KWALITEITSVOL HANDELEN
1. KWALITEITSZORG: DEFINITIE EN VISIES
1.1 KWALITEITSVOLLE GEZONDHEIDSZORG: DEFINITIE
- Kwaliteit van zorg gedefinieerd vanuit de zorgorganisatie/overheid → De wet ‘rechten van de patiënt’
(2002) stelt dat de patiënt recht heeft op kwaliteitsvolle gezondheidszorg die beantwoordt aan zijn
behoeften.
o behoeften → Weigeren van behandeling, schaarste materiaal… Bv: Arts kan antibiotica
weigeren als het niet aan je behoeften voldoet
- Volgens het Institute of Medicine (USA) is gezondheidszorg kwaliteitsvol wanneer de zorg de kans
verhoogt om gewenste gezondheidsresultaten te bekomen en wanneer deze zorg overeenstemt met
de huidige professionele kennis
1.2.1 BEVRAGING 20 JAAR PATIENTENRECHTENWET
- Doel:
o In kaart brengen:
▪ of de verschillende rechten van de patiëntenrechtenwet gekend zijn
▪ of patiëntenrechten gerespecteerd worden en zo niet
▪ welke problemen patiënten ondervinden, wat nodig is om de patiëntenrechtenwet
"toekomstprooi" te maken
- Verspreiding
o 15/12/2021 - 31/01/2022 via verschillende kanalen VPP, partners & media
- 691 respondenten
o 71% heeft chronische aandoeningen
o 21% is beroepsbeoefenaar in de gezondheidszorg
o 79% verkeert in redelijke of goede algemene gezondheidstoestand
1
,Bejegening: empathie in de patiënt
VPP: Vlaams Patiënten Platform
1.1.2 KWALITEITSVOLLE GEZONDHEIDSZORG: DEFINITIE
Kwaliteit van zorg gedefinieerd vanuit de zorgorganisatie/overheid
- De wet inzake de kwaliteitsvolle praktijkvoering in de gezondheidszorg, of kortweg ‘de kwaliteitswet’
dateert van 22 april 2019.
- De intentie van deze wet is om de patiënt de hoogst mogelijke kwaliteit van gezondheidszorg te
garanderen, ongeacht de plaats waar die zorg wordt gegeven.
1.2 KWALITEITSWET
WUG: Wetgeving op
uitvoering van gezondheids-
beroepen
→ nog volop in beweging
2
,1.2.1 KWALITEITSGEDEELTELIJK IN WERKING
- Wet van 22 april 2019 zou in werking treden op 1 juli 2021
o Tijd voor de sector om zich uit te breiden
o Tijd voor uitwerkingsbesluiten
▪ Op 11 plaatsen moet koning optreden voor volledige inwerkingtrede
▪ Op 26 plaatsen kan koning optreden voor nadere uitvoering
- En toen kwam:
o 493 dagen politieke stand
o Covid 19
- Wet van 27 juni 2021
o Verplaatste inwerkingtrede naar 1 Juli 2022
o Met mogelijkheid om sommige artikelen vroeger in werking te laten treden bij in ministerraad
overleg koninklijk besluit
- KB kwam er op 12 december 2021 en voorzag vervroegde inwerkingtrede van zeer groot deel van de
wet
- Concreet: Hele wet is in werking getreden op 1 januari 2022 met uitzondering van bepalingen over
o Permanentie
o Toegang tot gezondheidsgegevens
o Register van praktijkvoering
o Toezichtscommissie
- Vele artikelen zijn in werking getreden zonder uitvoetingsbesluiten en zonder begeleiding van uitvoering
1.2.2 VERPLICHTINGEN VOOR ZORGBEOEFENAARS, MAAR ONRECHTSTREEKS OOK VOOR
ZORGVOORZIENINGEN
- Kwaliteitswet legt essentieel verplichtingen aan
o Individuele zorgbeoefenaars
o Niet aan instellingen
- Toch een hele reeks effecten op zorgvoorzieningen door:
o Nieuwe regeling van inhoud van patiëntendossier
o Strenge (en moeilijk toe te passen) regeling over toegang tot gezondheidsgegevens
o Sommige risicovolle handelingen enkel in ziekenhuis toe te laten
o Ambulante anxiolyse en anesthesie enkel nog toe te laten mits ‘gestructureerd beroep op
faciliteiten van ziekenhuis’
1.3 DEFINITIE VIKZ (VLAAMS INSTITUUT VOOR KWALITEIT VAN ZORG)
3
, - Kwaliteit van zorg is de mate waarin de zorg geleverd voor
personen en patiëntengroepen de gewenste zorgresultaten
verbetert.
- Om dit te kunnen bereiken moet zorg veilig, effectief, efficiënt,
persoonsgericht, tijdig, continu, integraal en gelijkwaardig en zijn
o Veiligheid (minimaliseren van vermijdbare letsels):
▪ Valpreventie
▪ Mondmaskers
▪ Transfers
▪ beveiliging deuren
▪ onrusthekkens = extra controle
o Effectiviteit (zorg gebaseerd op wetenschappelijke kennis, de juiste dingen doen):
▪ leren lopen met loophulpmiddel (juiste hulpmiddel en op basis van juiste kennis)
▪ bv bij sommigen heupprothesen mag je niet in de eerste 48 uren erop steunen
o Efficiëntie (vermijden van verspilling, De dingen juist doen):
▪ stootrand (letterlijk en helpt ook)
▪ in rolstoel dutje i.p.v. transfer naar bed
▪ tijdverspilling door heen en weer stappen dus zorgen dat je alles bij hebt voor je start
o Patiëntgerichtheid (respectvol en responsief omgaan met patiënten):
▪ Bewonersraad
▪ communiceren met patiënten
▪ bejegening
o Tijdigheid (vermijden van wachttijden en schadelijke vertragingen):
▪ direct naar belletjes gaan
▪ goede dagstructuur
▪ combinatie met tillift: achterlaten als ze op de wc zitten (als te lang botsen tegen rand
van tillift)
o Continuïteit (de zorg loopt naadloos over van diagnose tot nazorg):
▪ goede overgang tussen jeugd- en volwassen instelling VB
o Integraliteit (de bijdragen van alle betrokken zorgverstrekkers worden geïntegreerd):
▪ in een geïntegreerd schaatsteam (met VB) beide mee naar wedstijden
o Gelijkwaardigheid (de kwaliteit van zorg varieert niet ten gevolge van persoonlijke kenmerken
zoals geslacht, etniciteit, locatie, socio-economische status):
▪ Mevrouw die andere taal preekt die niet veel betrokken word
1.4 PRINCIPES KWALITEIT VAN ZORG
Volgende principes gelden bij kwaliteit van zorg:
- de ervaring van de zorggebruiker staat centraal en geldt als belangrijkste uitgangspunt voor kwaliteit
van zorg
- kwaliteit van zorg is een gedeelde verantwoordelijkheid van de voorzieningen, in dialoog met de
zorggebruiker, en van de overheid
- kwaliteit van zorg wordt waar mogelijk wetenschappelijk onderbouwd
- kwaliteit van zorg vereist transparantie, zowel wat de totstandkoming, als de uitvoering, de monitoring
en de evaluatie ervan betreft. Over al deze stappen is openheid vereist
Kwaliteit van zorg volgens patiënten
Patiënten wensen informatie over de gezondheidszorg:
4
1. KWALITEITSZORG: DEFINITIE EN VISIES
1.1 KWALITEITSVOLLE GEZONDHEIDSZORG: DEFINITIE
- Kwaliteit van zorg gedefinieerd vanuit de zorgorganisatie/overheid → De wet ‘rechten van de patiënt’
(2002) stelt dat de patiënt recht heeft op kwaliteitsvolle gezondheidszorg die beantwoordt aan zijn
behoeften.
o behoeften → Weigeren van behandeling, schaarste materiaal… Bv: Arts kan antibiotica
weigeren als het niet aan je behoeften voldoet
- Volgens het Institute of Medicine (USA) is gezondheidszorg kwaliteitsvol wanneer de zorg de kans
verhoogt om gewenste gezondheidsresultaten te bekomen en wanneer deze zorg overeenstemt met
de huidige professionele kennis
1.2.1 BEVRAGING 20 JAAR PATIENTENRECHTENWET
- Doel:
o In kaart brengen:
▪ of de verschillende rechten van de patiëntenrechtenwet gekend zijn
▪ of patiëntenrechten gerespecteerd worden en zo niet
▪ welke problemen patiënten ondervinden, wat nodig is om de patiëntenrechtenwet
"toekomstprooi" te maken
- Verspreiding
o 15/12/2021 - 31/01/2022 via verschillende kanalen VPP, partners & media
- 691 respondenten
o 71% heeft chronische aandoeningen
o 21% is beroepsbeoefenaar in de gezondheidszorg
o 79% verkeert in redelijke of goede algemene gezondheidstoestand
1
,Bejegening: empathie in de patiënt
VPP: Vlaams Patiënten Platform
1.1.2 KWALITEITSVOLLE GEZONDHEIDSZORG: DEFINITIE
Kwaliteit van zorg gedefinieerd vanuit de zorgorganisatie/overheid
- De wet inzake de kwaliteitsvolle praktijkvoering in de gezondheidszorg, of kortweg ‘de kwaliteitswet’
dateert van 22 april 2019.
- De intentie van deze wet is om de patiënt de hoogst mogelijke kwaliteit van gezondheidszorg te
garanderen, ongeacht de plaats waar die zorg wordt gegeven.
1.2 KWALITEITSWET
WUG: Wetgeving op
uitvoering van gezondheids-
beroepen
→ nog volop in beweging
2
,1.2.1 KWALITEITSGEDEELTELIJK IN WERKING
- Wet van 22 april 2019 zou in werking treden op 1 juli 2021
o Tijd voor de sector om zich uit te breiden
o Tijd voor uitwerkingsbesluiten
▪ Op 11 plaatsen moet koning optreden voor volledige inwerkingtrede
▪ Op 26 plaatsen kan koning optreden voor nadere uitvoering
- En toen kwam:
o 493 dagen politieke stand
o Covid 19
- Wet van 27 juni 2021
o Verplaatste inwerkingtrede naar 1 Juli 2022
o Met mogelijkheid om sommige artikelen vroeger in werking te laten treden bij in ministerraad
overleg koninklijk besluit
- KB kwam er op 12 december 2021 en voorzag vervroegde inwerkingtrede van zeer groot deel van de
wet
- Concreet: Hele wet is in werking getreden op 1 januari 2022 met uitzondering van bepalingen over
o Permanentie
o Toegang tot gezondheidsgegevens
o Register van praktijkvoering
o Toezichtscommissie
- Vele artikelen zijn in werking getreden zonder uitvoetingsbesluiten en zonder begeleiding van uitvoering
1.2.2 VERPLICHTINGEN VOOR ZORGBEOEFENAARS, MAAR ONRECHTSTREEKS OOK VOOR
ZORGVOORZIENINGEN
- Kwaliteitswet legt essentieel verplichtingen aan
o Individuele zorgbeoefenaars
o Niet aan instellingen
- Toch een hele reeks effecten op zorgvoorzieningen door:
o Nieuwe regeling van inhoud van patiëntendossier
o Strenge (en moeilijk toe te passen) regeling over toegang tot gezondheidsgegevens
o Sommige risicovolle handelingen enkel in ziekenhuis toe te laten
o Ambulante anxiolyse en anesthesie enkel nog toe te laten mits ‘gestructureerd beroep op
faciliteiten van ziekenhuis’
1.3 DEFINITIE VIKZ (VLAAMS INSTITUUT VOOR KWALITEIT VAN ZORG)
3
, - Kwaliteit van zorg is de mate waarin de zorg geleverd voor
personen en patiëntengroepen de gewenste zorgresultaten
verbetert.
- Om dit te kunnen bereiken moet zorg veilig, effectief, efficiënt,
persoonsgericht, tijdig, continu, integraal en gelijkwaardig en zijn
o Veiligheid (minimaliseren van vermijdbare letsels):
▪ Valpreventie
▪ Mondmaskers
▪ Transfers
▪ beveiliging deuren
▪ onrusthekkens = extra controle
o Effectiviteit (zorg gebaseerd op wetenschappelijke kennis, de juiste dingen doen):
▪ leren lopen met loophulpmiddel (juiste hulpmiddel en op basis van juiste kennis)
▪ bv bij sommigen heupprothesen mag je niet in de eerste 48 uren erop steunen
o Efficiëntie (vermijden van verspilling, De dingen juist doen):
▪ stootrand (letterlijk en helpt ook)
▪ in rolstoel dutje i.p.v. transfer naar bed
▪ tijdverspilling door heen en weer stappen dus zorgen dat je alles bij hebt voor je start
o Patiëntgerichtheid (respectvol en responsief omgaan met patiënten):
▪ Bewonersraad
▪ communiceren met patiënten
▪ bejegening
o Tijdigheid (vermijden van wachttijden en schadelijke vertragingen):
▪ direct naar belletjes gaan
▪ goede dagstructuur
▪ combinatie met tillift: achterlaten als ze op de wc zitten (als te lang botsen tegen rand
van tillift)
o Continuïteit (de zorg loopt naadloos over van diagnose tot nazorg):
▪ goede overgang tussen jeugd- en volwassen instelling VB
o Integraliteit (de bijdragen van alle betrokken zorgverstrekkers worden geïntegreerd):
▪ in een geïntegreerd schaatsteam (met VB) beide mee naar wedstijden
o Gelijkwaardigheid (de kwaliteit van zorg varieert niet ten gevolge van persoonlijke kenmerken
zoals geslacht, etniciteit, locatie, socio-economische status):
▪ Mevrouw die andere taal preekt die niet veel betrokken word
1.4 PRINCIPES KWALITEIT VAN ZORG
Volgende principes gelden bij kwaliteit van zorg:
- de ervaring van de zorggebruiker staat centraal en geldt als belangrijkste uitgangspunt voor kwaliteit
van zorg
- kwaliteit van zorg is een gedeelde verantwoordelijkheid van de voorzieningen, in dialoog met de
zorggebruiker, en van de overheid
- kwaliteit van zorg wordt waar mogelijk wetenschappelijk onderbouwd
- kwaliteit van zorg vereist transparantie, zowel wat de totstandkoming, als de uitvoering, de monitoring
en de evaluatie ervan betreft. Over al deze stappen is openheid vereist
Kwaliteit van zorg volgens patiënten
Patiënten wensen informatie over de gezondheidszorg:
4
