HC Neuropsychologie
Verliesverwerking
Leven met verandering
Emotionele en psychosociale problemen na hersenletsel
- Prikkelbaarheid
- Euforisch gedrag
- Geagiteerd
- Labiliteit
- Impulsiviteit
- Gebrek aan initiatief
- Verminderd ziekte-inzicht
- Somberheid en depressie
- Angsten
- Besluiteloosheid
- Seksueel ontremd gedrag
- Schaamte
- Frustratie
- Kinderlijk gedrag/afhankelijkheid/regressie
Neurologische factoren
- Emotionele – en gedragsproblemen direct gevolg na schade aan m.n. limbische
systeem, basale ganglia en (pre) frontale - en temporale gebieden
Anosgnosia
- Dat wil zeggen dat de patiënt geen ziekte inzicht heeft en zich niet bewust is van zijn
beperkingen. Vaak bij laesies aan de rechter hemisfeer en patiënten met ernstige
communicatieproblemen
,Psychologische factoren
- Bewust zijn van beperkingen
- Anosognosia = ontkenning van beperkingen
- Zichtbaar niet alleen in hersenletsel patiënten maar ook bij patiënten met overige
ernstige aandoeningen en hun naasten/familie.
- Ontkennen van de gevolgen als verdedigingsmechanisme na ernstig trauma.
- Ontkennen van de gevolgen m.n. bij patiënten met premorbide
persoonlijkheidskenmerken als; zeer prestatiegericht, gericht op zelf -controle,
onafhankelijk, ziek zijn ervaren als een ernstige bedreiging van hun gevoel van
welbevinden en zelf respect.
- Na verloop van tijd worden langzaamaan de gevolgen en beperkingen toegelaten
- Emotionele reacties vergelijkbaar als in een rouw proces, zoals; ontkenning,
frustratie, depressie en acceptatie
- Gevolgen van het letsel beperken in ernstige mate de sociale en maatschappelijke
activiteiten van de patiënten en hun sociale relaties en vooral ook van hun naasten
- Emotionele en psychosociale problemen hebben een enorme impact op de intieme
relatie(s) van de patiënten en hun partner
- Na letsel vaak niet meer in staat tot:
o Verrichten arbeid voorheen Financiële situatie, eigenwaarde
o Initiatief nemen
o Goed plannen
o Aandacht volhouden
o Emotioneel volwassen gedrag
o Adequate frustratietolerantie
- Sociaal netwerk neemt af; sociale isolatie
- Intensiteit van de relaties die blijven neemt toe
- Rolveranderingen en verantwoordelijkheden veranderen; o.a. afhankelijk van leeftijd
en letsel
Trauma patiënten
- Vaak jong
- Meestal mannen
- Korte relatie met partner
, - Opbouw carrière
- Gezinssamenstelling; geen of jonge kinderen
- Meer sprake van emotionele en psychosociale problemen
- Jaarlijks ruim 42.000 patiënten met matig tot ernstig hersenletsel a.g.v. trauma
CVA patiënten
- Meestal ouder dan 60 jaar
- Zowel mannen als vrouwen
- Opgebouwde of afgesloten carrière
- Oudere kinderen
- Meer sensomotorische - en spraakproblemen
- Vaker sprake van depressiviteit
- Jaarlijks zo’n 40.000 patiënten met blijvende beperkingen
Coma
- Traumatisch hersenletsel is meest voorkomende neurologische aandiening in
westerse wereld.
- ongeval, val, geweld, sportongeval
- Traumatisch hersenletsel is meest voorkomende neurologische aandiening in
westerse wereld.
- ongeval, val, geweld, sportongeval
Huidige indeling
- Trauma capitis: hersenkneuzing/hersenschudding zonder bewusteloosheid
- Licht traumatisch hersenletsel ( GCS 13-15, bewusteloosheid max. 30 minuten en/of
PTA max. 24 uur)
- Matig traumatisch hersenletsel ( GCS 9-12)
- Ernstig traumatisch hersenletsel (GCS < 8)
Amnesieën
- Amnesieën -> geheugenstoornissen
- Retrograde amnesie: geheugenstoornissen betreft de tijd vóór het letsel.
- Anterograde amnesie: geheugenstoornissen na het letsel.
- Post Traumatische Amnesie (PTA): in de acute fase. Kenmerkt zich door:
o Desoriëntatie en gestoorde inprenting
o Verwardheid
o Onrustig, negativistisch
o Confabuleren
MiniMentalStateExamination MontrealCognitiveAssessment
- Inventarisatie cognitieve functies in vroeg stadium
Schokverwerking en interventies
Acute fase
Verliesverwerking
Leven met verandering
Emotionele en psychosociale problemen na hersenletsel
- Prikkelbaarheid
- Euforisch gedrag
- Geagiteerd
- Labiliteit
- Impulsiviteit
- Gebrek aan initiatief
- Verminderd ziekte-inzicht
- Somberheid en depressie
- Angsten
- Besluiteloosheid
- Seksueel ontremd gedrag
- Schaamte
- Frustratie
- Kinderlijk gedrag/afhankelijkheid/regressie
Neurologische factoren
- Emotionele – en gedragsproblemen direct gevolg na schade aan m.n. limbische
systeem, basale ganglia en (pre) frontale - en temporale gebieden
Anosgnosia
- Dat wil zeggen dat de patiënt geen ziekte inzicht heeft en zich niet bewust is van zijn
beperkingen. Vaak bij laesies aan de rechter hemisfeer en patiënten met ernstige
communicatieproblemen
,Psychologische factoren
- Bewust zijn van beperkingen
- Anosognosia = ontkenning van beperkingen
- Zichtbaar niet alleen in hersenletsel patiënten maar ook bij patiënten met overige
ernstige aandoeningen en hun naasten/familie.
- Ontkennen van de gevolgen als verdedigingsmechanisme na ernstig trauma.
- Ontkennen van de gevolgen m.n. bij patiënten met premorbide
persoonlijkheidskenmerken als; zeer prestatiegericht, gericht op zelf -controle,
onafhankelijk, ziek zijn ervaren als een ernstige bedreiging van hun gevoel van
welbevinden en zelf respect.
- Na verloop van tijd worden langzaamaan de gevolgen en beperkingen toegelaten
- Emotionele reacties vergelijkbaar als in een rouw proces, zoals; ontkenning,
frustratie, depressie en acceptatie
- Gevolgen van het letsel beperken in ernstige mate de sociale en maatschappelijke
activiteiten van de patiënten en hun sociale relaties en vooral ook van hun naasten
- Emotionele en psychosociale problemen hebben een enorme impact op de intieme
relatie(s) van de patiënten en hun partner
- Na letsel vaak niet meer in staat tot:
o Verrichten arbeid voorheen Financiële situatie, eigenwaarde
o Initiatief nemen
o Goed plannen
o Aandacht volhouden
o Emotioneel volwassen gedrag
o Adequate frustratietolerantie
- Sociaal netwerk neemt af; sociale isolatie
- Intensiteit van de relaties die blijven neemt toe
- Rolveranderingen en verantwoordelijkheden veranderen; o.a. afhankelijk van leeftijd
en letsel
Trauma patiënten
- Vaak jong
- Meestal mannen
- Korte relatie met partner
, - Opbouw carrière
- Gezinssamenstelling; geen of jonge kinderen
- Meer sprake van emotionele en psychosociale problemen
- Jaarlijks ruim 42.000 patiënten met matig tot ernstig hersenletsel a.g.v. trauma
CVA patiënten
- Meestal ouder dan 60 jaar
- Zowel mannen als vrouwen
- Opgebouwde of afgesloten carrière
- Oudere kinderen
- Meer sensomotorische - en spraakproblemen
- Vaker sprake van depressiviteit
- Jaarlijks zo’n 40.000 patiënten met blijvende beperkingen
Coma
- Traumatisch hersenletsel is meest voorkomende neurologische aandiening in
westerse wereld.
- ongeval, val, geweld, sportongeval
- Traumatisch hersenletsel is meest voorkomende neurologische aandiening in
westerse wereld.
- ongeval, val, geweld, sportongeval
Huidige indeling
- Trauma capitis: hersenkneuzing/hersenschudding zonder bewusteloosheid
- Licht traumatisch hersenletsel ( GCS 13-15, bewusteloosheid max. 30 minuten en/of
PTA max. 24 uur)
- Matig traumatisch hersenletsel ( GCS 9-12)
- Ernstig traumatisch hersenletsel (GCS < 8)
Amnesieën
- Amnesieën -> geheugenstoornissen
- Retrograde amnesie: geheugenstoornissen betreft de tijd vóór het letsel.
- Anterograde amnesie: geheugenstoornissen na het letsel.
- Post Traumatische Amnesie (PTA): in de acute fase. Kenmerkt zich door:
o Desoriëntatie en gestoorde inprenting
o Verwardheid
o Onrustig, negativistisch
o Confabuleren
MiniMentalStateExamination MontrealCognitiveAssessment
- Inventarisatie cognitieve functies in vroeg stadium
Schokverwerking en interventies
Acute fase
