SAMENVATTING HUISARTSGENEESKUNDE
1. GRONDBEGINSELEN EN KENMERKEN VAN DE HUISARTSGENEESKUNDE
WAT IS HUISARTSGENEESKUNDE?
Huisartsgeneeskunde is een woord dat nog niet zo lang bestaat. Het gebruik ervan riep in medische kringen
aanvankelijk verbazing en zelfs verzet op.
Wat werd ermee bedoeld?
Ging het daarbij niet slechts om de algemene geneeskundige praktijk?
Huisartsgeneeskunde is een medisch specialisme, vergelijkbaar met bijvoorbeeld het medisch specialisme
cardiologie of kindergeneeskunde. Dat wil zeggen dat iemand die geneeskunde gestudeerd heeft (in
Vlaanderen na een studie van 6 jaar) kan beginnen aan de specialisatie.
HOE VERLOOPT MEDISCHE ZORG?
- 8 op 10 hebben op jaarbasis eens een klacht (800 van de 1000 personen)
- 2 op 10 zullen zich volledig gezond voelen
- Van de 8 op 10 zijn er maar 3 die medische hulp zullen zoeken
- Ongeveer 2 op 10 die een arts zullen raadplegen en het grootste deel ervan zullen een eerstelijnsarts
raadplegen
- Maar 21 van al die 1000 die in een ziekenhuis terecht komen en consultatie bij specialist, 14 bij
thuiszorg en 13 op spoedgevallen
- Minder dan 1 op de 1000 worden gehospitaliseerd in een academisch ziekenhuis
o Wat je later ziet in het ziekenhuis is maar een fractie van alle mensen met problemen
- Max 15% gaat naar de specialist van mensen die langskomen bij de huisarts
o Stel men verwijst 25% door, dat is bijna een verdubbeling en dan moeten alle ziekenhuizen
dubbel zo groot worden (alle ziekenhuizen ontploffen)
EEN VEROUDERENDE MAATSCHAPPIJ- VERGRIJZING
Door betere hygiëne wordt de bevolking ouder, mensen die 60 jaar zijn kunnen nog veel dingen doen
1
,VERANDERENDE EPIDEMIOLOGIE
- Er zijn aandoeningen die minder voorkomen
o Infectieziekten
- Er zijn aandoeningen die toenemen
o Chronische ziekten
o Cardiovasculaire ziekten
o Ischemische hartziekten
- Ook veel andere ziekten en kankers die toenemen in heel de wereld (dit komt ook wel omdat men het
vroeger ontdekt, vroeger werd dat gewoon niet ontdekt)
AANTAL CHRONISCHE ZIEKTEN PER LEEFTIJDSGROEP
- Bij ouder worden hebben mensen één of meerdere ziekten
- Zo heeft 1/3 van de 65-plusserd al één aandoening en de helft heeft er al twee
VERSCHUIVING QUA ZIEKTE EN GEZONDHEID
- Toename van chronische ziekten:
o Diabetes, obesitas, hart- en vaatziekten, COPD, rugproblemen, artritis, kankers
- Multimorbiditeit wordt de regel ipv de uitzonding → chronische en complexe zorg
o Bv complexe zorg: kind die meerdere ziekten heeft en verschillende behandelingen moet
krijgen, kunnen die behandelingen wel samen en mag je bv pilletje 1 geven voor ziekte 1 als
je nog een ziekte 2 hebt
- Psychische problemen
- Toename van geweld en ongevallen
- Gevolgen van milieuschade (voedselketen, leefomgeving)
MORBIDITEIT IN DE HUISARTSENPRAKTIJK
FREQUENTE KLACHTEN
- Hoesten
- Moeheid/ziektegevoel
- Koorts
Klachten die met veel te maken kunnen hebben
2
,DEFINITIE VAN EERSTELIJNSGEZONDHEIDSZORG
- Basisgezondheidszorg bereikbaar, betaalbaar, duurzaam en van goede kwaliteit voor iedere
wereldburger (1978)
- Fragmentering van zorg, onderwaardering van preventie, geringe kosteneffectiviteit, groeiende
sociale ongelijkheid (30 jaar later)
o Fragmentering = meer en meer toenemende specialisaties, niemand bekijkt meer het geheel
(dis is wel belangrijk, dus meer inzetten op eerstelijnsgezondheidszorg!)
OPGENOMEN IN VLAANDEREN
- 2004: decreet over de eerstelijnsgezondheidszorg
- 2008-2009: zorgregiodecreet, besluit betreffende samenwerkingsinitiatieven,
- 2010: Eerstelijnsconferentie
- 2015: “Together we care”
- 2017: Eerstelijnsconferentie
- 2019: Start van eerstelijnszones (∾ ziekenhuisnetwerken)
Qua organisatie moest er meer gebeuren dan enkel privé huisartsen die het moeten regelen
Door eerstelijnszones hebben ze tijdens CoVid onmiddellijk kunnen inzetten op vaccinatiecampagnes
- Kerndiscipline van de eerstelijnsgezondheidszorg
- Hoeksteen in vele gezondheidszorgsystemen
- Breed pakket van diagnostische, therapeutische en preventieve zorg
- 90-95% van alle klachten blijven in de eerste lijn
- 80% kan definitief opgelost worden in de eerste lijn
EEN STERKE EERSTE LIJN (INDIEN DEZE GOED IS GEORGANISEER D)
GEVOLGEN
- Betere outcome qua gezondheid
- Lagere kosten
- Minder gebruik van gezondheidszorg (oa. minder ziekenhuisopnames)
o Van belang omdat het budget van de gezondheidszorg onder druk staat
- Meer satisfactie van bevolking
- Minder sociale ongelijkheid
Met 10 keer meer huisartsen kom je veel verder dan met 10 keer meer specialisten
STERKE EERSTE LIJN BEPAALD OP BASIS VAN:
- Structuur (beleid, economische randvoorwaarden en professionele ontwikkeling beroepsgroepen)
- Proces (toegankelijkheid – gatekeeping, continuïteit, coördinatie en zorgbreedte)
- Uitkomsten (kwaliteit, efficiëntie en gezondheidsongelijkheid)
3
, PRINCIPES VAN HUISARTSGENEESKUNDE EN CANMED -COMPETENTIES
- Klinisch redeneren
- Basis concepten Huisartsgeneeskunde
- Biopsychosociale model
- Klachtgericht werken
- Chronische zorg
- Preventieve aanpak
TAKEN HUISARTS
- Preventieve zorg
o Bv. cardiovasculaire screening – bloedname voor cholesterol
- Acute zorg
o Bv. kindje met oorontsteking – AB of niet?
- Praktijkoverleg
- Chronische zorg
o Opvolging
WONCA EUROPE – EUROPEAN DEFINITION
- De medische specialist van de eerstelijnszorg
- Bemiddelaar van kost-efficiënte zorg als medische coach van de patiënt in de interactie met alle
andere specialisten
- Integratie van gezondheid en welzijn, via brede waaier van zorg -van gezondheidspromotie over
ziekenzorg tot palliatie.
- Patiëntgerichte discipline, met eigen consultatiemodel en eigen besliskundige procedures omwille van
eigen prevalenties
- Werkt populatiegericht en neemt verantwoordelijkheid op voor de gezondheid van de bevolking
- Persoonsgerichte zorg: communicatie, goed communiceren
- Holistisch: niet alleen gezondheid, maar mensen komen ook met psychische en lichamelijke klachten
omwille van sociale problemen
- Kunnen samenwerken met maatschappelijk werker of sociale ondersteuning (niet enkel medicatie
voorschrijven, maar ook sociale ondersteuning bieden)
4
1. GRONDBEGINSELEN EN KENMERKEN VAN DE HUISARTSGENEESKUNDE
WAT IS HUISARTSGENEESKUNDE?
Huisartsgeneeskunde is een woord dat nog niet zo lang bestaat. Het gebruik ervan riep in medische kringen
aanvankelijk verbazing en zelfs verzet op.
Wat werd ermee bedoeld?
Ging het daarbij niet slechts om de algemene geneeskundige praktijk?
Huisartsgeneeskunde is een medisch specialisme, vergelijkbaar met bijvoorbeeld het medisch specialisme
cardiologie of kindergeneeskunde. Dat wil zeggen dat iemand die geneeskunde gestudeerd heeft (in
Vlaanderen na een studie van 6 jaar) kan beginnen aan de specialisatie.
HOE VERLOOPT MEDISCHE ZORG?
- 8 op 10 hebben op jaarbasis eens een klacht (800 van de 1000 personen)
- 2 op 10 zullen zich volledig gezond voelen
- Van de 8 op 10 zijn er maar 3 die medische hulp zullen zoeken
- Ongeveer 2 op 10 die een arts zullen raadplegen en het grootste deel ervan zullen een eerstelijnsarts
raadplegen
- Maar 21 van al die 1000 die in een ziekenhuis terecht komen en consultatie bij specialist, 14 bij
thuiszorg en 13 op spoedgevallen
- Minder dan 1 op de 1000 worden gehospitaliseerd in een academisch ziekenhuis
o Wat je later ziet in het ziekenhuis is maar een fractie van alle mensen met problemen
- Max 15% gaat naar de specialist van mensen die langskomen bij de huisarts
o Stel men verwijst 25% door, dat is bijna een verdubbeling en dan moeten alle ziekenhuizen
dubbel zo groot worden (alle ziekenhuizen ontploffen)
EEN VEROUDERENDE MAATSCHAPPIJ- VERGRIJZING
Door betere hygiëne wordt de bevolking ouder, mensen die 60 jaar zijn kunnen nog veel dingen doen
1
,VERANDERENDE EPIDEMIOLOGIE
- Er zijn aandoeningen die minder voorkomen
o Infectieziekten
- Er zijn aandoeningen die toenemen
o Chronische ziekten
o Cardiovasculaire ziekten
o Ischemische hartziekten
- Ook veel andere ziekten en kankers die toenemen in heel de wereld (dit komt ook wel omdat men het
vroeger ontdekt, vroeger werd dat gewoon niet ontdekt)
AANTAL CHRONISCHE ZIEKTEN PER LEEFTIJDSGROEP
- Bij ouder worden hebben mensen één of meerdere ziekten
- Zo heeft 1/3 van de 65-plusserd al één aandoening en de helft heeft er al twee
VERSCHUIVING QUA ZIEKTE EN GEZONDHEID
- Toename van chronische ziekten:
o Diabetes, obesitas, hart- en vaatziekten, COPD, rugproblemen, artritis, kankers
- Multimorbiditeit wordt de regel ipv de uitzonding → chronische en complexe zorg
o Bv complexe zorg: kind die meerdere ziekten heeft en verschillende behandelingen moet
krijgen, kunnen die behandelingen wel samen en mag je bv pilletje 1 geven voor ziekte 1 als
je nog een ziekte 2 hebt
- Psychische problemen
- Toename van geweld en ongevallen
- Gevolgen van milieuschade (voedselketen, leefomgeving)
MORBIDITEIT IN DE HUISARTSENPRAKTIJK
FREQUENTE KLACHTEN
- Hoesten
- Moeheid/ziektegevoel
- Koorts
Klachten die met veel te maken kunnen hebben
2
,DEFINITIE VAN EERSTELIJNSGEZONDHEIDSZORG
- Basisgezondheidszorg bereikbaar, betaalbaar, duurzaam en van goede kwaliteit voor iedere
wereldburger (1978)
- Fragmentering van zorg, onderwaardering van preventie, geringe kosteneffectiviteit, groeiende
sociale ongelijkheid (30 jaar later)
o Fragmentering = meer en meer toenemende specialisaties, niemand bekijkt meer het geheel
(dis is wel belangrijk, dus meer inzetten op eerstelijnsgezondheidszorg!)
OPGENOMEN IN VLAANDEREN
- 2004: decreet over de eerstelijnsgezondheidszorg
- 2008-2009: zorgregiodecreet, besluit betreffende samenwerkingsinitiatieven,
- 2010: Eerstelijnsconferentie
- 2015: “Together we care”
- 2017: Eerstelijnsconferentie
- 2019: Start van eerstelijnszones (∾ ziekenhuisnetwerken)
Qua organisatie moest er meer gebeuren dan enkel privé huisartsen die het moeten regelen
Door eerstelijnszones hebben ze tijdens CoVid onmiddellijk kunnen inzetten op vaccinatiecampagnes
- Kerndiscipline van de eerstelijnsgezondheidszorg
- Hoeksteen in vele gezondheidszorgsystemen
- Breed pakket van diagnostische, therapeutische en preventieve zorg
- 90-95% van alle klachten blijven in de eerste lijn
- 80% kan definitief opgelost worden in de eerste lijn
EEN STERKE EERSTE LIJN (INDIEN DEZE GOED IS GEORGANISEER D)
GEVOLGEN
- Betere outcome qua gezondheid
- Lagere kosten
- Minder gebruik van gezondheidszorg (oa. minder ziekenhuisopnames)
o Van belang omdat het budget van de gezondheidszorg onder druk staat
- Meer satisfactie van bevolking
- Minder sociale ongelijkheid
Met 10 keer meer huisartsen kom je veel verder dan met 10 keer meer specialisten
STERKE EERSTE LIJN BEPAALD OP BASIS VAN:
- Structuur (beleid, economische randvoorwaarden en professionele ontwikkeling beroepsgroepen)
- Proces (toegankelijkheid – gatekeeping, continuïteit, coördinatie en zorgbreedte)
- Uitkomsten (kwaliteit, efficiëntie en gezondheidsongelijkheid)
3
, PRINCIPES VAN HUISARTSGENEESKUNDE EN CANMED -COMPETENTIES
- Klinisch redeneren
- Basis concepten Huisartsgeneeskunde
- Biopsychosociale model
- Klachtgericht werken
- Chronische zorg
- Preventieve aanpak
TAKEN HUISARTS
- Preventieve zorg
o Bv. cardiovasculaire screening – bloedname voor cholesterol
- Acute zorg
o Bv. kindje met oorontsteking – AB of niet?
- Praktijkoverleg
- Chronische zorg
o Opvolging
WONCA EUROPE – EUROPEAN DEFINITION
- De medische specialist van de eerstelijnszorg
- Bemiddelaar van kost-efficiënte zorg als medische coach van de patiënt in de interactie met alle
andere specialisten
- Integratie van gezondheid en welzijn, via brede waaier van zorg -van gezondheidspromotie over
ziekenzorg tot palliatie.
- Patiëntgerichte discipline, met eigen consultatiemodel en eigen besliskundige procedures omwille van
eigen prevalenties
- Werkt populatiegericht en neemt verantwoordelijkheid op voor de gezondheid van de bevolking
- Persoonsgerichte zorg: communicatie, goed communiceren
- Holistisch: niet alleen gezondheid, maar mensen komen ook met psychische en lichamelijke klachten
omwille van sociale problemen
- Kunnen samenwerken met maatschappelijk werker of sociale ondersteuning (niet enkel medicatie
voorschrijven, maar ook sociale ondersteuning bieden)
4
