Maatschappijwetenschappen
Hoofdstuk 6
Samenwerking
Betekenis:
Het proces waarin individuen, groepen en/of staten relaties vormen om hun
handelen op elkaar af te stemmen voor een gemeenschappelijk doel.
Elementen:
Individu/groep/samenleving
Relaties gevormd worden
Handelen op elkaar afstemmen
Gemeenschappelijk doel
Maak keuze uit 2 en 3
Conflict
Betekenis:
Een situatie waarin individuen, groepen en/of staten elkaar tegenwerken om
de eigen doelen te bereiken.
Elementen:
Individu/groep/samenleving
Elkaar tegenwerken en eigen doel
Algemeen belang →
Het belang van de hele bevolking
Collectieve goederen →
Goederen die iedereen kan gebruiken ook al betaal je er niet indirect voor zoals bruggen, wegen, parken, speeltuin
● Iedereen betaalt er aan mee
● Iedereen kan er evenveel van profiteren
● Ze zijn non-exclusief
● De overheid zorgt ervoor
Non-exclusief →
Je kunt er niet voor uitgesloten worden. Iedereen kan het gebruiken
Privaat goederen →
Goederen die je alleen kan gebruiken als je er zelf voor hebt betaald
Collectieve actie →
Als mensen samenwerken om een collectief goed te realiseren. Bijvoorbeeld stakingen voor meer loon
Dilemma van de collectieve actie →
De keus of je wel of niet mee wil werken aan de collectieve actie
Free riders →
Mee profiteren waar andere mensen werk aan besteden en jij gewoon ‘mee kan rijden’
,Paradigma →
Het beeld met hoe wetenschappers naar de wereld kijken
Referentiekader →
Het geheel van kennis, ervaringen, waarden en normen waardoor iemand naar de werlijkheid kijkt
Rationele-actor-paradigma (conflict)→
Kosten en baten van conflict worden afgewogen: Is het het waard?
Sociaal Constructivisme-paradigma (conflict) →
Mensen hebben verwachtingen aan de hand van jouw rol: rolconflicten
Functionalisme-paradigma (conflict)→
Conflict moeten worden voorkomen, want dit staat het functioneren van de maatschappelijke structuren in de weg.
Conflict-paradigma (conflict)→
Conflicten horen er nou eenmaal bij want mensen zijn rationele wezens en willen er voor zichzelf het maximale
uithalen. Voordeel van conflict = maatschappelijke verandering.
Rationalisering
Betekenis:
Het proces van het ordenen en systematiseren van de werkelijkheid met de
bedoeling haar voorspelbaar en beheersbaar te maken en van het doelgericht
inzetten van middelen om zo efficiënt en effectief mogelijke resultaten te
bereiken
Elementen:
Het proces van het ordenen en systematiseren van de
werkelijkheid met de bedoeling haar voorspelbaar en beheersbaar te
maken
het doelgericht inzetten van middelen om zo efficiënt en effectief
mogelijke resultaten te bereiken
Vormen:
Technische rationaliteit
Wetenschappelijke rationaliteit
Technische rationaliteit →
Doelgericht inzetten van middelen om zo efficiënt en effectief mogelijke resultaten te bereiken.
Wetenschappelijke rationaliteit →
Het proces van het ordenen en systematiseren van de werkelijkheid met de bedoeling haar voorspelbaar en
beheersbaar te maken
Socialisatie →
Het proces van overdracht en verwerving van de cultuur van de groep(en) en de samenleving waar mensen toe
behoren. Het proces bestaat uit opvoeding, opleiding en andere vormen van omgang met anderen.
Maatschappelijke rationaliteit →
Het proces van het ordenen en systematiseren van de maatschappij/samenwerking met de bedoeling haar
voorspelbaar en beheersbaar te maken en van het doelgericht inzetten van de instellingen en wetten om zo een
efficiënt en effectief mogelijke resultaten te bereiken.
,Hoofdstuk 7
Macht
Betekenis:
Het vermogen om hulpbronnen in te zetten om bepaalde doelstellingen te
bereiken en de handelingsmogelijkheden van andere te beperken of te
vergroten
Elementen:
Het vermogen om hulpbronnen in te zetten om bepaalde
doelstellingen te bereiken
Het vermogen op hulpbronnen in te zetten om de
handelingsmogelijkheden van andere te beperken of te vergroten
Vormen:
Affectieve machtsbron (vertrouwen)
Cognitieve machtsbron (kennis)
Economische machtsbron (geld)
Politieke machtsbron (de wet, geweld)
Politieke instituties
Betekenis:
Complex van min of meer geformaliseerde regels die het gedrag van mensen
en hun onderlinge relaties rond politieke machtsuitoefening en politieke
besluitvorming reguleren
Elementen:
Complex van min of meer geformaliseerde regels
Het gedrag van mensen reguleren rondom politieke
machtsuitoefening en besluitvorming
Hun onderlinge relaties tussen mensen reguleren rondom
politieke machtsuitoefening en besluitvorming
Kies tussen 2 en 3
, Ideologie
Betekenis:
Een samenhangend geheel van beginselen en denkbeelden, meestal
uitmondend in ideeën over de meest wenselijke maatschappelijke en politieke
verhoudingen
Elementen:
Een samenhangend geheel van beginselen en denkbeelden
Meestal uitmondend in ideeën wenselijke maatschappelijke of
politieke verhoudingen
Meeste gevallen beide elementen. Indien nodig keuze tussen maatschappelijk
en politiek
Stromingen →
Een groep mensen met dezelfde ideologie.
Functionalisme-paradigma (macht)→
Macht is er nu eenmaal en dat is functioneel. Het zorgt voor consensus en dat samenlevingen blijven voortbestaan.
Montesquieu.
Conflict-paradigma (macht)→
Kijkt ook naar de maatschappij. Welke actoren hebben macht in een samenleving? Macht leidt tot ongelijkheid in
samenleving. Niet goed.
Sociaal Constructivisme-paradigma (macht)→
If men define situations as real, they are real in their consequences. Beeldvorming bepaalt handelen.
Rationele-actor-paradigma (macht)→
Het heeft voordelen om de staat macht te geven. Dus na kosten-baten analyse geven ze dan deel eigen vrijheid op.
Staatsvorming
Betekenis:
De institutionalisering van politieke macht tot een staat
Depersonalisering →
Vroeger macht en gezag bij persoon nu bij functie
Formalisering →
Nu politieke machten veel formeler, vroeger veel tradities
Integratie →
Omvang politieke macht en staat gegroeid. Belasting en wetgeving veel groter van omvang
Statensysteem →
wordt gekenmerkt door machtsverhoudingen tussen staten. Ongelijkheid in macht en invloed tussen staten kan op
verschillende manieren in kaart worden gebracht.
Non-interventiebeginsel →
Andere landen mogen zich niet mengen in interne zaken van een staat. Te zien als vorm van samenwerking
Hoofdstuk 8
Hoofdstuk 6
Samenwerking
Betekenis:
Het proces waarin individuen, groepen en/of staten relaties vormen om hun
handelen op elkaar af te stemmen voor een gemeenschappelijk doel.
Elementen:
Individu/groep/samenleving
Relaties gevormd worden
Handelen op elkaar afstemmen
Gemeenschappelijk doel
Maak keuze uit 2 en 3
Conflict
Betekenis:
Een situatie waarin individuen, groepen en/of staten elkaar tegenwerken om
de eigen doelen te bereiken.
Elementen:
Individu/groep/samenleving
Elkaar tegenwerken en eigen doel
Algemeen belang →
Het belang van de hele bevolking
Collectieve goederen →
Goederen die iedereen kan gebruiken ook al betaal je er niet indirect voor zoals bruggen, wegen, parken, speeltuin
● Iedereen betaalt er aan mee
● Iedereen kan er evenveel van profiteren
● Ze zijn non-exclusief
● De overheid zorgt ervoor
Non-exclusief →
Je kunt er niet voor uitgesloten worden. Iedereen kan het gebruiken
Privaat goederen →
Goederen die je alleen kan gebruiken als je er zelf voor hebt betaald
Collectieve actie →
Als mensen samenwerken om een collectief goed te realiseren. Bijvoorbeeld stakingen voor meer loon
Dilemma van de collectieve actie →
De keus of je wel of niet mee wil werken aan de collectieve actie
Free riders →
Mee profiteren waar andere mensen werk aan besteden en jij gewoon ‘mee kan rijden’
,Paradigma →
Het beeld met hoe wetenschappers naar de wereld kijken
Referentiekader →
Het geheel van kennis, ervaringen, waarden en normen waardoor iemand naar de werlijkheid kijkt
Rationele-actor-paradigma (conflict)→
Kosten en baten van conflict worden afgewogen: Is het het waard?
Sociaal Constructivisme-paradigma (conflict) →
Mensen hebben verwachtingen aan de hand van jouw rol: rolconflicten
Functionalisme-paradigma (conflict)→
Conflict moeten worden voorkomen, want dit staat het functioneren van de maatschappelijke structuren in de weg.
Conflict-paradigma (conflict)→
Conflicten horen er nou eenmaal bij want mensen zijn rationele wezens en willen er voor zichzelf het maximale
uithalen. Voordeel van conflict = maatschappelijke verandering.
Rationalisering
Betekenis:
Het proces van het ordenen en systematiseren van de werkelijkheid met de
bedoeling haar voorspelbaar en beheersbaar te maken en van het doelgericht
inzetten van middelen om zo efficiënt en effectief mogelijke resultaten te
bereiken
Elementen:
Het proces van het ordenen en systematiseren van de
werkelijkheid met de bedoeling haar voorspelbaar en beheersbaar te
maken
het doelgericht inzetten van middelen om zo efficiënt en effectief
mogelijke resultaten te bereiken
Vormen:
Technische rationaliteit
Wetenschappelijke rationaliteit
Technische rationaliteit →
Doelgericht inzetten van middelen om zo efficiënt en effectief mogelijke resultaten te bereiken.
Wetenschappelijke rationaliteit →
Het proces van het ordenen en systematiseren van de werkelijkheid met de bedoeling haar voorspelbaar en
beheersbaar te maken
Socialisatie →
Het proces van overdracht en verwerving van de cultuur van de groep(en) en de samenleving waar mensen toe
behoren. Het proces bestaat uit opvoeding, opleiding en andere vormen van omgang met anderen.
Maatschappelijke rationaliteit →
Het proces van het ordenen en systematiseren van de maatschappij/samenwerking met de bedoeling haar
voorspelbaar en beheersbaar te maken en van het doelgericht inzetten van de instellingen en wetten om zo een
efficiënt en effectief mogelijke resultaten te bereiken.
,Hoofdstuk 7
Macht
Betekenis:
Het vermogen om hulpbronnen in te zetten om bepaalde doelstellingen te
bereiken en de handelingsmogelijkheden van andere te beperken of te
vergroten
Elementen:
Het vermogen om hulpbronnen in te zetten om bepaalde
doelstellingen te bereiken
Het vermogen op hulpbronnen in te zetten om de
handelingsmogelijkheden van andere te beperken of te vergroten
Vormen:
Affectieve machtsbron (vertrouwen)
Cognitieve machtsbron (kennis)
Economische machtsbron (geld)
Politieke machtsbron (de wet, geweld)
Politieke instituties
Betekenis:
Complex van min of meer geformaliseerde regels die het gedrag van mensen
en hun onderlinge relaties rond politieke machtsuitoefening en politieke
besluitvorming reguleren
Elementen:
Complex van min of meer geformaliseerde regels
Het gedrag van mensen reguleren rondom politieke
machtsuitoefening en besluitvorming
Hun onderlinge relaties tussen mensen reguleren rondom
politieke machtsuitoefening en besluitvorming
Kies tussen 2 en 3
, Ideologie
Betekenis:
Een samenhangend geheel van beginselen en denkbeelden, meestal
uitmondend in ideeën over de meest wenselijke maatschappelijke en politieke
verhoudingen
Elementen:
Een samenhangend geheel van beginselen en denkbeelden
Meestal uitmondend in ideeën wenselijke maatschappelijke of
politieke verhoudingen
Meeste gevallen beide elementen. Indien nodig keuze tussen maatschappelijk
en politiek
Stromingen →
Een groep mensen met dezelfde ideologie.
Functionalisme-paradigma (macht)→
Macht is er nu eenmaal en dat is functioneel. Het zorgt voor consensus en dat samenlevingen blijven voortbestaan.
Montesquieu.
Conflict-paradigma (macht)→
Kijkt ook naar de maatschappij. Welke actoren hebben macht in een samenleving? Macht leidt tot ongelijkheid in
samenleving. Niet goed.
Sociaal Constructivisme-paradigma (macht)→
If men define situations as real, they are real in their consequences. Beeldvorming bepaalt handelen.
Rationele-actor-paradigma (macht)→
Het heeft voordelen om de staat macht te geven. Dus na kosten-baten analyse geven ze dan deel eigen vrijheid op.
Staatsvorming
Betekenis:
De institutionalisering van politieke macht tot een staat
Depersonalisering →
Vroeger macht en gezag bij persoon nu bij functie
Formalisering →
Nu politieke machten veel formeler, vroeger veel tradities
Integratie →
Omvang politieke macht en staat gegroeid. Belasting en wetgeving veel groter van omvang
Statensysteem →
wordt gekenmerkt door machtsverhoudingen tussen staten. Ongelijkheid in macht en invloed tussen staten kan op
verschillende manieren in kaart worden gebracht.
Non-interventiebeginsel →
Andere landen mogen zich niet mengen in interne zaken van een staat. Te zien als vorm van samenwerking
Hoofdstuk 8
