AANTEKENINGEN
FORENSISCHE
PSYCHOLOGIE (500847-
M-6)
Inhoud
Aantekeningen van alle hoorcolleges van het vak Forensische Psychologie
Taal: Nederlands
,Hoorcollege 1 - Geschiedenis
- Criminele carrière start vaak op jonge leeftijd, en hoe eerder de fout in, hoe
hardnekkiger de problemen.
- Bij deze blijvende problematiek heb je oa moeite met het vinden van een
baan.
- Tbs-behandeling is vele malen effectiever dan een gevangenisstraf.
Geschiedenis van de FP
1. Hippocrates. Konden bepaalde dingen wel aan iemand worden toegerekend?
hiervoor moest iemand echt wilsonbekwaam zijn
2. Middeleeuwen. Onder curatele van familie (familie werd dus ook gestraft), en
een machtiging voor opsluiten (opgesloten onder in de kerk, zo werd je
‘gezuiverd’, en daarna naar huis)
3. 15e - 17e eeuw. Heksenjachten (vrouwen) of bezeten door de duivel. Verder
dolhuizen (eerste gestichten. Arts beoordeelde mensen en gaf behandeling,
zoals onderdompelen in een koud bad of dwangbuis). Johannes Wier:
voorvader van de psychologie, en steeds meer kennis over de toestand
gesteldheid en de relatie met gedrag.
4. Verlichting, 18e eeuw. Iedereen is voor de wet gelijk, waardoor de straffen
best streng waren.
a. 1809 crimineel wetboek, met aandacht voor psychische afwijkingen
(natuurwetenschappelijke benadering). Enkele wettelijke regelingen
voor de opsluiting van psychisch gestoorden.
5. Pinel. ‘Manie sans délire’: niet compleet toe te rekenen, maar de persoon is
niet zwakzinnig. Meer gevallen waarin delinquenten niet werden gestraft
vanwege mentale problematiek.
6. 1841. Eerste krankzinnigenwet: meer supervisie en verbeterde zorg. Later de
tbs voor zware vergrijpen, hoog recidiverisico en niet (volledig)
toerekeningsvatbaar.
7. 20e eeuw. Voorstel van Hamel: bij lichtere vergrijpen een maatregel of straf
ter afschrikking, en bij zwaardere vergrijpen behandeling en verpleging van
lange duur. Bij zeer zware gevallen tbs van de regering, behandeling van 10
jaar en daarna verdere overweging.
8. 1928. Psychopatenwetten. Een stopwet voor nieuwe instellingen in 1933.
9. Na de Tweede Wereldoorlog. Genuanceerdere opvattingen, want ellende
meegemaakt → beter met elkaar omgaan. Betere zorg voor gevangenen en
ook speciale zorg voor gedetineerden met een psychische stoornis.
a. In de jaren ‘60 een toename van de duur tbs maatregel → vollere
klinieken, want er kwamen steeds meer bij en niet eraf.
b. 1995 introductie Longstay-afdelingen.
, Jeugdigen
- 19e/20e eeuw. Eerder was er geen onderscheid tussen kind en volwassene.
Tijdens code pénal: zonder oordeel des onderscheids. In 1905 was er de
invoering van de kinderwetten, en ging het van straffen en wreking naar
verbetering. Nu staat het in het teken van de verschuiving naar verbetering,
dus het belang van de dader en niet de daad → gericht op
herstel/verbetering, rechtvaardige straf ( → mildere straffen, maar garantie
voor de veiligheid van de burgers?)
Straffen of behandelen?
- Waar wordt iemand van verdacht?
- Maakt hij/zij een zieke/gestoorde indruk (PJ-rapportage)?
- Wat staat voorop: noodzaak behandelen of noodzaak bestraffen?
- Welk onderzoek is vereist om een besluit te nemen over de passende
maatregel die tevens voldoet aan criteria van:
a. Proportionaliteit. Is de straf/behandeling proportioneel vergeleken met
de misdaad?
b. Subsidiariteit.
c. Effectiviteit. Heeft het wel zin? Is het recidiverisico wel hoog
bijvoorbeeld, want intensieve behandeling met laag risico →
tegenstrijdig effect.
De uitstroom van de cliënten in TBS is groter dan de instroom → meer bedden. Het
is een soort golfbeweging (klinieken sluiten → te weinig bedden, afname cliënten →
sluiten).
TBS
Als:
1. Ernst. Delict gepleegd waarvoor minstens 4 jaar gevangenisstraf kan worden
opgelegd.
2. Niet (helemaal) verantwoordelijk te houden als gevolg van
3. Een psychische ziekte of stoornis
4. Die, indien niet behandeld, leidt tot herhaling van het delict.
Dus: bij instroom is de kans op recidive theoretisch 100%, en deze moet met de tijd
afnemen. Verder moet de behandeling gericht zijn op het terugdringen van het
recidiverisico tot maatschappelijk aanvaardbare normen. Risicotaxaties zijn
gevalideerd van 2-5 jaar, maar mensen kunnen ook langer worden gevolgd.
TBS is een behandelmaatregel en geen strafmaatregel! In de wet staat zowel
verplichte behandeling als opdracht tot resocialisatie, en het directe doel is de
beveiliging van de samenleving (uiteindelijke doel is terugkeer in samenleving).
Verhouding controle-zorg:
FORENSISCHE
PSYCHOLOGIE (500847-
M-6)
Inhoud
Aantekeningen van alle hoorcolleges van het vak Forensische Psychologie
Taal: Nederlands
,Hoorcollege 1 - Geschiedenis
- Criminele carrière start vaak op jonge leeftijd, en hoe eerder de fout in, hoe
hardnekkiger de problemen.
- Bij deze blijvende problematiek heb je oa moeite met het vinden van een
baan.
- Tbs-behandeling is vele malen effectiever dan een gevangenisstraf.
Geschiedenis van de FP
1. Hippocrates. Konden bepaalde dingen wel aan iemand worden toegerekend?
hiervoor moest iemand echt wilsonbekwaam zijn
2. Middeleeuwen. Onder curatele van familie (familie werd dus ook gestraft), en
een machtiging voor opsluiten (opgesloten onder in de kerk, zo werd je
‘gezuiverd’, en daarna naar huis)
3. 15e - 17e eeuw. Heksenjachten (vrouwen) of bezeten door de duivel. Verder
dolhuizen (eerste gestichten. Arts beoordeelde mensen en gaf behandeling,
zoals onderdompelen in een koud bad of dwangbuis). Johannes Wier:
voorvader van de psychologie, en steeds meer kennis over de toestand
gesteldheid en de relatie met gedrag.
4. Verlichting, 18e eeuw. Iedereen is voor de wet gelijk, waardoor de straffen
best streng waren.
a. 1809 crimineel wetboek, met aandacht voor psychische afwijkingen
(natuurwetenschappelijke benadering). Enkele wettelijke regelingen
voor de opsluiting van psychisch gestoorden.
5. Pinel. ‘Manie sans délire’: niet compleet toe te rekenen, maar de persoon is
niet zwakzinnig. Meer gevallen waarin delinquenten niet werden gestraft
vanwege mentale problematiek.
6. 1841. Eerste krankzinnigenwet: meer supervisie en verbeterde zorg. Later de
tbs voor zware vergrijpen, hoog recidiverisico en niet (volledig)
toerekeningsvatbaar.
7. 20e eeuw. Voorstel van Hamel: bij lichtere vergrijpen een maatregel of straf
ter afschrikking, en bij zwaardere vergrijpen behandeling en verpleging van
lange duur. Bij zeer zware gevallen tbs van de regering, behandeling van 10
jaar en daarna verdere overweging.
8. 1928. Psychopatenwetten. Een stopwet voor nieuwe instellingen in 1933.
9. Na de Tweede Wereldoorlog. Genuanceerdere opvattingen, want ellende
meegemaakt → beter met elkaar omgaan. Betere zorg voor gevangenen en
ook speciale zorg voor gedetineerden met een psychische stoornis.
a. In de jaren ‘60 een toename van de duur tbs maatregel → vollere
klinieken, want er kwamen steeds meer bij en niet eraf.
b. 1995 introductie Longstay-afdelingen.
, Jeugdigen
- 19e/20e eeuw. Eerder was er geen onderscheid tussen kind en volwassene.
Tijdens code pénal: zonder oordeel des onderscheids. In 1905 was er de
invoering van de kinderwetten, en ging het van straffen en wreking naar
verbetering. Nu staat het in het teken van de verschuiving naar verbetering,
dus het belang van de dader en niet de daad → gericht op
herstel/verbetering, rechtvaardige straf ( → mildere straffen, maar garantie
voor de veiligheid van de burgers?)
Straffen of behandelen?
- Waar wordt iemand van verdacht?
- Maakt hij/zij een zieke/gestoorde indruk (PJ-rapportage)?
- Wat staat voorop: noodzaak behandelen of noodzaak bestraffen?
- Welk onderzoek is vereist om een besluit te nemen over de passende
maatregel die tevens voldoet aan criteria van:
a. Proportionaliteit. Is de straf/behandeling proportioneel vergeleken met
de misdaad?
b. Subsidiariteit.
c. Effectiviteit. Heeft het wel zin? Is het recidiverisico wel hoog
bijvoorbeeld, want intensieve behandeling met laag risico →
tegenstrijdig effect.
De uitstroom van de cliënten in TBS is groter dan de instroom → meer bedden. Het
is een soort golfbeweging (klinieken sluiten → te weinig bedden, afname cliënten →
sluiten).
TBS
Als:
1. Ernst. Delict gepleegd waarvoor minstens 4 jaar gevangenisstraf kan worden
opgelegd.
2. Niet (helemaal) verantwoordelijk te houden als gevolg van
3. Een psychische ziekte of stoornis
4. Die, indien niet behandeld, leidt tot herhaling van het delict.
Dus: bij instroom is de kans op recidive theoretisch 100%, en deze moet met de tijd
afnemen. Verder moet de behandeling gericht zijn op het terugdringen van het
recidiverisico tot maatschappelijk aanvaardbare normen. Risicotaxaties zijn
gevalideerd van 2-5 jaar, maar mensen kunnen ook langer worden gevolgd.
TBS is een behandelmaatregel en geen strafmaatregel! In de wet staat zowel
verplichte behandeling als opdracht tot resocialisatie, en het directe doel is de
beveiliging van de samenleving (uiteindelijke doel is terugkeer in samenleving).
Verhouding controle-zorg:
