BEDRIJFSADMINISTRATIE
PRODUCTIE
Contents
Hoofdstuk 2: Fabrieksboekhouding....................................................................................2
Hoofdstuk 3: Categoriale kostenindeling............................................................................3
3.2 Grondstofkosten tegen VVP......................................................................................3
VVP inclusief diverse kosten........................................................................................4
3.3 Loonkosten............................................................................................................... 6
3.6 Overige kosten soorten............................................................................................. 7
Hoofdstuk 4: Boekingen van directe en indirecte kosten...................................................8
Hoofdstuk 5: Boekingen van fabricage- en verkoopkosten op basis van nagecalculteerde
kosten.............................................................................................................................. 11
5.1 Kostentoerekening..................................................................................................11
5.2 Boekingen van fabricagekosten en verkoopkosten.................................................11
Hoofdstuk 6.2: Boekingen in rubriek 6 bij massaproductie..............................................13
Hoofdstuk 7: Kostenplaatsenmethode.............................................................................14
7.2 Voorcalculatorische kostenverdeel- en dekkingsstaat.............................................15
Hoofdstuk 8: Boekingen bij toepassing van de kostenplaatsenmethode..........................17
Nacalcultartiche kostenverdeel- en dekkingsstaat.....................................................17
Boekingen indirecte kosten (KPM).............................................................................17
Hoofdstuk 9: Budgettering van indirecte kosten (Rubriek 5)............................................19
Hoofdstuk 10: Budget in boekhouding (Rubriek 5)...........................................................22
Hoofdstuk 25.1: Seizoenschommelingen..........................................................................23
Hoofdstuk 15: afval (rubriek 6)........................................................................................24
15.1 afval en afvalresultaat..........................................................................................24
15.2 afval met bewerkingskosten.................................................................................26
Hoofstuk 16: uitval (rubriek 6).........................................................................................27
16.1 uitval zonder waarde en uitvalresultaat................................................................27
16.2 uitval met waarde en uitvalresultaat....................................................................28
Hoofdstuk 24: budget- en dekkingstarief vs. Calcultatietarief..........................................29
Hoofdstuk 14: Berekening en analyse van het perioderesultaat (rubriek 9).....................31
14.2 Analyse van de afdelingsresultaten......................................................................32
14.3 Analyse van het totale resultaat (rubriek 8)..........................................................32
Hoofdstuk 6.1: Rubriek 6 bij stukproductie......................................................................34
Hoofdstuk 19: Fabricageboekhouding bij Engineer to order.............................................35
1
, Hoofdstuk 13: Make to Stock............................................................................................ 36
HOOFDSTUK 2: FABRIEKSBOEKHOUDING
Decimale rekenstelsel
Rubriek 0 - Rekeningen van vaste activa, eigen vermogen, voorzieningen en vreemd
vermogen
Rubriek 1 - Financiële rekeningen
Rubriek 2 - Controlerende tussenrekeningen
Rubriek 3 - Rekeningen van voorraden grond- en hulpstoffen (interne rekening)
Rubriek 4 - Kostenrekeningen (= kostensoorten)
Rubriek 5 - Rekeningen voor de verdeling van de indirecte kosten (interne rekening)
Rubriek 6 - Fabricagerekening(en) (interne rekening)
Rubriek 7 - Rekeningen van voorraden gereed product en product in bewerking (interne
rekening)
Rubriek 8 - Rekeningen voor de vaststelling van de verkoopresultaten
Rubriek 9 - Rekeningen voor de opstelling van de winst-en-verliesrekening per periode
1 Verbruiksregister grondstoffen
2 Diverse dagboeken, bijv. Bankboek
3 Overboekingsregister directe
(fabricage)kosten
4 Overboekingsregister indirecte kosten
5 Opslagregister indirecte kosten
6 Register gereedgekomen orders
7 Verkoopboek opbrengst
8 Verkoopboek kostprijs
9 Overboekingsregister directe
verkoopkosten
10 Opslagregister indirecte verkoopkosten 2
11 +12 Overboekingsrek. resultaten
,Directe kosten = Rechtstreeks toe te rekenen aan een product
Indirecte kosten = Niet rechtstreeks toe te rekenen aan een product
Fabricagekosten = Kostprijs verkopen (grondstofkosten, directe personeelskosten en
indirecte kosten)
Verkoopkosten = Nooit in de kostprijs verkopen
Variabele kosten = Wijzigen met de bedrijfsdrukte
Vaste kosten =Blijven ongewijzigd ongeacht de bedrijfsdrukte
HOOFDSTUK 3: CATEGORIALE KOSTENINDELING
Werkelijke kosten = werkelijk verbruikte opgeofferde productiemiddelen (Hw) x
werkelijke inkoopprijzen (Pw)
Toegestane kosten = toegestane hoeveelheden opgeofferde productiemiddelen
(Hn) x standaard prijzen (Ps)
Kostensoorten = het totaal van de kosten die verband houden met het aanwende van
een bepaald productiemiddel. Dit zijn kosten van:
- Grond- en hulpstoffen
- Menselijk arbeid
- Slijtende vaste activa
- Grond
- Diensten van derden
- Belastingen
- Interestkosten
3.2 GRONDSTOFKOSTEN TEGEN VVP
Vaste Verreken Prijs (VVP):
Administratieve prijs t.b.v. registratie van grondstoffen
Geschatte gemiddelde inkoopprijs voor een periode
Kan incl. directe inkoopkosten en opslagen indirecte inkoopkosten en
magazijnkosten
Voordelen:
- Vereenvoudiging en verbetering voorraadadministratie
- Vereenvoudiging afgifte administratie
- Hulpmiddelen bij controle of efficiency in het verbruik
Gevolg prijsverschillen bij inkoop
1. Inkoopboek 2. Verbruiksregister (magazijnafgifteboek)
Voorraad grondstoffen Verbruik grondstoffen (VVP)
(VVP)
@ Voorraadgrondstoffen (VVP)
Te vorderen OB
3
, (@) Prijsverschillen
@ Crediteuren
Vaststellen werkelijke verbruikte hoeveelheden grondstoffen, op basis van:
a) Directe verbruiksmeting
Aan de hand van getekende afgiftebonnen wordt het verbruik geboekt.
De rekening Voorraad grondstoffen geeft de voorraad aan die aanwezig moet zijn. Er
treden mogelijk voorraadverschillen op als die administratieve voorraad wordt
vergeleken met de via inventarisatie vastgestelde werkelijke voorraad. Indien nadelig:
Voorraadverschillen
@ Voorraad grondstoffen
b) Indirecte verbruiksmeting
Grondstofverbruik wordt bepaald door: Beginvoorraad + Ontvangsten hoeveelheid –
Geïnventariseerde Eindvoorraad (inventarisatie) = Verbruik
Nadelen:
- Geen soll-positie voorraad rekening geeft niet weer wat de voorraad moet zijn
- Elke periode moet er een inventarisatie uitvoert worden
VVP INCLUSIEF DIVERSE KOSTEN
VVP bestaat vaak uit:
Inkoopprijs grondstoffen
+ Directe inkoopkosten (rechtstreeks betrekking op bepaalde partij)
+ Indirecte inkoopkosten
+ Magazijnkosten
Directe inkoopkosten: hebben rechtstreeks betrekking op een bepaalde ingekochte
partij grondstoffen worden samen met de inkoopprijs van de grondstoffen op de
balansrekening 300 Voorraad grondstoffen geboekt.
Activeren van kosten = boeken op een balansrekening
Indirecte kosten = Niet rechtstreeks toe te rekenen aan een product doorberekenen
naar diverse soorten grondstoffen met behulp van opslagpercentages
Indirecte kosten twee vormen:
- Werkelijke indirecte kosten: kosten die in een bepaalde periode in werkelijkheid
zijn gemaakt;
- Berekende indirecte kosten: kosten die met behulp van een opslagpercentage
zijn doorberekend
Berekende vs. werkelijke indirecte inkoopkosten en magazijnkosten:
510 Indirecte inkoopkosten
515 Opslag indirecte inkoopkosten
520 Magazijnkosten
525 Opslag magazijnkosten
Verschil tussen 510 en 515 enerzijds en 520 en 525 anderzijds = Leidt tot
kostenresultaat (resultaat op indirecte kosten)
Werkelijk > Berekend = negatief kostenresultaat
4
PRODUCTIE
Contents
Hoofdstuk 2: Fabrieksboekhouding....................................................................................2
Hoofdstuk 3: Categoriale kostenindeling............................................................................3
3.2 Grondstofkosten tegen VVP......................................................................................3
VVP inclusief diverse kosten........................................................................................4
3.3 Loonkosten............................................................................................................... 6
3.6 Overige kosten soorten............................................................................................. 7
Hoofdstuk 4: Boekingen van directe en indirecte kosten...................................................8
Hoofdstuk 5: Boekingen van fabricage- en verkoopkosten op basis van nagecalculteerde
kosten.............................................................................................................................. 11
5.1 Kostentoerekening..................................................................................................11
5.2 Boekingen van fabricagekosten en verkoopkosten.................................................11
Hoofdstuk 6.2: Boekingen in rubriek 6 bij massaproductie..............................................13
Hoofdstuk 7: Kostenplaatsenmethode.............................................................................14
7.2 Voorcalculatorische kostenverdeel- en dekkingsstaat.............................................15
Hoofdstuk 8: Boekingen bij toepassing van de kostenplaatsenmethode..........................17
Nacalcultartiche kostenverdeel- en dekkingsstaat.....................................................17
Boekingen indirecte kosten (KPM).............................................................................17
Hoofdstuk 9: Budgettering van indirecte kosten (Rubriek 5)............................................19
Hoofdstuk 10: Budget in boekhouding (Rubriek 5)...........................................................22
Hoofdstuk 25.1: Seizoenschommelingen..........................................................................23
Hoofdstuk 15: afval (rubriek 6)........................................................................................24
15.1 afval en afvalresultaat..........................................................................................24
15.2 afval met bewerkingskosten.................................................................................26
Hoofstuk 16: uitval (rubriek 6).........................................................................................27
16.1 uitval zonder waarde en uitvalresultaat................................................................27
16.2 uitval met waarde en uitvalresultaat....................................................................28
Hoofdstuk 24: budget- en dekkingstarief vs. Calcultatietarief..........................................29
Hoofdstuk 14: Berekening en analyse van het perioderesultaat (rubriek 9).....................31
14.2 Analyse van de afdelingsresultaten......................................................................32
14.3 Analyse van het totale resultaat (rubriek 8)..........................................................32
Hoofdstuk 6.1: Rubriek 6 bij stukproductie......................................................................34
Hoofdstuk 19: Fabricageboekhouding bij Engineer to order.............................................35
1
, Hoofdstuk 13: Make to Stock............................................................................................ 36
HOOFDSTUK 2: FABRIEKSBOEKHOUDING
Decimale rekenstelsel
Rubriek 0 - Rekeningen van vaste activa, eigen vermogen, voorzieningen en vreemd
vermogen
Rubriek 1 - Financiële rekeningen
Rubriek 2 - Controlerende tussenrekeningen
Rubriek 3 - Rekeningen van voorraden grond- en hulpstoffen (interne rekening)
Rubriek 4 - Kostenrekeningen (= kostensoorten)
Rubriek 5 - Rekeningen voor de verdeling van de indirecte kosten (interne rekening)
Rubriek 6 - Fabricagerekening(en) (interne rekening)
Rubriek 7 - Rekeningen van voorraden gereed product en product in bewerking (interne
rekening)
Rubriek 8 - Rekeningen voor de vaststelling van de verkoopresultaten
Rubriek 9 - Rekeningen voor de opstelling van de winst-en-verliesrekening per periode
1 Verbruiksregister grondstoffen
2 Diverse dagboeken, bijv. Bankboek
3 Overboekingsregister directe
(fabricage)kosten
4 Overboekingsregister indirecte kosten
5 Opslagregister indirecte kosten
6 Register gereedgekomen orders
7 Verkoopboek opbrengst
8 Verkoopboek kostprijs
9 Overboekingsregister directe
verkoopkosten
10 Opslagregister indirecte verkoopkosten 2
11 +12 Overboekingsrek. resultaten
,Directe kosten = Rechtstreeks toe te rekenen aan een product
Indirecte kosten = Niet rechtstreeks toe te rekenen aan een product
Fabricagekosten = Kostprijs verkopen (grondstofkosten, directe personeelskosten en
indirecte kosten)
Verkoopkosten = Nooit in de kostprijs verkopen
Variabele kosten = Wijzigen met de bedrijfsdrukte
Vaste kosten =Blijven ongewijzigd ongeacht de bedrijfsdrukte
HOOFDSTUK 3: CATEGORIALE KOSTENINDELING
Werkelijke kosten = werkelijk verbruikte opgeofferde productiemiddelen (Hw) x
werkelijke inkoopprijzen (Pw)
Toegestane kosten = toegestane hoeveelheden opgeofferde productiemiddelen
(Hn) x standaard prijzen (Ps)
Kostensoorten = het totaal van de kosten die verband houden met het aanwende van
een bepaald productiemiddel. Dit zijn kosten van:
- Grond- en hulpstoffen
- Menselijk arbeid
- Slijtende vaste activa
- Grond
- Diensten van derden
- Belastingen
- Interestkosten
3.2 GRONDSTOFKOSTEN TEGEN VVP
Vaste Verreken Prijs (VVP):
Administratieve prijs t.b.v. registratie van grondstoffen
Geschatte gemiddelde inkoopprijs voor een periode
Kan incl. directe inkoopkosten en opslagen indirecte inkoopkosten en
magazijnkosten
Voordelen:
- Vereenvoudiging en verbetering voorraadadministratie
- Vereenvoudiging afgifte administratie
- Hulpmiddelen bij controle of efficiency in het verbruik
Gevolg prijsverschillen bij inkoop
1. Inkoopboek 2. Verbruiksregister (magazijnafgifteboek)
Voorraad grondstoffen Verbruik grondstoffen (VVP)
(VVP)
@ Voorraadgrondstoffen (VVP)
Te vorderen OB
3
, (@) Prijsverschillen
@ Crediteuren
Vaststellen werkelijke verbruikte hoeveelheden grondstoffen, op basis van:
a) Directe verbruiksmeting
Aan de hand van getekende afgiftebonnen wordt het verbruik geboekt.
De rekening Voorraad grondstoffen geeft de voorraad aan die aanwezig moet zijn. Er
treden mogelijk voorraadverschillen op als die administratieve voorraad wordt
vergeleken met de via inventarisatie vastgestelde werkelijke voorraad. Indien nadelig:
Voorraadverschillen
@ Voorraad grondstoffen
b) Indirecte verbruiksmeting
Grondstofverbruik wordt bepaald door: Beginvoorraad + Ontvangsten hoeveelheid –
Geïnventariseerde Eindvoorraad (inventarisatie) = Verbruik
Nadelen:
- Geen soll-positie voorraad rekening geeft niet weer wat de voorraad moet zijn
- Elke periode moet er een inventarisatie uitvoert worden
VVP INCLUSIEF DIVERSE KOSTEN
VVP bestaat vaak uit:
Inkoopprijs grondstoffen
+ Directe inkoopkosten (rechtstreeks betrekking op bepaalde partij)
+ Indirecte inkoopkosten
+ Magazijnkosten
Directe inkoopkosten: hebben rechtstreeks betrekking op een bepaalde ingekochte
partij grondstoffen worden samen met de inkoopprijs van de grondstoffen op de
balansrekening 300 Voorraad grondstoffen geboekt.
Activeren van kosten = boeken op een balansrekening
Indirecte kosten = Niet rechtstreeks toe te rekenen aan een product doorberekenen
naar diverse soorten grondstoffen met behulp van opslagpercentages
Indirecte kosten twee vormen:
- Werkelijke indirecte kosten: kosten die in een bepaalde periode in werkelijkheid
zijn gemaakt;
- Berekende indirecte kosten: kosten die met behulp van een opslagpercentage
zijn doorberekend
Berekende vs. werkelijke indirecte inkoopkosten en magazijnkosten:
510 Indirecte inkoopkosten
515 Opslag indirecte inkoopkosten
520 Magazijnkosten
525 Opslag magazijnkosten
Verschil tussen 510 en 515 enerzijds en 520 en 525 anderzijds = Leidt tot
kostenresultaat (resultaat op indirecte kosten)
Werkelijk > Berekend = negatief kostenresultaat
4
