Inleiding
COMPETENTIES
EXAMENTAAK
o Zie document Canvas
o 2 vragen hierover op schriftelijk examen
o Aandachtspunten: recente literatuur!, peer review, iedereen moet de taak uploaden
Injury prevention models
SPORTPARTICIPATIE
Fysieke activiteit is goed. Fysieke activiteit
als interventie in de gezondheidszorg
heeft vele bevorderende effecten op de
gezondheidsvlak.
Mensen zijn hierdoor meer gaan sporten
en hierdoor zijn er ook meer sportletsels.
We moeten hiervoor aandachtig zijn. We
willen inzetten op sport/beweging met
een zo laag mogelijk risico op letsels.
1
,DEFINITIE VAN PREVENTIE
= het geheel van alle maatregelen die men neemt om het ontstaan van een ziekte of aandoening te
voorkomen
o Primaire preventie = voorkomen van het ontstaan van een ziekte/ aandoening
o Secundaire preventie = beperken van de gevolgen van een ziekte/ aandoening (vroegtijdige
detectie)
o Tertiaire preventie = voorkomen van een recidief
PREVENTIE VAN SPORTLETSELS
‘Haddon-matrix’ – Haddon, 1980
o Is opgemaakt vanuit de verkeersveiligheid
o Je doet vanalles binnen verschillende
domeinen/ factoren binnen een bepaalde fase
The SWISS CHEESE model
o Je kan bv. verschillende regels instellen, maar
elk van deze regels heeft zijn problemen. Een gat
stelt zo een probleem voor.
o Door verschillende lagen achter elkaar te
plaatsen, heb je meer kans om iets te voorkomen.
‘Sequence of prevention’ – Van Mechelen et al., 1992
à Welke stappen moet onderzoek doorlopen zodat we inzichten verkrijgen gericht op preventie?
1. Omvang van het letsel bepalen
à Incidentie
à Ernst
2. Hoe treedt het letsel op en wat draagt
hiertoe bij?
à Risicofactoren
à Inciting event
3. Preventieprogramma
4. Effect evalueren
Effect evalueren à Is het gemakkelijk om te kijken of preventie werkt? NEEN, door de
preventieparadox. We kunnen meten hoeveel letsels er optreden, maar niet hoeveel er vermeden
worden.
2
,‘MULTIFACTORIAL MODEL’. MEEUWISSE, 1994
à Een injury risk model toegepast op de atleet.
De atleet heeft door zijn aanwezige
intrinsieke risicofactoren een
bepaalde voorbestemdheid.
Vanaf het moment dat de atleet iets
gaat doen, zal hij zich blootstellen
aan extrinsieke risicofactoren en
wordt hij vatbaar voor blessures. Er
kan dan iets gebeuren waardoor de
atleet geblesseeerd raakt.
Dit model bevat een aantal tekortkomingen. Je komt niet altijd tot een letsel als je bepaalde factoren
bevat. Er zijn verschillende uitwegen.
LOAD – LOAD TOLERANCE
Fung Y, 1993. McIntosh., 2005
Als we gaan kijken
naar een inciting
event dan treedt er
hier een verstoring op
van de balans tussen
de belasting en
belastbaarheid.
Door een belasting/ load kunnen 2
scenario’s optreden:
o Adaptatie
o Trauma/ letsel
Nu, er speelt veel meer mee dan puur deze biomechanica.
3
, ‘BIOMECHANICAL FOCUSED MODEL’. MCINTOSH, 2005
In de biomechanica hebben ze
dan stappen gezet om de
verschillende mogelijkheden wat
te gaan kaderen.
o Het midden: iemand doet is
à belasting à respons à
blessure mechanisme à letsel
Rond het bovenstaande zijn dan
verschillende zaken
weergegeven die het injury
tolerance leven zullen
beïnvloeden.
‘COMPREHENSIVE MODEL’. BAHR & KROSSHAUG, 2005
‘DYNAMIC, RECURSIVE MODEL’. MEEUWISSE, 2007
Je hoeft niet
altijd een letsel
op te lopen.
4
COMPETENTIES
EXAMENTAAK
o Zie document Canvas
o 2 vragen hierover op schriftelijk examen
o Aandachtspunten: recente literatuur!, peer review, iedereen moet de taak uploaden
Injury prevention models
SPORTPARTICIPATIE
Fysieke activiteit is goed. Fysieke activiteit
als interventie in de gezondheidszorg
heeft vele bevorderende effecten op de
gezondheidsvlak.
Mensen zijn hierdoor meer gaan sporten
en hierdoor zijn er ook meer sportletsels.
We moeten hiervoor aandachtig zijn. We
willen inzetten op sport/beweging met
een zo laag mogelijk risico op letsels.
1
,DEFINITIE VAN PREVENTIE
= het geheel van alle maatregelen die men neemt om het ontstaan van een ziekte of aandoening te
voorkomen
o Primaire preventie = voorkomen van het ontstaan van een ziekte/ aandoening
o Secundaire preventie = beperken van de gevolgen van een ziekte/ aandoening (vroegtijdige
detectie)
o Tertiaire preventie = voorkomen van een recidief
PREVENTIE VAN SPORTLETSELS
‘Haddon-matrix’ – Haddon, 1980
o Is opgemaakt vanuit de verkeersveiligheid
o Je doet vanalles binnen verschillende
domeinen/ factoren binnen een bepaalde fase
The SWISS CHEESE model
o Je kan bv. verschillende regels instellen, maar
elk van deze regels heeft zijn problemen. Een gat
stelt zo een probleem voor.
o Door verschillende lagen achter elkaar te
plaatsen, heb je meer kans om iets te voorkomen.
‘Sequence of prevention’ – Van Mechelen et al., 1992
à Welke stappen moet onderzoek doorlopen zodat we inzichten verkrijgen gericht op preventie?
1. Omvang van het letsel bepalen
à Incidentie
à Ernst
2. Hoe treedt het letsel op en wat draagt
hiertoe bij?
à Risicofactoren
à Inciting event
3. Preventieprogramma
4. Effect evalueren
Effect evalueren à Is het gemakkelijk om te kijken of preventie werkt? NEEN, door de
preventieparadox. We kunnen meten hoeveel letsels er optreden, maar niet hoeveel er vermeden
worden.
2
,‘MULTIFACTORIAL MODEL’. MEEUWISSE, 1994
à Een injury risk model toegepast op de atleet.
De atleet heeft door zijn aanwezige
intrinsieke risicofactoren een
bepaalde voorbestemdheid.
Vanaf het moment dat de atleet iets
gaat doen, zal hij zich blootstellen
aan extrinsieke risicofactoren en
wordt hij vatbaar voor blessures. Er
kan dan iets gebeuren waardoor de
atleet geblesseeerd raakt.
Dit model bevat een aantal tekortkomingen. Je komt niet altijd tot een letsel als je bepaalde factoren
bevat. Er zijn verschillende uitwegen.
LOAD – LOAD TOLERANCE
Fung Y, 1993. McIntosh., 2005
Als we gaan kijken
naar een inciting
event dan treedt er
hier een verstoring op
van de balans tussen
de belasting en
belastbaarheid.
Door een belasting/ load kunnen 2
scenario’s optreden:
o Adaptatie
o Trauma/ letsel
Nu, er speelt veel meer mee dan puur deze biomechanica.
3
, ‘BIOMECHANICAL FOCUSED MODEL’. MCINTOSH, 2005
In de biomechanica hebben ze
dan stappen gezet om de
verschillende mogelijkheden wat
te gaan kaderen.
o Het midden: iemand doet is
à belasting à respons à
blessure mechanisme à letsel
Rond het bovenstaande zijn dan
verschillende zaken
weergegeven die het injury
tolerance leven zullen
beïnvloeden.
‘COMPREHENSIVE MODEL’. BAHR & KROSSHAUG, 2005
‘DYNAMIC, RECURSIVE MODEL’. MEEUWISSE, 2007
Je hoeft niet
altijd een letsel
op te lopen.
4
