Hoofdstuk 1. Begripsomschrijving
Kind/jongere/ volwassene/ oudere -> personen in ontwikkeling -> focus op totale persoon
(holistische) -> complexe leefsituatie.
Leefomgeving creëren voor cliënten die leidt tot optimale ontwikkeling en ontplooiing
Via gezondheid bijvoorbeeld:
- Preventieve maatregelen nemen
- Optimale begeleiding en verzorging
- Voorlichting: veilig vrijen, drank, drugs
- Paramedische begrippen kennen en communicatie andere hulpverleners
1 Gezondheid
Relatief en dynamisch begrip WHO
- Persoonsgebonden WHO omschrijft gezondheid als toestand van volledig
- Leeftijdsgebonden (verschillend 3 en 80 jaar) lichamelijk, geestelijke en sociaal welzijn en dus niet
- Omstandigheden louter de afwezigheid van ziekte.
- Tijd (vroeger veel vlees eten gezond)
- Ruimte (welk land) Bio-psych-sociaal model: holistisch begrip
Lichamelijk welzijn:
- Homeostase: evenwicht
- Weerstandsvermogen
- Belastbaarheid: fietsen
Geestelijk welzijn:
- Homeostase: evenwicht met jezelf
- Belastbaarheid: omgaan met stress en
tegenslagen
Sociaal welzijn:
- Materieel: kleding, huis, voeding
- Immaterieel: sociaal contact, veilig gevoel,
vriendschap
Gezondheid slaat dus niet enkel op lichamelijk functioneren maar ook op iemand mentaal
functioneren.
Vb. veel energie hebben maar mentaal moeilijkheden ervaren
Vb. participeren is een goede sociale gezondheid
2 Ziekte
Degradatie: anders kijken door de jaren heen
1. Natuurwetenschappelijk geneeskunde
Orgaan waar je last van had. Ziekte is te wijten aan een verandering in het orgaan.
Heel hard gefocust op anatomie.
Monocausaal.
Oorzaak-gevolg.
,Vb. als je buikpijn hebt is het in je buik
2. Psychosomatische geneeskunde
Ziekte toestand van lichamelijke, psychische en sociale onaangepastheid en van ontbreken of falen van
welbevinden.
Volgt definitie WHO
- Evenwicht van het organisme is verstoord
- Orgaan zijn functie niet meer kan vervullen
- Het vermogen om te verwerken in verminderd
- Het normale levensgevoel is verstoord – onlustgevoelens groter dan lustgevoelens
- Het individu niet lang in een conditie verkeert om zich naar de regels te voegen
Zeer objectief en ruim
Ontbreken van welbevinden, ontbreken van eigen gevoel
Objectief en ruim – bio-psycho-sociaal model
3. Pathologie
Ziekte en ziektebeelden
Studie die zich bezighoudt met oorzaken, verschijnselen en gevolgen van ziekte
Ziekte = ziekteverwekkende prikkel (virus, bacterie) en de weerstand van het organisme (niet kunnen bestrijden).
Weerstand =
- Constitutie (vast) : complex van eigenschappen die bepaald hoe lichaam functioneert. Ik kan het niet
veranderen. Grenzen van je lichaam waar je verder niets aan kunt veranderen.
- Conditie (variabel, veranderlijk) : conditie trainen, elke dag fietsen in zomer Mont Ventoux.
Krachttraining, fysieke training.
Multicausaliteit staat voorop. Verschillende factoren kijken
Emmer die overloopt -> dan ontstaat er een ziekte
Zowel protectieve als risicofactoren. Ze veel risicofactoren = ziekte
Water in de emmer, blijven we gezond.
Als het overloopt = ziekte
Coping: omgaan met stress: ga je roken? Als je boos bent: ga je dan wenen? Hoe ga je om met een bepaalde
situatie
Psychosociale factoren: iemand met angsten daardoor niet meer durft te gaan werken of op café gaan.
Psychische problemen zorgen voor moeilijkheden in sociaal
Milieu: platteland of stress
Conditie
,Constitutie
Erfelijke aandoening: kleurenblind
Alles beïnvloed alles principe
Kijken naar draaglast en draagkracht
Een voorbeeld: Astma
Erfelijk belast
Woont in een stad met veel luchtvervuiling. Protectieve factor leven aan zee.
Sociaaleconomisch: wonen in vochtig appartement (risico) >< goede omgeving (protectief)
Coping: nog veel roken uit gewoonte (risico)
Gedeelde verantwoordelijkheid van de verschillende factoren
3 Gezondheidsbeleid
Canadese minister van volksgezondheid Lalonde en het Ottawa Handvest.
Bij gezondheidzorg focus te veel op schade i.p.v. preventie. Preventie zeer belangrijk.
5 domeinen:
Op welke manier kan de overheid de gezondheid preventief beïnvloeden? Waar heb je zelf
controle over?
- Meer onderzoek naar kanker aansturen, op school gezond eten
- De drempels verlagen voor de toegang naar gezondheidszorg, verplicht vaccinatie,
remgeld, terugbetaling medicatie (intern milieu)
- Leeftijd van roken van 16 naar 18 jaar, foto’s op pakjes sigaretten
- Tournée minerale
- PFOS: extern milieu en fysieke omgeving, overheid moet ingrijpen
- Goede fietsbaden (fysieke omgeving)
, 3.1 Politieke gevolgen van ruime kijk op ziekte en gezondheid
Verschillende beleidsdomeinen zijn mee verantwoordelijk voor gezondheidsbeleid.
WHO noemt dit Health in All Policies (in Vlaanderen omgezet in facettenbeleid),
gezondheid verantwoordelijkheid van alle beleiden
Welke beleidsdomeinen werken naast gezondheidszorg mee?
Onderwijs: kinderen leren wat gezonde voeding is
Welzijn: gaan zorgen voor de zwakkere, ondersteunen mensen in nood
Landbouw en Werk: goede werkconditie en omstandigheden. Geen loonverlies, genieten van
betaalde vakantie.
Energie
3.2 Oorzaken sterfte WHO wereldwijd
Verschuiving van 2000 en 2020.
Overdraagbare aandoening: bacterie of virus, mekaar ziek maken
Niet-overdraagbare aandoening: hart en vaatziekten, die ons ziek maken maar niet door
anderen, ons eigen gedrag is oorzaak, erfelijk en aanleg
Top 3 oorzaken sterfte:
- Het gaat over niet-overdraagbare aandoeningen
- Vroeggeboorte nemen af. Er gebeurt vroeg detectie. We gaan snel de ontwikkeling al
in kaart brengen.
- Betere hygiëne heeft ook effect
In arme, ontwikkelingslanden grote verschillen:
- Vroeggeboorte nog steeds hoog
- Vooral overdraagbare aandoeningen hoog
- Ziektes met hevige diarree teruggevallen door hygiëne en medicatie
In rijke landen:
- Niet-overdraagbare aandoeningen lijden tot sterfte
- Welvaartziekte neemt belangrijke plaats in, luchtverontreiniging, slechte
eetgewoontes
- Alzheimer vel gestegen -> mensen worden ouder -> komt vaker voor op latere leeftijd
Inzicht in sterftecijfers geeft aan waar overheid aandacht voor moet hebben. Op basis van
goede statistieken gaan ingrijpen.
Kind/jongere/ volwassene/ oudere -> personen in ontwikkeling -> focus op totale persoon
(holistische) -> complexe leefsituatie.
Leefomgeving creëren voor cliënten die leidt tot optimale ontwikkeling en ontplooiing
Via gezondheid bijvoorbeeld:
- Preventieve maatregelen nemen
- Optimale begeleiding en verzorging
- Voorlichting: veilig vrijen, drank, drugs
- Paramedische begrippen kennen en communicatie andere hulpverleners
1 Gezondheid
Relatief en dynamisch begrip WHO
- Persoonsgebonden WHO omschrijft gezondheid als toestand van volledig
- Leeftijdsgebonden (verschillend 3 en 80 jaar) lichamelijk, geestelijke en sociaal welzijn en dus niet
- Omstandigheden louter de afwezigheid van ziekte.
- Tijd (vroeger veel vlees eten gezond)
- Ruimte (welk land) Bio-psych-sociaal model: holistisch begrip
Lichamelijk welzijn:
- Homeostase: evenwicht
- Weerstandsvermogen
- Belastbaarheid: fietsen
Geestelijk welzijn:
- Homeostase: evenwicht met jezelf
- Belastbaarheid: omgaan met stress en
tegenslagen
Sociaal welzijn:
- Materieel: kleding, huis, voeding
- Immaterieel: sociaal contact, veilig gevoel,
vriendschap
Gezondheid slaat dus niet enkel op lichamelijk functioneren maar ook op iemand mentaal
functioneren.
Vb. veel energie hebben maar mentaal moeilijkheden ervaren
Vb. participeren is een goede sociale gezondheid
2 Ziekte
Degradatie: anders kijken door de jaren heen
1. Natuurwetenschappelijk geneeskunde
Orgaan waar je last van had. Ziekte is te wijten aan een verandering in het orgaan.
Heel hard gefocust op anatomie.
Monocausaal.
Oorzaak-gevolg.
,Vb. als je buikpijn hebt is het in je buik
2. Psychosomatische geneeskunde
Ziekte toestand van lichamelijke, psychische en sociale onaangepastheid en van ontbreken of falen van
welbevinden.
Volgt definitie WHO
- Evenwicht van het organisme is verstoord
- Orgaan zijn functie niet meer kan vervullen
- Het vermogen om te verwerken in verminderd
- Het normale levensgevoel is verstoord – onlustgevoelens groter dan lustgevoelens
- Het individu niet lang in een conditie verkeert om zich naar de regels te voegen
Zeer objectief en ruim
Ontbreken van welbevinden, ontbreken van eigen gevoel
Objectief en ruim – bio-psycho-sociaal model
3. Pathologie
Ziekte en ziektebeelden
Studie die zich bezighoudt met oorzaken, verschijnselen en gevolgen van ziekte
Ziekte = ziekteverwekkende prikkel (virus, bacterie) en de weerstand van het organisme (niet kunnen bestrijden).
Weerstand =
- Constitutie (vast) : complex van eigenschappen die bepaald hoe lichaam functioneert. Ik kan het niet
veranderen. Grenzen van je lichaam waar je verder niets aan kunt veranderen.
- Conditie (variabel, veranderlijk) : conditie trainen, elke dag fietsen in zomer Mont Ventoux.
Krachttraining, fysieke training.
Multicausaliteit staat voorop. Verschillende factoren kijken
Emmer die overloopt -> dan ontstaat er een ziekte
Zowel protectieve als risicofactoren. Ze veel risicofactoren = ziekte
Water in de emmer, blijven we gezond.
Als het overloopt = ziekte
Coping: omgaan met stress: ga je roken? Als je boos bent: ga je dan wenen? Hoe ga je om met een bepaalde
situatie
Psychosociale factoren: iemand met angsten daardoor niet meer durft te gaan werken of op café gaan.
Psychische problemen zorgen voor moeilijkheden in sociaal
Milieu: platteland of stress
Conditie
,Constitutie
Erfelijke aandoening: kleurenblind
Alles beïnvloed alles principe
Kijken naar draaglast en draagkracht
Een voorbeeld: Astma
Erfelijk belast
Woont in een stad met veel luchtvervuiling. Protectieve factor leven aan zee.
Sociaaleconomisch: wonen in vochtig appartement (risico) >< goede omgeving (protectief)
Coping: nog veel roken uit gewoonte (risico)
Gedeelde verantwoordelijkheid van de verschillende factoren
3 Gezondheidsbeleid
Canadese minister van volksgezondheid Lalonde en het Ottawa Handvest.
Bij gezondheidzorg focus te veel op schade i.p.v. preventie. Preventie zeer belangrijk.
5 domeinen:
Op welke manier kan de overheid de gezondheid preventief beïnvloeden? Waar heb je zelf
controle over?
- Meer onderzoek naar kanker aansturen, op school gezond eten
- De drempels verlagen voor de toegang naar gezondheidszorg, verplicht vaccinatie,
remgeld, terugbetaling medicatie (intern milieu)
- Leeftijd van roken van 16 naar 18 jaar, foto’s op pakjes sigaretten
- Tournée minerale
- PFOS: extern milieu en fysieke omgeving, overheid moet ingrijpen
- Goede fietsbaden (fysieke omgeving)
, 3.1 Politieke gevolgen van ruime kijk op ziekte en gezondheid
Verschillende beleidsdomeinen zijn mee verantwoordelijk voor gezondheidsbeleid.
WHO noemt dit Health in All Policies (in Vlaanderen omgezet in facettenbeleid),
gezondheid verantwoordelijkheid van alle beleiden
Welke beleidsdomeinen werken naast gezondheidszorg mee?
Onderwijs: kinderen leren wat gezonde voeding is
Welzijn: gaan zorgen voor de zwakkere, ondersteunen mensen in nood
Landbouw en Werk: goede werkconditie en omstandigheden. Geen loonverlies, genieten van
betaalde vakantie.
Energie
3.2 Oorzaken sterfte WHO wereldwijd
Verschuiving van 2000 en 2020.
Overdraagbare aandoening: bacterie of virus, mekaar ziek maken
Niet-overdraagbare aandoening: hart en vaatziekten, die ons ziek maken maar niet door
anderen, ons eigen gedrag is oorzaak, erfelijk en aanleg
Top 3 oorzaken sterfte:
- Het gaat over niet-overdraagbare aandoeningen
- Vroeggeboorte nemen af. Er gebeurt vroeg detectie. We gaan snel de ontwikkeling al
in kaart brengen.
- Betere hygiëne heeft ook effect
In arme, ontwikkelingslanden grote verschillen:
- Vroeggeboorte nog steeds hoog
- Vooral overdraagbare aandoeningen hoog
- Ziektes met hevige diarree teruggevallen door hygiëne en medicatie
In rijke landen:
- Niet-overdraagbare aandoeningen lijden tot sterfte
- Welvaartziekte neemt belangrijke plaats in, luchtverontreiniging, slechte
eetgewoontes
- Alzheimer vel gestegen -> mensen worden ouder -> komt vaker voor op latere leeftijd
Inzicht in sterftecijfers geeft aan waar overheid aandacht voor moet hebben. Op basis van
goede statistieken gaan ingrijpen.
