Verhaalniveau
- gebeurtenissen
Zoek samenvatting online
- personages
Osewoudt
● Voorschoten sigarenwinkel
● Moeder doodt zijn vader → oom en tante
● Relatie met Ria
● Ziet er niet uit als een man; klein, blond, geen baardgroei
Dorbeck
● Mysterieus persoon
● Lijkt op Osewoudt; behalve baardgroei, donker haar
● Soldaat Nederlands leger
Marianne Sondaar
● Joodse studente
● ‘Mirjam Zettenbaum’
● Relatie met Osewoudt → zwanger → dood geboren
● Na oorlog naar Israël
- tijd
Het boek wordt chronologisch verteld, maar er zitten soms wel grote tijdsprongen in wat de
lezer tot verwarring kan zetten.
Het verhaal duurt 13 jaar 1932-1945. Weinig over tweede wereldoorlog zelf verteld, eerste
ontmoeting Dorbeck was in 1940, tweede ontmoeting 4 jaar later
Het verhaal speelt zich af in de periode voor en tijdens de tweede wereldoorlog → veel
chaos door dat (verzet en vijand) regels en wetten overtreden.
- ruimte
Voorschoten, Amsterdam, Den haag, Leiden, Haarlem, Lunteren en Breda. 1 plaats is niet
bekend: Achtste Exloërmond. Het lijkt alsof Hermans je hiermee wilt waarschuwen dat er
met de waarheid ‘geknoeid wordt’.
- perspectief
Vertelperspectief in de handen van Osewoudt, waardoor het verhaal subjectief is
- structuur
46 hoofdstukken zonder titel, verschillend van lengte
Betekenisniveau
- thema
Alle boeken van Hermans bestaan uit variaties op 1 thema, de levensopvatting van Hermans
zelf. Mens heeft nooit vat op de werkelijkheid. Het is te dubbelzinnig en chaotisch. Niet is
zeker en de waarheid bestaat niet. Als gevolg hiervan maakt de mens zijn eigen beeld van
de werkelijkheid. In donkere kamer:
1 Onkenbaarheid van de werkelijkheid, we weten in dit verhaal niet wat de waarheid en
werkelijkheid is, alles vloeit voort uit subjectieve meningen.
2 Dubbelgangersmotief, Dorbeck en Osewoudt zijn dubbelgangers. Osewoudt zou hem
graag willen zijn en aan het eind zegt hij zelfs dat hij zonder hem niks is.