2023
Samenvatting
management accounting
1BDW
ILONA BULTINCK
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 – Kostenbegrippen ...................................................................................................................... 3
1.1 Het begrip kosten ................................................................................................................................. 3
1.2 De doeleinden van de kostprijsberekening ........................................................................................... 3
1.3 De standaardkostprijsberekening ................................................................................................................. 4
1.4 Kostenindelingen .................................................................................................................................. 5
Hoofdstuk 2 – De kostensoorten ..................................................................................................................... 7
2.1 De kosten van grond-en hulpstoffen ............................................................................................................. 7
2.2 De arbeidskosten .......................................................................................................................................... 7
2.3 De kosten van de duurzame producCemiddelen ........................................................................................... 8
2.4 Kosten van grond .......................................................................................................................................... 9
2.5 Kosten van de diensten van derden .............................................................................................................. 9
2.6 De kosten van belasCngen ............................................................................................................................ 9
2.7 De rentekosten ............................................................................................................................................ 10
Hoofdstuk 3 – constante en variabele kosten ................................................................................................ 11
3.1 De totale constante kosten ......................................................................................................................... 11
3.2 De totale variabele kosten .......................................................................................................................... 11
3.3 De totale kosten .......................................................................................................................................... 12
3.4 De gemiddelde en marginale kosten .......................................................................................................... 12
3.5 De semivariabele kosten ............................................................................................................................. 13
3.6 Constante en variabele kosten en de standaardkostprijs............................................................................ 13
Hoofdstuk 4 – Directe en indirecte kosten ..................................................................................................... 14
4.1 Het begrip directe en indirecte kosten ........................................................................................................ 14
4.2 Toewijzing van kosten in funcCe en Cjd ...................................................................................................... 15
4.3 Verbijzonderingsmethoden ......................................................................................................................... 16
Hoofdstuk 5: standaardkostprijs en kostenbeheersing .................................................................................. 23
5.1 FuncCes van het bedrijfsbudget .................................................................................................................. 23
5.2 Diverste stappen bij het budgeNeren/het opstellen van een budget .......................................................... 23
5.3 Systemen van kostenbudgeNering .............................................................................................................. 25
5.4 De verschillenanalyse ................................................................................................................................. 26
Hoofdstuk 6 - Direct cosDng en het verkoop-en producDeplan ...................................................................... 30
6.1 Standaardkostprijs en verkoopplan ............................................................................................................ 30
6.2 Direct cosCng .............................................................................................................................................. 30
6.3 De break-evenanalyse................................................................................................................................. 32
6.4 Uitbesteding ............................................................................................................................................... 33
6.5 Commerciële economie en marktonderzoek............................................................................................... 33
1
,6.6 Balanced Scorecard .................................................................................................................................... 33
6.7 De capaciteitsverschillen (extra) ................................................................................................................. 35
2
, Hoofdstuk 1 – Kostenbegrippen
1.1 Het begrip kosten
Het voortbrengen van goederen en diensten is een taak van de bedrijfseconomie.
Om het gewenste eindproduct te bereieken worder er produc'emiddelen ingezet die we
kunnen onderscheiden in 3 grote categoriën:
1. Kapitaal
2. Arbeid
3. Natuur
Kosten zijn de in geldwaarde uitgedrukte producKemiddelen die een bedrijf opoffert/inzet in
het producKeproces.
Onderscheid tussen kosten en uitgaven
Uitgaven: betaling van producKemiddelen
Bvb: aflossen van lening
Kosten: aanwending van producKemiddelen bij het producKeproces
Bvb: afschrijvingskosten, opportuniteitskosten, verwachte kosten zoals onderhoud om 5 jaar
Let op: rente kan zowel gezien worden als een uitgave als een kost. Rente is een uitgave
wanneer we deze gaan betalen en een kost omdat het een bedrag vertegenwoordigt dat een
onderneming betaalt om kapitaal aan te trekken voor investeringen of financiering van
acKviteiten.
Onderscheid tussen kosten en onkosten
Onkosten zijn kosten die hadden vermeden kunnen worden, niet doelmaKg zijn.
Bvb verspillen grondstoffen
1.2 De doeleinden van de kostprijsberekening
Planning op lange termijn (periode van drie tot vijf jaar)
KostencalculaKe is ook op lange termijn belangrijk naar aanleiding van bvb een uitbreiding,
samenwerking,…
Een bedrijf komt namelijk voor volgende uitdagingen te staan
1. Kosten-batenanalyse: berekenen of de oprichKng, samenwerking of uitbreiding wel
verantwoord is op basis van de verwachte kosten
2. Indien ja, welke middelen, producten, vesKgingsplaats, capaciteit,
financieringswijze,…?
Planning op korte termijn (periode van maximum één jaar)
We kunnen kostenberekening ook gebruiken voor winstopKmalisaKe:
1. Budge8eren: voor de opstelling van het meest voordelige verkoop-en producKeplan.
2. Vaststellen van de verantwoordelijkheden van de verschillende afdelingshoofden
3. Kostenbeheersing. In dit geval is het belangrijk om de kosten een normaKef karakter
te geven. Deze normaKeve/standaardkostprijs stelt het beleid in staat om de
werkelijke kosten te beoordelen.
3
Samenvatting
management accounting
1BDW
ILONA BULTINCK
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 – Kostenbegrippen ...................................................................................................................... 3
1.1 Het begrip kosten ................................................................................................................................. 3
1.2 De doeleinden van de kostprijsberekening ........................................................................................... 3
1.3 De standaardkostprijsberekening ................................................................................................................. 4
1.4 Kostenindelingen .................................................................................................................................. 5
Hoofdstuk 2 – De kostensoorten ..................................................................................................................... 7
2.1 De kosten van grond-en hulpstoffen ............................................................................................................. 7
2.2 De arbeidskosten .......................................................................................................................................... 7
2.3 De kosten van de duurzame producCemiddelen ........................................................................................... 8
2.4 Kosten van grond .......................................................................................................................................... 9
2.5 Kosten van de diensten van derden .............................................................................................................. 9
2.6 De kosten van belasCngen ............................................................................................................................ 9
2.7 De rentekosten ............................................................................................................................................ 10
Hoofdstuk 3 – constante en variabele kosten ................................................................................................ 11
3.1 De totale constante kosten ......................................................................................................................... 11
3.2 De totale variabele kosten .......................................................................................................................... 11
3.3 De totale kosten .......................................................................................................................................... 12
3.4 De gemiddelde en marginale kosten .......................................................................................................... 12
3.5 De semivariabele kosten ............................................................................................................................. 13
3.6 Constante en variabele kosten en de standaardkostprijs............................................................................ 13
Hoofdstuk 4 – Directe en indirecte kosten ..................................................................................................... 14
4.1 Het begrip directe en indirecte kosten ........................................................................................................ 14
4.2 Toewijzing van kosten in funcCe en Cjd ...................................................................................................... 15
4.3 Verbijzonderingsmethoden ......................................................................................................................... 16
Hoofdstuk 5: standaardkostprijs en kostenbeheersing .................................................................................. 23
5.1 FuncCes van het bedrijfsbudget .................................................................................................................. 23
5.2 Diverste stappen bij het budgeNeren/het opstellen van een budget .......................................................... 23
5.3 Systemen van kostenbudgeNering .............................................................................................................. 25
5.4 De verschillenanalyse ................................................................................................................................. 26
Hoofdstuk 6 - Direct cosDng en het verkoop-en producDeplan ...................................................................... 30
6.1 Standaardkostprijs en verkoopplan ............................................................................................................ 30
6.2 Direct cosCng .............................................................................................................................................. 30
6.3 De break-evenanalyse................................................................................................................................. 32
6.4 Uitbesteding ............................................................................................................................................... 33
6.5 Commerciële economie en marktonderzoek............................................................................................... 33
1
,6.6 Balanced Scorecard .................................................................................................................................... 33
6.7 De capaciteitsverschillen (extra) ................................................................................................................. 35
2
, Hoofdstuk 1 – Kostenbegrippen
1.1 Het begrip kosten
Het voortbrengen van goederen en diensten is een taak van de bedrijfseconomie.
Om het gewenste eindproduct te bereieken worder er produc'emiddelen ingezet die we
kunnen onderscheiden in 3 grote categoriën:
1. Kapitaal
2. Arbeid
3. Natuur
Kosten zijn de in geldwaarde uitgedrukte producKemiddelen die een bedrijf opoffert/inzet in
het producKeproces.
Onderscheid tussen kosten en uitgaven
Uitgaven: betaling van producKemiddelen
Bvb: aflossen van lening
Kosten: aanwending van producKemiddelen bij het producKeproces
Bvb: afschrijvingskosten, opportuniteitskosten, verwachte kosten zoals onderhoud om 5 jaar
Let op: rente kan zowel gezien worden als een uitgave als een kost. Rente is een uitgave
wanneer we deze gaan betalen en een kost omdat het een bedrag vertegenwoordigt dat een
onderneming betaalt om kapitaal aan te trekken voor investeringen of financiering van
acKviteiten.
Onderscheid tussen kosten en onkosten
Onkosten zijn kosten die hadden vermeden kunnen worden, niet doelmaKg zijn.
Bvb verspillen grondstoffen
1.2 De doeleinden van de kostprijsberekening
Planning op lange termijn (periode van drie tot vijf jaar)
KostencalculaKe is ook op lange termijn belangrijk naar aanleiding van bvb een uitbreiding,
samenwerking,…
Een bedrijf komt namelijk voor volgende uitdagingen te staan
1. Kosten-batenanalyse: berekenen of de oprichKng, samenwerking of uitbreiding wel
verantwoord is op basis van de verwachte kosten
2. Indien ja, welke middelen, producten, vesKgingsplaats, capaciteit,
financieringswijze,…?
Planning op korte termijn (periode van maximum één jaar)
We kunnen kostenberekening ook gebruiken voor winstopKmalisaKe:
1. Budge8eren: voor de opstelling van het meest voordelige verkoop-en producKeplan.
2. Vaststellen van de verantwoordelijkheden van de verschillende afdelingshoofden
3. Kostenbeheersing. In dit geval is het belangrijk om de kosten een normaKef karakter
te geven. Deze normaKeve/standaardkostprijs stelt het beleid in staat om de
werkelijke kosten te beoordelen.
3