Hoofdstuk 1. Filosofie
1 Inleidende les
Geen examen wel opdracht.
3 opdrachten doorheen het jaar (50%) + eindopdracht (50%)
3 korte opdrachten:
- Paper = 500 woorden
- Rond een tekst werken
- Individueel of groep
- Peer-evaluatie
Eindopdracht:
- Individueel
2 Filosofie
Simone de Beauvoir: Franse filosoof
‘J’accepte la grand aventure d’être moi’. Alles is mogelijk, mensen zijn vrij, in politiek, liefde
kan alles, …
Het maakt een enorm avontuur om jezelf te zijn. (existentialisme)
2.1 Wat is filosofie?
De liefde voor wijsheid.
Filosofie kwam in botsing met religies. Filosofie stelt alles in vraag. Dingen in vraag stellen
en tot modellen komen die ons gaan vertellen eigenlijk werkt het zo.
Filosofie is een tussenschakel tussen religie en wetenschap.
Eerste waren er religieuzen dan filosofen en nu noemen we ze wetenschappers.
Filosofie is eigenlijk leren sterven. (cicero)
Filosofie is je verzoenen met het feit dat je een mens bent. De vraag met hoe moet ik leven?
Mijn eigen verstand? Overheid?
De praktische filosofie: de kunst van vragen stellen. de juiste vraag op juiste moment.
Iets waar je al lang in geloofd hebt toch gaat twijfelen. Uiteindelijk te komen tot een betere
kans.
,Pygmallion effect: eigen opvattingen leren in vraag stellen. vragen stellen die raar zijn. eigen
opvattingen ga je bevragen. Door na te denken ga ik zaken beter begrijpen en hoe ik
uiteindelijk mijn leven kan leiden.
Filosofie is geen wetenschap maar wel aan maatschappelijk veranderingen onderhevigd is.
2.2 De grote vragen
1. Wat kan ik kennen?
- Wetenschappelijk kennis, praktische kennis en waar ligt de waarheid over onze
kennis
2. Wat mag ik hopen?
- Wat is de zin van het leven? Wat is voor mensen het ultieme?
Er zit iets religieus aan. het is voorspelbaar, je houdt je daaraan vast
3. Wat moet ik doen?
- Ethiek, waarden en normen (juiste manier van handelen)
Wat is de juiste manier van handelen, zo goed mogelijk handelen in bepaalde
situaties
4. Wie of wat is de mens?
- Hoe is de ontwikkeling van de mens? Lichaam en geest, identiteit
Vb. hoe wordt Remco zo goed? We weten dat er technieken zijn om DNA van
mensen te veranderen. Waar in genetisch materiaal zit het? Worden we een betere
soort? Betere levens lijden?
2.3 Waarom filosoferen?
Caminante, no hay camino, se hace camino al andar.
Wandelaar er is geen weg, je maakt de weg door te wandelen.
Er is geen waarheid maar je moet daarnaar op zoek gaan.
Vragen zijn belangrijker dan de antwoorden. De vragen zorgen ervoor dat je op een andere
manier gaat denken.
2.4 Filosofie in de praktijk
In vraag stellen van …
- Eigen opvattingen
- Tradities en waarden
- Systeem waarin je werkt
,Waarom doen wij wat we doen?
Waarom zijn we wie we zijn? technologie? Bepaalde taal spreken?
Wat als alles anders is dan ik denk? Wat is mijn geest mij aan het bedriegen? Hoe kan ik
zeker zijn dat die stoel bestaat?
Wat als alles anders zou kunnen zijn?
Wat in de wereld zou kunnen beter zijn?
, Hoofdstuk 2. Heb ik een vrije wil?
Inhoud
- Verkenning: wat is vrijheid?
- Een kleine geschiedenis van het vrijheidsdenken
- 2 zijden van vrijheid
- Uitdieping: wat is vrijheid
Posities met betrekking tot determinisme
Compatibilisme
- Uitsmijter: authentiek bestaan?
Doel
- Kennis van enkele begrippen
Positieve en negatieve vrijheid
Determinisme en compatibilisme
- Toepassing van deze begrippen binnen filosofische voorbeelden
3 Interne vrijheid
Een vrijheid van wil: kan ik mezelf in die mate sturen om dingen te willen en te verlangen
dat ik dat vrijheid kan noemen.
Wie beslist er op wie ben ik verliefd? Wie beslist dat er goed ben in wiskunde? Ik stuur het
niet echt.
Ik wil dingen maar ik weet bij sommige zaken ik kan het bijna niet.
Je wordt beperkt door andere mensen. Andere mensen dat is de hel.
Verschil tussen positieve en negatieve vrijheid: wat moet ik kunnen/capaciteit moet ik
beschikken om echt vrij te kunnen zijn?
Er ontstaat een probleem van vrijheid
4 Vrijheid
4.1 Waaraan denk je bij het woord vrijheid?
- Zelf beslissen
- Keuze
- Vrije meningsuiting
Is de keuze om naar de les te komen vrij? Is de keuze vrij?
Om vrijheid te kunnen hebben heb je verschillende mogelijkheden nodig. En uit die
mogelijkheden kan je zelf een keuze maken. Je doet dat zonder dat er iemand dwang op jou
heeft.
Vb. studierichting: gekozen zonder dwang.
1 Inleidende les
Geen examen wel opdracht.
3 opdrachten doorheen het jaar (50%) + eindopdracht (50%)
3 korte opdrachten:
- Paper = 500 woorden
- Rond een tekst werken
- Individueel of groep
- Peer-evaluatie
Eindopdracht:
- Individueel
2 Filosofie
Simone de Beauvoir: Franse filosoof
‘J’accepte la grand aventure d’être moi’. Alles is mogelijk, mensen zijn vrij, in politiek, liefde
kan alles, …
Het maakt een enorm avontuur om jezelf te zijn. (existentialisme)
2.1 Wat is filosofie?
De liefde voor wijsheid.
Filosofie kwam in botsing met religies. Filosofie stelt alles in vraag. Dingen in vraag stellen
en tot modellen komen die ons gaan vertellen eigenlijk werkt het zo.
Filosofie is een tussenschakel tussen religie en wetenschap.
Eerste waren er religieuzen dan filosofen en nu noemen we ze wetenschappers.
Filosofie is eigenlijk leren sterven. (cicero)
Filosofie is je verzoenen met het feit dat je een mens bent. De vraag met hoe moet ik leven?
Mijn eigen verstand? Overheid?
De praktische filosofie: de kunst van vragen stellen. de juiste vraag op juiste moment.
Iets waar je al lang in geloofd hebt toch gaat twijfelen. Uiteindelijk te komen tot een betere
kans.
,Pygmallion effect: eigen opvattingen leren in vraag stellen. vragen stellen die raar zijn. eigen
opvattingen ga je bevragen. Door na te denken ga ik zaken beter begrijpen en hoe ik
uiteindelijk mijn leven kan leiden.
Filosofie is geen wetenschap maar wel aan maatschappelijk veranderingen onderhevigd is.
2.2 De grote vragen
1. Wat kan ik kennen?
- Wetenschappelijk kennis, praktische kennis en waar ligt de waarheid over onze
kennis
2. Wat mag ik hopen?
- Wat is de zin van het leven? Wat is voor mensen het ultieme?
Er zit iets religieus aan. het is voorspelbaar, je houdt je daaraan vast
3. Wat moet ik doen?
- Ethiek, waarden en normen (juiste manier van handelen)
Wat is de juiste manier van handelen, zo goed mogelijk handelen in bepaalde
situaties
4. Wie of wat is de mens?
- Hoe is de ontwikkeling van de mens? Lichaam en geest, identiteit
Vb. hoe wordt Remco zo goed? We weten dat er technieken zijn om DNA van
mensen te veranderen. Waar in genetisch materiaal zit het? Worden we een betere
soort? Betere levens lijden?
2.3 Waarom filosoferen?
Caminante, no hay camino, se hace camino al andar.
Wandelaar er is geen weg, je maakt de weg door te wandelen.
Er is geen waarheid maar je moet daarnaar op zoek gaan.
Vragen zijn belangrijker dan de antwoorden. De vragen zorgen ervoor dat je op een andere
manier gaat denken.
2.4 Filosofie in de praktijk
In vraag stellen van …
- Eigen opvattingen
- Tradities en waarden
- Systeem waarin je werkt
,Waarom doen wij wat we doen?
Waarom zijn we wie we zijn? technologie? Bepaalde taal spreken?
Wat als alles anders is dan ik denk? Wat is mijn geest mij aan het bedriegen? Hoe kan ik
zeker zijn dat die stoel bestaat?
Wat als alles anders zou kunnen zijn?
Wat in de wereld zou kunnen beter zijn?
, Hoofdstuk 2. Heb ik een vrije wil?
Inhoud
- Verkenning: wat is vrijheid?
- Een kleine geschiedenis van het vrijheidsdenken
- 2 zijden van vrijheid
- Uitdieping: wat is vrijheid
Posities met betrekking tot determinisme
Compatibilisme
- Uitsmijter: authentiek bestaan?
Doel
- Kennis van enkele begrippen
Positieve en negatieve vrijheid
Determinisme en compatibilisme
- Toepassing van deze begrippen binnen filosofische voorbeelden
3 Interne vrijheid
Een vrijheid van wil: kan ik mezelf in die mate sturen om dingen te willen en te verlangen
dat ik dat vrijheid kan noemen.
Wie beslist er op wie ben ik verliefd? Wie beslist dat er goed ben in wiskunde? Ik stuur het
niet echt.
Ik wil dingen maar ik weet bij sommige zaken ik kan het bijna niet.
Je wordt beperkt door andere mensen. Andere mensen dat is de hel.
Verschil tussen positieve en negatieve vrijheid: wat moet ik kunnen/capaciteit moet ik
beschikken om echt vrij te kunnen zijn?
Er ontstaat een probleem van vrijheid
4 Vrijheid
4.1 Waaraan denk je bij het woord vrijheid?
- Zelf beslissen
- Keuze
- Vrije meningsuiting
Is de keuze om naar de les te komen vrij? Is de keuze vrij?
Om vrijheid te kunnen hebben heb je verschillende mogelijkheden nodig. En uit die
mogelijkheden kan je zelf een keuze maken. Je doet dat zonder dat er iemand dwang op jou
heeft.
Vb. studierichting: gekozen zonder dwang.
