INLEIDING IN DE PEDIATRIE
Inleiding
Een opname van een kind op pediatrie
= is emotioneel belastend voor het gezin.
Van veilig, vertrouwd milieu in onbekende bedreigde wereld
Ontwikkelingsonderbreking
Als verpleegkundige is het belangrijk om te zorg voor …
Angstreductie door goede voorbereiding, aangepaste info
Stressniveau zo laag mogelijk en coöperatie maximaal
Handvest kind en ziekenhuis en het zorgprogramma
Handvest kind en ziekenhuis (in eigen woorden kunnen zeggen)
Kinderen worden niet in een ziekenhuis opgenomen als de zorg die zij nodig
hebben thuis, in dagbehandeling of poliklinisch kan worden verleend.
Kinderen hebben het recht hun ouders of verzorgers altijd bij zich te hebben.
Ouders wordt accommodatie en de mogelijkheid tot overnachting naast het kind
aangeboden zonder dat daar kosten voor in rekening worden gebracht.
Ouders worden geholpen en gestimuleerd bij het kind te blijven en deel te nemen
aan de verzorging en verpleging van het kind.
Kinderen en ouders hebben recht op info. De info wordt aangepast aan leeftijd en
bevattingsvermogen van het kind.
Kinderen en ouders hebben recht op alle informatie die noodzakelijk is voor het
geven van toestemming voor onderzoeken, ingrepen en behandelingen. Kinderen
worden beschermd tegen overbodige behandelingen en onderzoeken en tegen
oneigenlijk gebruik van persoonlijke gegevens.
Kinderen hebben recht op mogelijkheden om te spelen, zich te vermaken en
onderwijs te genieten al naar gelang hun leeftijd en lichamelijke conditie.
Kinderen worden in het ziekenhuis gehuisvest en verzorgd samen met kinderen in
dezelfde leeftijd- en/of ontwikkelingsfase.
Kinderen worden niet samen met volwassenen verpleegd.
Er bestaat geen leeftijdsgrens voor bezoekers.
Kinderen worden behandeld en verzorgd door medisch, verpleegkundig en ander
personeel dat speciaal voor de zorg aan kinderen is opgeleid.
Kinderen hebben recht op verzorging en behandeling door zoveel mogelijk
dezelfde personen, die onderling samenwerken.
Kinderen hebben recht met tact en begrip te worden behandeld en benaderd. Hun
privacy wordt altijd gerespecteerd.
,Het zorgprogramma voor kinderen
= het geheel van specifieke en op elkaar afgestemde activiteiten en
maatregelen, gericht op het verlenen van bepaalde diensten met als doel
bepaalde effecten te bewerkstelligen ten behoeve van een gespecificeerde
doelgroep met overeenkomstige problematiek of zorgbehoefte
Het zorgprogramma voor kinderen is gebaseerd is op
EACH – European association for children in hospital: Europese organisatie
die zich inzet voor welzijn van kinderen.
Patiëntenrechtenwet
Rechten van het kind
Specifieke zorgprogramma’s voor kinderen: bv. kinderoncologie,
neonatologie enz.
Visie op verpleegkundige zorgverlening aan kinderen
Kinderen zijn in ontwikkeling naar volwassenheid
Ontwikkelingsniveau is bepalend
Kind in zijn totaliteit bekijken
Kind en ouders zijn één
Komt uit een zorgsysteem keert daarna terug
Kan verantwoordelijkheid niet altijd dragen
Algemeen
Verplegen van kinderen is een vak apart en kan niet vergeleken worden
met de zorg voor volwassenen.
Een kind is nooit alleen is steeds een onderdeel van een geheel: ouders,
broers en zussen, voogd, gerechtelijke instanties enz.
Een kind is geen kleine volwassene
De presentatie van een ziektebeeld
= verschillend van kind tot kind
Fysiologie
o Koorts-geen koorts: de ene kind kan perfect spelen met koorts van
39°C terwijl de andere heel ziek is.
Verbale vs. non-verbale communicatie
o Bv. Angst voor pijn langere opname
Oorzaak-gevolg
Complexiteit van de zorg
Leeftijd op kinderafdeling: 0-14 jaar, afhankelijk van het ziekenhuis.
Lichamelijke verschillen: lengte, gewicht en andere vitale parameters.
Ontwikkelingsniveau: afhankelijk van motorisch, cognitief en psychisch
vermogen.
o Niet enkel gerelateerd aan de leeftijd.
Taalbarrière: bv. door leeftijd, taalontwikkeling, achtergrond, nationaliteit
enz.
Uiteenlopende redenen van opname: spoedopname, dagopname en
geplande opnamen.
, Uiteenlopende pathologieën
Pathologieën met verschillende symptomen op verschillende leeftijden
Communicatie: discrepantie tussen wat het kind zegt en voelt.
Observatie en ouderenparticipatie.
Steeds veilige situatie scheppen voor alle leeftijden.
Pathologie
75% infectieziekten: +/- 6 jaar
o Luchtwegnifecties
o Gastro-enteritis
Trauma: schedeltrauma, thoraxtrauma enz.
Accidentiele intoxicate.
Cardiorespiratoir arrest
o Bv. door hypoxie ten gevolge van respiratoir insufficiëntie.
o Het ontstaat zelden door een primair cardiaal arrest.
o Hoge mortaliteit en neurologische restletsels i.v.m. volwassenen.
Vitale parameters observeren bij het kind
Gewicht
Belangrijk voor toediening van medicatie: mg/kg lichaamsgewicht.
Belangrijk om snel te kunnen inschatten bij spoedeisende situaties: voor
obese kinderen wordt ook de standaard gebruikt om excessieve dosissen
te vermijden.
o Standaard gewicht 1ste levensjaar: 3,5kg bij geboorte tot 10kg (1
jaar).
o Tussen 1 en 14 jaar: gewicht in kg = 2x (leeftijd + 4).
Lengte
= na 1ste levensjaar met ongeveer de helft toegenomen.
Lichaamsverhoudingen
Verhouding tussen lichaamsoppervlakte en gewicht is groter dan bij
volwassenen.
Het hoofd is relatief groter bij een kind dan bij een
volwassene sneller warmteverlies uit het hoofd.
o +/- 25% bij geboorte
o +/- 12,5% rond de leeftijd van 18 jaar.
Motorische ontwikkeling
Dit is een standaard voorbeeld, maar ik werkelijkheid is het
verschillend van kind tot kind.
o De ene kind kan bv. al op 10 maanden zelfstandig lopen terwijl de
andere op 19 maanden zelfstandig kan lopen.
Observatie van lichamelijke evolutie
Lengte: wordt tot een halve centimeter nauwkeurig gemeten.
o Kind jonger dan 2 jaar: liggend met meetlat, meetlint of meetbak.
o Kind ouder dan 2 jaar: rechtstaand blootvoets, hielen en billen
tegen meetlat.
Inleiding
Een opname van een kind op pediatrie
= is emotioneel belastend voor het gezin.
Van veilig, vertrouwd milieu in onbekende bedreigde wereld
Ontwikkelingsonderbreking
Als verpleegkundige is het belangrijk om te zorg voor …
Angstreductie door goede voorbereiding, aangepaste info
Stressniveau zo laag mogelijk en coöperatie maximaal
Handvest kind en ziekenhuis en het zorgprogramma
Handvest kind en ziekenhuis (in eigen woorden kunnen zeggen)
Kinderen worden niet in een ziekenhuis opgenomen als de zorg die zij nodig
hebben thuis, in dagbehandeling of poliklinisch kan worden verleend.
Kinderen hebben het recht hun ouders of verzorgers altijd bij zich te hebben.
Ouders wordt accommodatie en de mogelijkheid tot overnachting naast het kind
aangeboden zonder dat daar kosten voor in rekening worden gebracht.
Ouders worden geholpen en gestimuleerd bij het kind te blijven en deel te nemen
aan de verzorging en verpleging van het kind.
Kinderen en ouders hebben recht op info. De info wordt aangepast aan leeftijd en
bevattingsvermogen van het kind.
Kinderen en ouders hebben recht op alle informatie die noodzakelijk is voor het
geven van toestemming voor onderzoeken, ingrepen en behandelingen. Kinderen
worden beschermd tegen overbodige behandelingen en onderzoeken en tegen
oneigenlijk gebruik van persoonlijke gegevens.
Kinderen hebben recht op mogelijkheden om te spelen, zich te vermaken en
onderwijs te genieten al naar gelang hun leeftijd en lichamelijke conditie.
Kinderen worden in het ziekenhuis gehuisvest en verzorgd samen met kinderen in
dezelfde leeftijd- en/of ontwikkelingsfase.
Kinderen worden niet samen met volwassenen verpleegd.
Er bestaat geen leeftijdsgrens voor bezoekers.
Kinderen worden behandeld en verzorgd door medisch, verpleegkundig en ander
personeel dat speciaal voor de zorg aan kinderen is opgeleid.
Kinderen hebben recht op verzorging en behandeling door zoveel mogelijk
dezelfde personen, die onderling samenwerken.
Kinderen hebben recht met tact en begrip te worden behandeld en benaderd. Hun
privacy wordt altijd gerespecteerd.
,Het zorgprogramma voor kinderen
= het geheel van specifieke en op elkaar afgestemde activiteiten en
maatregelen, gericht op het verlenen van bepaalde diensten met als doel
bepaalde effecten te bewerkstelligen ten behoeve van een gespecificeerde
doelgroep met overeenkomstige problematiek of zorgbehoefte
Het zorgprogramma voor kinderen is gebaseerd is op
EACH – European association for children in hospital: Europese organisatie
die zich inzet voor welzijn van kinderen.
Patiëntenrechtenwet
Rechten van het kind
Specifieke zorgprogramma’s voor kinderen: bv. kinderoncologie,
neonatologie enz.
Visie op verpleegkundige zorgverlening aan kinderen
Kinderen zijn in ontwikkeling naar volwassenheid
Ontwikkelingsniveau is bepalend
Kind in zijn totaliteit bekijken
Kind en ouders zijn één
Komt uit een zorgsysteem keert daarna terug
Kan verantwoordelijkheid niet altijd dragen
Algemeen
Verplegen van kinderen is een vak apart en kan niet vergeleken worden
met de zorg voor volwassenen.
Een kind is nooit alleen is steeds een onderdeel van een geheel: ouders,
broers en zussen, voogd, gerechtelijke instanties enz.
Een kind is geen kleine volwassene
De presentatie van een ziektebeeld
= verschillend van kind tot kind
Fysiologie
o Koorts-geen koorts: de ene kind kan perfect spelen met koorts van
39°C terwijl de andere heel ziek is.
Verbale vs. non-verbale communicatie
o Bv. Angst voor pijn langere opname
Oorzaak-gevolg
Complexiteit van de zorg
Leeftijd op kinderafdeling: 0-14 jaar, afhankelijk van het ziekenhuis.
Lichamelijke verschillen: lengte, gewicht en andere vitale parameters.
Ontwikkelingsniveau: afhankelijk van motorisch, cognitief en psychisch
vermogen.
o Niet enkel gerelateerd aan de leeftijd.
Taalbarrière: bv. door leeftijd, taalontwikkeling, achtergrond, nationaliteit
enz.
Uiteenlopende redenen van opname: spoedopname, dagopname en
geplande opnamen.
, Uiteenlopende pathologieën
Pathologieën met verschillende symptomen op verschillende leeftijden
Communicatie: discrepantie tussen wat het kind zegt en voelt.
Observatie en ouderenparticipatie.
Steeds veilige situatie scheppen voor alle leeftijden.
Pathologie
75% infectieziekten: +/- 6 jaar
o Luchtwegnifecties
o Gastro-enteritis
Trauma: schedeltrauma, thoraxtrauma enz.
Accidentiele intoxicate.
Cardiorespiratoir arrest
o Bv. door hypoxie ten gevolge van respiratoir insufficiëntie.
o Het ontstaat zelden door een primair cardiaal arrest.
o Hoge mortaliteit en neurologische restletsels i.v.m. volwassenen.
Vitale parameters observeren bij het kind
Gewicht
Belangrijk voor toediening van medicatie: mg/kg lichaamsgewicht.
Belangrijk om snel te kunnen inschatten bij spoedeisende situaties: voor
obese kinderen wordt ook de standaard gebruikt om excessieve dosissen
te vermijden.
o Standaard gewicht 1ste levensjaar: 3,5kg bij geboorte tot 10kg (1
jaar).
o Tussen 1 en 14 jaar: gewicht in kg = 2x (leeftijd + 4).
Lengte
= na 1ste levensjaar met ongeveer de helft toegenomen.
Lichaamsverhoudingen
Verhouding tussen lichaamsoppervlakte en gewicht is groter dan bij
volwassenen.
Het hoofd is relatief groter bij een kind dan bij een
volwassene sneller warmteverlies uit het hoofd.
o +/- 25% bij geboorte
o +/- 12,5% rond de leeftijd van 18 jaar.
Motorische ontwikkeling
Dit is een standaard voorbeeld, maar ik werkelijkheid is het
verschillend van kind tot kind.
o De ene kind kan bv. al op 10 maanden zelfstandig lopen terwijl de
andere op 19 maanden zelfstandig kan lopen.
Observatie van lichamelijke evolutie
Lengte: wordt tot een halve centimeter nauwkeurig gemeten.
o Kind jonger dan 2 jaar: liggend met meetlat, meetlint of meetbak.
o Kind ouder dan 2 jaar: rechtstaand blootvoets, hielen en billen
tegen meetlat.
