1.4
Het ontstaan en de uitbreiding van het Romeinse Rijk
de verovering van een wereldrijk
De vernietiging van Carthago (een belangrijke Noord-Afrikaanse haven- en handelsstad)
vormt onderdeel van de eeuwenlange uitbreiding van het Romeinse Rijk. In de 3e eeuw v.C.
had Rome een groot deel van Italië onder controle. Later werden ook Spanje, Griekenland,
Noord-Afrika, Frankrijk, delen van het Midden-Oosten, delen van de Britse eilanden, het
zuidelijke deel van Nederland en delen van Midden-Europa. veroverd. Het Romeinse Rijk
omvatte toen het hele Middellandse Zeegebied. Het rijk groeide doordat de ene na de
andere generatie nieuwe gebieden veroverende. Ook door strategische
bondgenootschappen te sluiten.
Het Romeinse leger bestond eerst uit gewone boeren, maar later een bijna onverslaanbaar
beroepsleger. Daardoor konden de Romeinen de veroverde gebieden goed in hun greep
houden. De Romeinen inden overal belasting en er kwam steeds nieuwe landbouwgrond
erbij. Bovendien leverden de veroveringsoorlogen grote aantal krijgsgevangen op, die als
slaven voor de Romeinen werkten.
In 2e eeuw n.C. was het rijk op zijn grootst en woonden er zo’n 50 miljoen mensen. De
Romeinen gaven de verslagen volken meestal een fatsoenlijke behandeling, nadat ze
krijgsgevangenen hadden genomen, Ze hoopten dan dat die volken zich niet meer zouden
verzetten. Op die manier wisten de Romeinen hun wereldrijk enkele eeuwen bijeen te
houden.
Republiek en keizerrijk
Rome was sinds de 5e eeuw v.C. een republiek: het bestuur was niet in handen van een
erfelijke koning, maar in die van bestuurders die de Romeinse burger zelf hadden gekozen.
In werkelijkheid maakten enkele aanzienlijk Romeinse familie de dienst uit. Ze streden
onderling om de belangrijkste politieke en militaire functies. Zo ontstaan burgeroorlogen die
de republikeinse staatsvorm bedreigden. In de 1e eeuw v.C. wist Augustus de macht te
veroveren en werd de eerste keizer (27 v.C.- 14 n.C.) van het Romeinse keizerrijk.
In dit imperium trok de keizer veel macht naar zich toe: hij was opperbevelhebber van het
leger en benoemde feitelijk alle belangrijke bestuurders in het rijk. Vanaf keizer Augustus
kende het rijk een lange periode van afgedwongen rust: de pax romana (‘Romeinse vrede’).
Deze periode duurde tot laat in de 2e eeuw.
De Grieks-Romeinse cultuur
De Romeinse manier van leven was sterk beïnvloed door de Griekse. De Romeinse religie
vertoonde al vroeg overeenkomsten met die van de Grieken, al hadden de Romeinse goden
wel hun oorspronkelijke namen. Ook namen de Romeinen veel over van de Griekse
architectuur, beeldende kunst, de literatuur en de filosofie. Zo deden ze de Griekse
beeldhouwers na die het menselijk lichaam realistisch konden verbeelden (sinds 5e eeuw
v.C.). Zowel de Grieken als de Romeinen gebruikte pilaren die ze op een karakteristiek
manier bekroonden, met Dorische, Ionische of Korinthische kapitelen. BRON 3.
Door de overeenkomsten noemen we het de Grieks-Romeinse of klassieke cultuur en van
de Romeinse architectuur en beeldhouwkunst. De Romeinen namen hun cultuur mee naar
alle gebieden die ze veroverden. Overal was het Romeinse recht van toepassing. Met
veroveringen raakte de Romeinse cultuur wijdverspreid samen met de overgenom
en Griekse cultuur.
Later bewonderden Europeanen de Grieks-Romeinse cultuur ook enorm. Eeuwenlang
hebben ze er een voorbeeld aan genomen en nog steeds spreekt deze cultuur tot de
verbeelding.
Het ontstaan en de uitbreiding van het Romeinse Rijk
de verovering van een wereldrijk
De vernietiging van Carthago (een belangrijke Noord-Afrikaanse haven- en handelsstad)
vormt onderdeel van de eeuwenlange uitbreiding van het Romeinse Rijk. In de 3e eeuw v.C.
had Rome een groot deel van Italië onder controle. Later werden ook Spanje, Griekenland,
Noord-Afrika, Frankrijk, delen van het Midden-Oosten, delen van de Britse eilanden, het
zuidelijke deel van Nederland en delen van Midden-Europa. veroverd. Het Romeinse Rijk
omvatte toen het hele Middellandse Zeegebied. Het rijk groeide doordat de ene na de
andere generatie nieuwe gebieden veroverende. Ook door strategische
bondgenootschappen te sluiten.
Het Romeinse leger bestond eerst uit gewone boeren, maar later een bijna onverslaanbaar
beroepsleger. Daardoor konden de Romeinen de veroverde gebieden goed in hun greep
houden. De Romeinen inden overal belasting en er kwam steeds nieuwe landbouwgrond
erbij. Bovendien leverden de veroveringsoorlogen grote aantal krijgsgevangen op, die als
slaven voor de Romeinen werkten.
In 2e eeuw n.C. was het rijk op zijn grootst en woonden er zo’n 50 miljoen mensen. De
Romeinen gaven de verslagen volken meestal een fatsoenlijke behandeling, nadat ze
krijgsgevangenen hadden genomen, Ze hoopten dan dat die volken zich niet meer zouden
verzetten. Op die manier wisten de Romeinen hun wereldrijk enkele eeuwen bijeen te
houden.
Republiek en keizerrijk
Rome was sinds de 5e eeuw v.C. een republiek: het bestuur was niet in handen van een
erfelijke koning, maar in die van bestuurders die de Romeinse burger zelf hadden gekozen.
In werkelijkheid maakten enkele aanzienlijk Romeinse familie de dienst uit. Ze streden
onderling om de belangrijkste politieke en militaire functies. Zo ontstaan burgeroorlogen die
de republikeinse staatsvorm bedreigden. In de 1e eeuw v.C. wist Augustus de macht te
veroveren en werd de eerste keizer (27 v.C.- 14 n.C.) van het Romeinse keizerrijk.
In dit imperium trok de keizer veel macht naar zich toe: hij was opperbevelhebber van het
leger en benoemde feitelijk alle belangrijke bestuurders in het rijk. Vanaf keizer Augustus
kende het rijk een lange periode van afgedwongen rust: de pax romana (‘Romeinse vrede’).
Deze periode duurde tot laat in de 2e eeuw.
De Grieks-Romeinse cultuur
De Romeinse manier van leven was sterk beïnvloed door de Griekse. De Romeinse religie
vertoonde al vroeg overeenkomsten met die van de Grieken, al hadden de Romeinse goden
wel hun oorspronkelijke namen. Ook namen de Romeinen veel over van de Griekse
architectuur, beeldende kunst, de literatuur en de filosofie. Zo deden ze de Griekse
beeldhouwers na die het menselijk lichaam realistisch konden verbeelden (sinds 5e eeuw
v.C.). Zowel de Grieken als de Romeinen gebruikte pilaren die ze op een karakteristiek
manier bekroonden, met Dorische, Ionische of Korinthische kapitelen. BRON 3.
Door de overeenkomsten noemen we het de Grieks-Romeinse of klassieke cultuur en van
de Romeinse architectuur en beeldhouwkunst. De Romeinen namen hun cultuur mee naar
alle gebieden die ze veroverden. Overal was het Romeinse recht van toepassing. Met
veroveringen raakte de Romeinse cultuur wijdverspreid samen met de overgenom
en Griekse cultuur.
Later bewonderden Europeanen de Grieks-Romeinse cultuur ook enorm. Eeuwenlang
hebben ze er een voorbeeld aan genomen en nog steeds spreekt deze cultuur tot de
verbeelding.
