikbare financiële middelen
(het vermogen). Aan de linkerkant (debet) staat hoe de beschikbare financiële middelen zijn
aangewend (de keuzes).
Productie vindt plaats in zogeheten ‘productieorganisaties’. In een productieorganisatie
worden mensen en beschikbare middelen zodanig gecombineerd dat de door de organisatie
gestelde doelen zo goed mogelijk worden bereikt.
Je hebt particuliere productieorganisaties en productieorganisaties van de overheid. In de
particuliere sector kunnen we weer een onderverdeling maken in ondernemingen en
gesubsidieerde instellingen. De overheidssector kent een onderverdeling in
overheidsdiensten en overheidsbedrijven.
Een onderneming is een zelfstandige productieorganisatie waarvan het voortbestaan (de
continuïteit) afhankelijk is van de geboekte resultaten. Belangrijke doelstellingen voor een
onderneming kunnen zijn: continuïteit en werkgelegenheid.
Onder een ondernemingsvorm verstaan we de juridische vorm van een onderneming; de
ondernemingsvorm bepaalt in welke mate een eigenaar aansprakelijk is voor de schulden
van de onderneming. Er zijn 2 groepen:
1. Ondernemingen waarvan de eigenaren met hun gehele vermogen aansprakelijk zijn
voor de schulden van de onderneming; bij deze ondernemingen is er geen sprake van
, een juridische eenheid. Zij bezitten namelijk geen rechtspersoonlijkheid. Dit geldt
voor de eenmanszaak, de vof, en de commanditaire vennootschap (cv).
2. Ondernemingen waarvan de eigenaren niet aansprakelijk zijn voor de schulden van
de onderneming; bij deze ondernemingen is wel sprake van een juridische eenheid,
en zij bezitten wel rechtspersoonlijkheid. Deze ondernemingen zijn zelfstandig
aansprakelijk voor hun schulden. De eigenaren lopen uitsluitend het risico om het
ingebrachte eigen vermogen in de onderneming te verliezen. Dit geldt voor de nv en
de bv.
Eenmanszaak is altijd sprake van 1 eigenaar, die met zijn gehele vermogen aansprakelijk is
voor de schulden van de onderneming.
Bij de vof zijn er 2 of meerdere eigenaren, die met hun gehele vermogen hoofdelijk
aansprakelijk zijn voor de schulden van de onderneming. De hoofdelijke aansprakelijkheid
houdt in dat elke eigenaar afzonderlijk kan worden aangesproken voor de volledige schuld
van de vof.
De commanditaire vennootschap bestaat naast een of meer beherende vennoten uit een of
meer commanditaire vennoten. Beherende vennoten zijn te vergelijken met de vennoten
van een vof. Cv’s lopen uitsluitend het risico om hun ingebrachte vermogen te verliezen en
mogen geen beheersdaden verrichten.
Bij de nv en de bv zijn de aandeelhouders de eigenaren van de onderneming. Zij lopen
slechts risico hun ingebrachte vermogen te verliezen, omdat deze vennootschappen zelf
aansprakelijk zijn boor de schulden van de onderneming.
De keuze voor een bepaalde ondernemingsvorm is afhankelijk van:
- Het risico dat aan de onderneming is verbonden
- De omvang van het benodigde vermogen
- De continuïteit van de onderneming
- De al dan niet gewenste splitsing van leiding en eigendom
De Nederlandse corporate governance code (ook wel aangeduid als de ‘code Tabaksblat’) is
een gedragscode voor beursgenoteerde bedrijven. Deze code bevat de principes die de
verhoudingen regelen tussen het bestuur, de Raad van Commissarissen en de
aandeelhouders van de onderneming. Deze principes zijn verder uitwerkt in gedragsnormen
voor bestuurders, commissarissen en aandeelhouders.
Hoofdstuk 2. De kostprijs
De kosten die een onderneming moet maken om – door het gebruik van de benodigde
productiemiddelen – een product te kunnen produceren, vormen met elkaar de kostprijs.
Hierbij worden de gebruikte hoeveelheden van de grondstoffen, arbeid, machine-uren en
andere productiemiddelen omgerekend in een bepaalde geldwaarde.
Met normatieve kostprijs wordt bedoeld dat we in de kostprijs van een product alleen de
kosten opnemen die de onderneming maakt als er zo doelmatig mogelijk wordt gewerkt.
Hoofdstuk 1. Wat is bedrijfseconomie?
Bedrijfseconomie speelt in de praktijk van bedrijven een grote rol. En hierbij gaat het echt
niet alleen om ingrijpende beslissingen als het verplaatsen van de productie naar China.
Want ook talloze andere beslissingen hebben een bedrijfseconomisch karakter, zoals:
- Moeten we die nieuwe machine nu wel of niet aanschaffen?
- Nemen we personeel in dienst, of kiezen we over het inhuren van uitzendkrachten?
- Moeten we product A wel of niet blijven produceren?
- Hoeveel geld moeten we lenen om die investering te kunnen doen?
Definitie van bedrijfseconomie: ‘Bedrijfseconomie is het onderdeel van de economische
wetenschap waarin het economisch handelen van mensen binnen productieorganisaties
(‘bedrijven’) wordt bestudeerd.
Er is sprake van economisch handelen als er rationeel (verstandig) wordt gehandeld.
Een organisatie beschikt over een bepaalde hoeveelheid middelen (geld en goederen) die
door de eigenaren en andere vermogenverschaffers (zoals banken) in de vorm van
vermogen in de onderneming zijn gepompt. Met deze middelen zal een onderneming niet
alle gewenste investeringen. Een bedrijf moet veel keuzes maken.
Welke keuzes er in het verleden binnen een onderneming zijn gemaakt omtrent het
aanwenden van de beschikbare financiële middelen, is voor een deel inzichtelijk te maken
met een balans. Hierop staan aan de rechterkant (credit) de beschikbare financiële middelen
(het vermogen). Aan de linkerkant (debet) staat hoe de beschikbare financiële middelen zijn
aangewend (de keuzes).
Productie vindt plaats in zogeheten ‘productieorganisaties’. In een productieorganisatie
worden mensen en beschikbare middelen zodanig gecombineerd dat de door de organisatie
gestelde doelen zo goed mogelijk worden bereikt.
Je hebt particuliere productieorganisaties en productieorganisaties van de overheid. In de
particuliere sector kunnen we weer een onderverdeling maken in ondernemingen en
gesubsidieerde instellingen. De overheidssector kent een onderverdeling in
overheidsdiensten en overheidsbedrijven.
Een onderneming is een zelfstandige productieorganisatie waarvan het voortbestaan (de
continuïteit) afhankelijk is van de geboekte resultaten. Belangrijke doelstellingen voor een
onderneming kunnen zijn: continuïteit en werkgelegenheid.
Onder een ondernemingsvorm verstaan we de juridische vorm van een onderneming; de
ondernemingsvorm bepaalt in welke mate een eigenaar aansprakelijk is voor de schulden
van de onderneming. Er zijn 2 groepen:
1. Ondernemingen waarvan de eigenaren met hun gehele vermogen aansprakelijk zijn
voor de schulden van de onderneming; bij deze ondernemingen is er geen sprake van
, een juridische eenheid. Zij bezitten namelijk geen rechtspersoonlijkheid. Dit geldt
voor de eenmanszaak, de vof, en de commanditaire vennootschap (cv).
2. Ondernemingen waarvan de eigenaren niet aansprakelijk zijn voor de schulden van
de onderneming; bij deze ondernemingen is wel sprake van een juridische eenheid,
en zij bezitten wel rechtspersoonlijkheid. Deze ondernemingen zijn zelfstandig
aansprakelijk voor hun schulden. De eigenaren lopen uitsluitend het risico om het
ingebrachte eigen vermogen in de onderneming te verliezen. Dit geldt voor de nv en
de bv.
Eenmanszaak is altijd sprake van 1 eigenaar, die met zijn gehele vermogen aansprakelijk is
voor de schulden van de onderneming.
Bij de vof zijn er 2 of meerdere eigenaren, die met hun gehele vermogen hoofdelijk
aansprakelijk zijn voor de schulden van de onderneming. De hoofdelijke aansprakelijkheid
houdt in dat elke eigenaar afzonderlijk kan worden aangesproken voor de volledige schuld
van de vof.
De commanditaire vennootschap bestaat naast een of meer beherende vennoten uit een of
meer commanditaire vennoten. Beherende vennoten zijn te vergelijken met de vennoten
van een vof. Cv’s lopen uitsluitend het risico om hun ingebrachte vermogen te verliezen en
mogen geen beheersdaden verrichten.
Bij de nv en de bv zijn de aandeelhouders de eigenaren van de onderneming. Zij lopen
slechts risico hun ingebrachte vermogen te verliezen, omdat deze vennootschappen zelf
aansprakelijk zijn boor de schulden van de onderneming.
De keuze voor een bepaalde ondernemingsvorm is afhankelijk van:
- Het risico dat aan de onderneming is verbonden
- De omvang van het benodigde vermogen
- De continuïteit van de onderneming
- De al dan niet gewenste splitsing van leiding en eigendom
De Nederlandse corporate governance code (ook wel aangeduid als de ‘code Tabaksblat’) is
een gedragscode voor beursgenoteerde bedrijven. Deze code bevat de principes die de
verhoudingen regelen tussen het bestuur, de Raad van Commissarissen en de
aandeelhouders van de onderneming. Deze principes zijn verder uitwerkt in gedragsnormen
voor bestuurders, commissarissen en aandeelhouders.
Hoofdstuk 2. De kostprijs
De kosten die een onderneming moet maken om – door het gebruik van de benodigde
productiemiddelen – een product te kunnen produceren, vormen met elkaar de kostprijs.
Hierbij worden de gebruikte hoeveelheden van de grondstoffen, arbeid, machine-uren en
andere productiemiddelen omgerekend in een bepaalde geldwaarde.
Met normatieve kostprijs wordt bedoeld dat we in de kostprijs van een product alleen de
kosten opnemen die de onderneming maakt als er zo doelmatig mogelijk wordt gewerkt.
