ABS II - Spieren
Spieren van het asskelet
Spieren aan de dorsale zijde worden de epi-axiale spieren genoemd, deze spieren zullen de strekkers van , hoofd,
hals en wervelkolom zijn. De spieren aan de ventrale zijde worden de hyp-axiale spieren genoemd, deze spieren
zullen de buigers van de hals zijn. Tevens zijn er spieren langsheen de as gaan lopen, deze zorgen voor
kromming/draaibewegingen.
Onder de epi-axiale spieren vallen:
- M. Rectus capitis dorsales minor
- M. Rectus capitis dorsales major
- M. Splenius
- M. spinalis
- M. semispinalis
- M. multifidus
- M. iliocostalis
- M. longissismus
Onder de hyp-axiale spieren vallen:
- M. Rectus capitis ventralis
- M. Rectus capitis lateralis
- M. Longus capitis
- M. Longus colli
- M. Scalenus
Onder de schuine spieren vallen:
- M. Obliquus capitis cranialis. Strekken en wenden hoofd (bij enkelzijdige contractie)
- M. Obliquus capitis caudalis. Strekken en wenden hoofd (bij enkelzijdige contractie)
Kopbewegers
Bestaan uit spieren die aan de dorsale of aan de ventrale zijde van de wervelkolom liggen. Deze spieren bewegen het
Atlanta-occipital en het atlanto-axiaal gewricht.
Legende tekening:
a. M. Rectus capitis dorsales major.
- Origo: processus spinosis van de crista axis
- Insertie: squama occipitalis (achterhoofdsvlakte)
b. M. Rectus capitis dorsales minor.
- Origo: tuberculum dorsale atlas
- Insertie: Squama occipitale
- Ligt bedekt door de m. Rectus capitis dorsales major
c. M. Rectus capitis ventralis (geen onderscheid tussen major en minor, er is maar één spier).
- Origo: atlasboog (ventrale voorzijde atlas)
- Instertie: ventro-laterale rand van het foramen magnum
d. M. Rectus capitis lateralis. Ligt meer op de laterale vlakte, spier loopt recht.
- Origo: arcus ventralis atlas
- Insertie: Er zullen een paar vezels vertrekken naar de processus paracondylaris
e. M. Obliquus capitis cranialis.
- Origo: craniale rand atlasvleugel
- Insertie squama occipitalis
f. M. Obliquus capitis caudalis.
- Origo: laterale processus spinosus axis
- Instertie: atlasvleugel
g. M. longus capitis. Is een stuk van de m. Longus. Bestaat uit een cervicaal en een capitis deel.
1
, - Origo: processus transversus C3 (soms zelfs verder tot aan C6)
- Insertie: ventrale rand foramen magnum
De spieren kennen een oppervlakkige
laag, intermediaire laag, diepe laag
en een zeer diepe laag. Hoe
oppervlakkiger, des te langer de
spiervezels. Hoe dieper, des te korter
de spiervezels.
2
,Epi-axiale spieren
Musculus splenius
Gevonden na wegname van de huid. De spier ligt oppervlakkig maar is niet direct zichtbaar, ligt onder de
verbindingsspieren van het voorbeen (ligt onder de m. Brachiocephalicus en de m. Trapezius). Deze overbrugt
verschillende wervel soorten. Het is een plaat vormige spier.
Aanwezig bij het paard. Wordt bij het paard de m. Splenius cervicis genoemd. Afwezig bij carnivoren, rudimentair
bij herkauwers. Ligt in de ruimte tussen tussen het lig. Nuchae en de wervelkolom.
Origo: fascia spinocostotransversarius en lig. Nuchae.
Insertie: atlas (C1) en lager gelegen wervels.
Kliniek: bij het paard kan deze spier problemen opleveren bij dressuur paarden. Deze spier kan dan in een kramp
schieten, dit lokt een ontstekingsreactie op. Dit resulteert in een ‘stijve’ nek. Als de verkrampte spier zich aan de
linkerzijde van de nek bevindt dan zal het paard het hoofd niet naar rechts willen wenden.
Bij de carnivoren kan er een bundeltje spieren teruggevonden worden die zich aanhecht op het processus
mastoidea, dit wordt dan de m. Splenius capitis genoemd.
Functie:
- Strekken hoofd
- Wenden hoofd (enkelzijdige contractie)
Musculus iliocostalis & musculus longissismus
Onder de m. Splenius bevindt zich een intermediaire laag en overbrugt een aantal wervels. Deze bestaat uit de m.
Iliocostalis groep (lateraal) en de m. Longissismus groep (mediaal). Wordt teruggevonden vanaf de regio rondom de
kop tot aan de bekken regio.
De m. Iliocostalis groep wordt op 3 niveaus teruggevonden:
- Cervicis
o Origo: transversaaluitsteeksels thoracaalwervels
§ Geeft aanleiding tot peesjes die steeds ter hoogte van een rib gaan eindigen
o Insertie: transversaaluitsteeksels cervicaal
- Thoracis
o Origo: transversaaluitsteeksels lumbaal wervels
§ Geeft aanleiding tot peesjes die steeds ter hoogte van een rib gaan eindigen
o Insertie: proximaal deel ribben (overbrugt een 4-tal wervels)
- (Lumborum) —> kan moeilijk apart onderscheiden worden van de Longissismus groep.
o Insertie: processus transversus. L = processus costarius
De m. Longissimus voert dezelfde functie uit als de m. Iliocostalis, ligt dieper en is langer. Ligt mediaal van de m.
Iliocostalis. Het is de meest zware strekker van de wervelkolom. Bestaat uit verschillende delen:
- Capitis
o Origo: processus transversus T2-C4
o Insertie: eindigt met een sterke pees op de processus mastoideus
- Cervicis
3
, o Spiervezels die naar de atlasvleugel lopen worden bij het paard de m. Longissismus Atlantis
genoemd, dit is een stevige duidelijke eindpees. Bij de herkauwers en de carnivoren is deze spier
minder duidelijk terug te vinden en krijgt hier dus ook geen aparte naam. De spier loopt mediaal van
de m. Longissimus lumborum et thoracis.
o Origo: processus transversus T
o Insertie: processus transversus C (bij Eq. Via een sterke pees op de ala Atlantis)
- Lumborum et thoracis
o Laatste deel wordt bedekt door de fascia thoracolumbalis
o Origo: crista iliacia, processus spinosus L, processus transversus T
o Insertie: processus transversus en processus mammillaris, ribben
Musculus spinalis, musculus semispinalis & musculus multifidus
Dit is de diepe laag, overbrugt 2-3 wervels en zal onder de m. Longissismus liggen.
De m. Spinalis wordt vooral teruggevonden rondom de TW teruggevonden omdat deze wervels de grootste
spinaaluitsteeksels hebben. Zal aangrijpen op een wervel en stuurt een spiervezel uit naar de craniale richting.
Kent twee delen:
- M. Spinalis thoracis
- M. Spinalis cervicis (meestal zwak)
De m. semispinalis ligt opdezelfde diepte als de m. Spinalis, zal ook aangrijpen op een processus spinosus (iets lager
ventraler). Kent drie delen:
- Capitis, kan opnieuw onderscheiden worden in twee delen, uitgezond paard hierbij is het één grote massa:
o M. Biventer. Bestaat uit verschillende spierbuiken en bevindt zich dorsaal.
o M. Complexus, bevindt zich meer ventraal.
o Origo: lig. Nuchae, processus spinosus, processus transversus
o Insertie: os occipitale
- Cervicis. Cervicaal wordt niet echt teruggevonden (zijn amper spinaaluitsteeksels).
o Bij de carnivoren en de herkauwers is deze spier opgenomen in de m. Spinalis
o Is afwezig bij het paard
- Thoracis. Bij het paard is deze veel minder uitgesproken.
o Origo: processus mammillaris
o Insertie: processus spinosus ventraal
De m. Multifidus ligt onder de m. Semispinalis en wordt teruggevonden ter hoogte van de cervicaal-, thoracaal- en
lendewervels. Heeft een schuin verloop waarbij deze op de spinaaluitseeksel van een wervel begint, zo 2-3 wervels
overbrugt en dan aanhecht op de processus mammillaris van de wervel hierna. Bestaat uit:
- Lumborum & thoracis
4
Spieren van het asskelet
Spieren aan de dorsale zijde worden de epi-axiale spieren genoemd, deze spieren zullen de strekkers van , hoofd,
hals en wervelkolom zijn. De spieren aan de ventrale zijde worden de hyp-axiale spieren genoemd, deze spieren
zullen de buigers van de hals zijn. Tevens zijn er spieren langsheen de as gaan lopen, deze zorgen voor
kromming/draaibewegingen.
Onder de epi-axiale spieren vallen:
- M. Rectus capitis dorsales minor
- M. Rectus capitis dorsales major
- M. Splenius
- M. spinalis
- M. semispinalis
- M. multifidus
- M. iliocostalis
- M. longissismus
Onder de hyp-axiale spieren vallen:
- M. Rectus capitis ventralis
- M. Rectus capitis lateralis
- M. Longus capitis
- M. Longus colli
- M. Scalenus
Onder de schuine spieren vallen:
- M. Obliquus capitis cranialis. Strekken en wenden hoofd (bij enkelzijdige contractie)
- M. Obliquus capitis caudalis. Strekken en wenden hoofd (bij enkelzijdige contractie)
Kopbewegers
Bestaan uit spieren die aan de dorsale of aan de ventrale zijde van de wervelkolom liggen. Deze spieren bewegen het
Atlanta-occipital en het atlanto-axiaal gewricht.
Legende tekening:
a. M. Rectus capitis dorsales major.
- Origo: processus spinosis van de crista axis
- Insertie: squama occipitalis (achterhoofdsvlakte)
b. M. Rectus capitis dorsales minor.
- Origo: tuberculum dorsale atlas
- Insertie: Squama occipitale
- Ligt bedekt door de m. Rectus capitis dorsales major
c. M. Rectus capitis ventralis (geen onderscheid tussen major en minor, er is maar één spier).
- Origo: atlasboog (ventrale voorzijde atlas)
- Instertie: ventro-laterale rand van het foramen magnum
d. M. Rectus capitis lateralis. Ligt meer op de laterale vlakte, spier loopt recht.
- Origo: arcus ventralis atlas
- Insertie: Er zullen een paar vezels vertrekken naar de processus paracondylaris
e. M. Obliquus capitis cranialis.
- Origo: craniale rand atlasvleugel
- Insertie squama occipitalis
f. M. Obliquus capitis caudalis.
- Origo: laterale processus spinosus axis
- Instertie: atlasvleugel
g. M. longus capitis. Is een stuk van de m. Longus. Bestaat uit een cervicaal en een capitis deel.
1
, - Origo: processus transversus C3 (soms zelfs verder tot aan C6)
- Insertie: ventrale rand foramen magnum
De spieren kennen een oppervlakkige
laag, intermediaire laag, diepe laag
en een zeer diepe laag. Hoe
oppervlakkiger, des te langer de
spiervezels. Hoe dieper, des te korter
de spiervezels.
2
,Epi-axiale spieren
Musculus splenius
Gevonden na wegname van de huid. De spier ligt oppervlakkig maar is niet direct zichtbaar, ligt onder de
verbindingsspieren van het voorbeen (ligt onder de m. Brachiocephalicus en de m. Trapezius). Deze overbrugt
verschillende wervel soorten. Het is een plaat vormige spier.
Aanwezig bij het paard. Wordt bij het paard de m. Splenius cervicis genoemd. Afwezig bij carnivoren, rudimentair
bij herkauwers. Ligt in de ruimte tussen tussen het lig. Nuchae en de wervelkolom.
Origo: fascia spinocostotransversarius en lig. Nuchae.
Insertie: atlas (C1) en lager gelegen wervels.
Kliniek: bij het paard kan deze spier problemen opleveren bij dressuur paarden. Deze spier kan dan in een kramp
schieten, dit lokt een ontstekingsreactie op. Dit resulteert in een ‘stijve’ nek. Als de verkrampte spier zich aan de
linkerzijde van de nek bevindt dan zal het paard het hoofd niet naar rechts willen wenden.
Bij de carnivoren kan er een bundeltje spieren teruggevonden worden die zich aanhecht op het processus
mastoidea, dit wordt dan de m. Splenius capitis genoemd.
Functie:
- Strekken hoofd
- Wenden hoofd (enkelzijdige contractie)
Musculus iliocostalis & musculus longissismus
Onder de m. Splenius bevindt zich een intermediaire laag en overbrugt een aantal wervels. Deze bestaat uit de m.
Iliocostalis groep (lateraal) en de m. Longissismus groep (mediaal). Wordt teruggevonden vanaf de regio rondom de
kop tot aan de bekken regio.
De m. Iliocostalis groep wordt op 3 niveaus teruggevonden:
- Cervicis
o Origo: transversaaluitsteeksels thoracaalwervels
§ Geeft aanleiding tot peesjes die steeds ter hoogte van een rib gaan eindigen
o Insertie: transversaaluitsteeksels cervicaal
- Thoracis
o Origo: transversaaluitsteeksels lumbaal wervels
§ Geeft aanleiding tot peesjes die steeds ter hoogte van een rib gaan eindigen
o Insertie: proximaal deel ribben (overbrugt een 4-tal wervels)
- (Lumborum) —> kan moeilijk apart onderscheiden worden van de Longissismus groep.
o Insertie: processus transversus. L = processus costarius
De m. Longissimus voert dezelfde functie uit als de m. Iliocostalis, ligt dieper en is langer. Ligt mediaal van de m.
Iliocostalis. Het is de meest zware strekker van de wervelkolom. Bestaat uit verschillende delen:
- Capitis
o Origo: processus transversus T2-C4
o Insertie: eindigt met een sterke pees op de processus mastoideus
- Cervicis
3
, o Spiervezels die naar de atlasvleugel lopen worden bij het paard de m. Longissismus Atlantis
genoemd, dit is een stevige duidelijke eindpees. Bij de herkauwers en de carnivoren is deze spier
minder duidelijk terug te vinden en krijgt hier dus ook geen aparte naam. De spier loopt mediaal van
de m. Longissimus lumborum et thoracis.
o Origo: processus transversus T
o Insertie: processus transversus C (bij Eq. Via een sterke pees op de ala Atlantis)
- Lumborum et thoracis
o Laatste deel wordt bedekt door de fascia thoracolumbalis
o Origo: crista iliacia, processus spinosus L, processus transversus T
o Insertie: processus transversus en processus mammillaris, ribben
Musculus spinalis, musculus semispinalis & musculus multifidus
Dit is de diepe laag, overbrugt 2-3 wervels en zal onder de m. Longissismus liggen.
De m. Spinalis wordt vooral teruggevonden rondom de TW teruggevonden omdat deze wervels de grootste
spinaaluitsteeksels hebben. Zal aangrijpen op een wervel en stuurt een spiervezel uit naar de craniale richting.
Kent twee delen:
- M. Spinalis thoracis
- M. Spinalis cervicis (meestal zwak)
De m. semispinalis ligt opdezelfde diepte als de m. Spinalis, zal ook aangrijpen op een processus spinosus (iets lager
ventraler). Kent drie delen:
- Capitis, kan opnieuw onderscheiden worden in twee delen, uitgezond paard hierbij is het één grote massa:
o M. Biventer. Bestaat uit verschillende spierbuiken en bevindt zich dorsaal.
o M. Complexus, bevindt zich meer ventraal.
o Origo: lig. Nuchae, processus spinosus, processus transversus
o Insertie: os occipitale
- Cervicis. Cervicaal wordt niet echt teruggevonden (zijn amper spinaaluitsteeksels).
o Bij de carnivoren en de herkauwers is deze spier opgenomen in de m. Spinalis
o Is afwezig bij het paard
- Thoracis. Bij het paard is deze veel minder uitgesproken.
o Origo: processus mammillaris
o Insertie: processus spinosus ventraal
De m. Multifidus ligt onder de m. Semispinalis en wordt teruggevonden ter hoogte van de cervicaal-, thoracaal- en
lendewervels. Heeft een schuin verloop waarbij deze op de spinaaluitseeksel van een wervel begint, zo 2-3 wervels
overbrugt en dan aanhecht op de processus mammillaris van de wervel hierna. Bestaat uit:
- Lumborum & thoracis
4
