Samenvatting mensenwerk hoofdstuk 3
Hoofdstuk 3 mensen met een psychiatrische aandoening
Afwijkend psychisch functioneren -> mensen denken, voelen, handelen en
nemen anders waar dan andere mensen in de samenleving.
Psychische problemen -> wanneer iemand in het dagelijks leven ernstige last
ondervindt van zijn gevoelens of onbedoelde handelingen: angsten, sombere
gedachten, onwillekeurige onaangepaste gedragingen etc.
Psychische stoornis -> wanneer dergelijke problemen iemands hele gedrag of
soms zelfs zijn hele leven bepalen, niet te beheersen zijn en 'normaal' functioneren
zo goed als onmogelijk maken.
Syndroom -> een groep of samenhangend geheel van symptomen.
DSM-IV model:
Manier om psychiatrische aandoeningen te beschrijven volgens de Amerikaanse
DSM-IV. (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders)
Is een classificatie van psychiatrische stoornissen waarbij criteria worden gebruikt
om de betrouwbaarheid van de diagnose te vergroten. Is alleen beschrijvend, geen
oorzaken of uitspraken erover. Alleen een psychiater mag een stoornis vast stellen.
Dynamisch Stress-Kwetsbaarheidsmodel:
Geeft aan hoe persoon, omgeving ervaringen en gedrag elkaar en het risico van
psychische ongezondheid beïnvloeden. Wordt over langere tijd in beeld gebracht als
een dynamisch evenwicht. Hierbij zijn meer factoren die een onderlinge
wisselwerking hebben hierin:
Persoonsgebonden (psychobiologisch), omgevingsgebonden (sociale of fysieke
kwetsbaarheid), gebeurtenissen in iemands leven en de manier van reageren
daarop (betekenisverlening en coping).
De fysieke of sociale kwetsbaarheid wordt bepaald door: sociale steun die
iemand krijgt en ervaart, iemands sociaaleconomische status, de kwaliteit van
iemands directe woon- en leefsituatie.
Coping -> de manier waarop iemand omgaat met een gebeurtenis en de gevolgen
daarvan op emotioneel, verstandelijk en gedragsmatig gebied.
Stigmatiseren -> stempel op iemand drukken.
Zelfstigmatisering -> een cliënt die zichzelf buiten spel zet als gevolg van
onzekerheid, gebrek aan zelfvertrouwen en een lage zelfwaardering.
Geanticipeerd stigmatisering -> verwachten dat ze bij voorbaat al niet goed
behandeld wordt, zelfs als zij niet eerder te maken hebben met discriminatie op deze
gebieden.
Historie:
- 18e eeuw: ontwikkeling van de nieuwe krankzinnigenzorg overgang van omgaan
met ze als dieren naar moral treatment -> ze als mensen behandelen. Ook werd de
traitement moral ingevoerd -> invoeren van een systeem van overreding,
Hoofdstuk 3 mensen met een psychiatrische aandoening
Afwijkend psychisch functioneren -> mensen denken, voelen, handelen en
nemen anders waar dan andere mensen in de samenleving.
Psychische problemen -> wanneer iemand in het dagelijks leven ernstige last
ondervindt van zijn gevoelens of onbedoelde handelingen: angsten, sombere
gedachten, onwillekeurige onaangepaste gedragingen etc.
Psychische stoornis -> wanneer dergelijke problemen iemands hele gedrag of
soms zelfs zijn hele leven bepalen, niet te beheersen zijn en 'normaal' functioneren
zo goed als onmogelijk maken.
Syndroom -> een groep of samenhangend geheel van symptomen.
DSM-IV model:
Manier om psychiatrische aandoeningen te beschrijven volgens de Amerikaanse
DSM-IV. (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders)
Is een classificatie van psychiatrische stoornissen waarbij criteria worden gebruikt
om de betrouwbaarheid van de diagnose te vergroten. Is alleen beschrijvend, geen
oorzaken of uitspraken erover. Alleen een psychiater mag een stoornis vast stellen.
Dynamisch Stress-Kwetsbaarheidsmodel:
Geeft aan hoe persoon, omgeving ervaringen en gedrag elkaar en het risico van
psychische ongezondheid beïnvloeden. Wordt over langere tijd in beeld gebracht als
een dynamisch evenwicht. Hierbij zijn meer factoren die een onderlinge
wisselwerking hebben hierin:
Persoonsgebonden (psychobiologisch), omgevingsgebonden (sociale of fysieke
kwetsbaarheid), gebeurtenissen in iemands leven en de manier van reageren
daarop (betekenisverlening en coping).
De fysieke of sociale kwetsbaarheid wordt bepaald door: sociale steun die
iemand krijgt en ervaart, iemands sociaaleconomische status, de kwaliteit van
iemands directe woon- en leefsituatie.
Coping -> de manier waarop iemand omgaat met een gebeurtenis en de gevolgen
daarvan op emotioneel, verstandelijk en gedragsmatig gebied.
Stigmatiseren -> stempel op iemand drukken.
Zelfstigmatisering -> een cliënt die zichzelf buiten spel zet als gevolg van
onzekerheid, gebrek aan zelfvertrouwen en een lage zelfwaardering.
Geanticipeerd stigmatisering -> verwachten dat ze bij voorbaat al niet goed
behandeld wordt, zelfs als zij niet eerder te maken hebben met discriminatie op deze
gebieden.
Historie:
- 18e eeuw: ontwikkeling van de nieuwe krankzinnigenzorg overgang van omgaan
met ze als dieren naar moral treatment -> ze als mensen behandelen. Ook werd de
traitement moral ingevoerd -> invoeren van een systeem van overreding,
