Samenvatting Burgerlijk recht 3
Week 1: Aansprakelijkheid
Er zijn vier afwentelingsmechanismen waarmee benadeelden kunnen afwentelen:
Sociale zekerheid (WWI, Zorgverzekeringswet): publiekrechtelijke vorm van collectieve so-
lidariteit > afdrachten door bijna iedereen. De wetgever betaalt de hoogte van de uitkering:
gebaseerd op een bepaald bestaansminimum.
Particuliere verzekering (Ziektekosten, ongevallen, inboedel): privaatrechtelijke overeen-
komst. In de polis staat de omvang van de dekking, de voorwaarden en het eigen risico.
o Sommenverzekering: geen relatie tussen schade en uitkering > X bedrag.
o Schadeverzekering: risico schadeposten voor zekere omvang verzekering.
Fonds: compenseren van slachtoffers voor leed als het aansprakelijkheidsrecht geen soe-
laas biedt: geen aansprakelijkheid/aansprakelijkheid onvindbaar/insolvent.
o Schadefonds geweldsmisdrijven: arbitrair karakter: waarom bij ramp meer compensa-
tie dan bij commotie?
Aansprakelijkheidsrecht: als aan bepaalde voorwaarden is voldaan, kan het slachtoffer de
schade op de veroorzaker afwentelen > schade wordt verplaatst. Terwijl bij de eerste drie
het wordt verspreid over een grote groep mensen d.m.v. de verzekeraar.
o Doelstelling: volledig compenseren van slachtoffers. Bij sociale zekerheid wordt het
slechts tot het bestaansminimum verminderd.
De benadeelde heeft vaak meerdere aanspraken tegelijk: jegens veroorzaker o.b.v. aanspra-
kelijkheidsrecht en jegens particuliere verzekeraar en o.b.v. de sociale zekerheid. Je hebt
slechts recht op vergoeding bij schade en als het volledig gecompenseerd wordt, is er geen
schade meer en wordt niets meer vergoed (slechts 1 bron). Bij een gedeeltelijke vergoeding
heb je voor dat deel geen recht meer op aanspraak uit een particuliere of sociale verzekering.
Dit geldt ook andersom: bij vergoeding particuliere of sociale verzekering, heb je geen aan-
spraak meer op aansprakelijke.
Voordeelstoerekening (6:100): benadeelde lijdt minder/geen schade, omdat door derden uit-
gekeerde bedragen hem als voordeel worden toegerekend. Bedragen door de sommenverze-
kering uitgekeerd wordt niet als voordeel gezien. De particuliere of sociale verzekeraar kunnen
bedragen op aansprakelijke personen terugvorderen: verhaalsrecht: subrogatie (7:962 BW).
Er zijn vijf bronnen van verbintenissen waaruit een verplichting tot schadevergoeding kan
voortvloeien: zaakwaarneming (6:198), onverschuldigde betaling (6:203), ongerechtvaardigde
verrijking (2:212), overeenkomst (6:74) en onrechtmatige daad (titel 6.3). Hier geldt het begin-
sel van cumulatie > wanprestatie is alleen een onrechtmatige daad als onrechtmatigheid niet
alleen een schending van de contractuele verbintenis is.
In titel 6.3.1 en 6.3.2 staan meerdere grondslagen voor aansprakelijkheid: onrechtmatige daad
(6:162), groep (6:166), kinderen (6:169), ondergeschikten (6:170), niet-ondergeschikten
(6:171/172), gebrekkige roerende zaken (6:173), gebrekkige opstal (6:174), gevaarlijke stoffen
(6:175-178) en dieren (6:179).
In titel 6.3.3 (6:185 e.v.) staat de productaansprakelijkheid. In art. 185 WVW staat de verkeers-
aansprakelijkheid. Een afzonderlijke grondslag voor aansprakelijkheid, ondanks verwijzen: de
benadeelde mag zelf de grondslag kiezen.
De onrechtmatige daad in enge zin staat in art. 6:162 BW en in ruime zin in titel 6.3.
Persoonlijke aansprakelijkheid: aansprakelijkheid in eigen persoon, want zelf schadeverwek-
kende gebeuren doen ontstaan: onrechtmatige daad (6:162), groepsaansprakelijkheid (6:166).
Kwalitatieve aansprakelijkheid: in bepaalde hoedanigheid aansprakelijk: (gedrag van) perso-
nen tot wie men in betrekking staat (voogd, werkgever) of (veilige toestand of werking van)
zaken waarvan men eigenaar, bezitter, beheerder, producent of gebruiker is: titel 6.3.2.
Week 1: Aansprakelijkheid
Er zijn vier afwentelingsmechanismen waarmee benadeelden kunnen afwentelen:
Sociale zekerheid (WWI, Zorgverzekeringswet): publiekrechtelijke vorm van collectieve so-
lidariteit > afdrachten door bijna iedereen. De wetgever betaalt de hoogte van de uitkering:
gebaseerd op een bepaald bestaansminimum.
Particuliere verzekering (Ziektekosten, ongevallen, inboedel): privaatrechtelijke overeen-
komst. In de polis staat de omvang van de dekking, de voorwaarden en het eigen risico.
o Sommenverzekering: geen relatie tussen schade en uitkering > X bedrag.
o Schadeverzekering: risico schadeposten voor zekere omvang verzekering.
Fonds: compenseren van slachtoffers voor leed als het aansprakelijkheidsrecht geen soe-
laas biedt: geen aansprakelijkheid/aansprakelijkheid onvindbaar/insolvent.
o Schadefonds geweldsmisdrijven: arbitrair karakter: waarom bij ramp meer compensa-
tie dan bij commotie?
Aansprakelijkheidsrecht: als aan bepaalde voorwaarden is voldaan, kan het slachtoffer de
schade op de veroorzaker afwentelen > schade wordt verplaatst. Terwijl bij de eerste drie
het wordt verspreid over een grote groep mensen d.m.v. de verzekeraar.
o Doelstelling: volledig compenseren van slachtoffers. Bij sociale zekerheid wordt het
slechts tot het bestaansminimum verminderd.
De benadeelde heeft vaak meerdere aanspraken tegelijk: jegens veroorzaker o.b.v. aanspra-
kelijkheidsrecht en jegens particuliere verzekeraar en o.b.v. de sociale zekerheid. Je hebt
slechts recht op vergoeding bij schade en als het volledig gecompenseerd wordt, is er geen
schade meer en wordt niets meer vergoed (slechts 1 bron). Bij een gedeeltelijke vergoeding
heb je voor dat deel geen recht meer op aanspraak uit een particuliere of sociale verzekering.
Dit geldt ook andersom: bij vergoeding particuliere of sociale verzekering, heb je geen aan-
spraak meer op aansprakelijke.
Voordeelstoerekening (6:100): benadeelde lijdt minder/geen schade, omdat door derden uit-
gekeerde bedragen hem als voordeel worden toegerekend. Bedragen door de sommenverze-
kering uitgekeerd wordt niet als voordeel gezien. De particuliere of sociale verzekeraar kunnen
bedragen op aansprakelijke personen terugvorderen: verhaalsrecht: subrogatie (7:962 BW).
Er zijn vijf bronnen van verbintenissen waaruit een verplichting tot schadevergoeding kan
voortvloeien: zaakwaarneming (6:198), onverschuldigde betaling (6:203), ongerechtvaardigde
verrijking (2:212), overeenkomst (6:74) en onrechtmatige daad (titel 6.3). Hier geldt het begin-
sel van cumulatie > wanprestatie is alleen een onrechtmatige daad als onrechtmatigheid niet
alleen een schending van de contractuele verbintenis is.
In titel 6.3.1 en 6.3.2 staan meerdere grondslagen voor aansprakelijkheid: onrechtmatige daad
(6:162), groep (6:166), kinderen (6:169), ondergeschikten (6:170), niet-ondergeschikten
(6:171/172), gebrekkige roerende zaken (6:173), gebrekkige opstal (6:174), gevaarlijke stoffen
(6:175-178) en dieren (6:179).
In titel 6.3.3 (6:185 e.v.) staat de productaansprakelijkheid. In art. 185 WVW staat de verkeers-
aansprakelijkheid. Een afzonderlijke grondslag voor aansprakelijkheid, ondanks verwijzen: de
benadeelde mag zelf de grondslag kiezen.
De onrechtmatige daad in enge zin staat in art. 6:162 BW en in ruime zin in titel 6.3.
Persoonlijke aansprakelijkheid: aansprakelijkheid in eigen persoon, want zelf schadeverwek-
kende gebeuren doen ontstaan: onrechtmatige daad (6:162), groepsaansprakelijkheid (6:166).
Kwalitatieve aansprakelijkheid: in bepaalde hoedanigheid aansprakelijk: (gedrag van) perso-
nen tot wie men in betrekking staat (voogd, werkgever) of (veilige toestand of werking van)
zaken waarvan men eigenaar, bezitter, beheerder, producent of gebruiker is: titel 6.3.2.
