Hoorcollege Week 1
Het begin van een strafzaak: aanhouding en enkele andere dwangmiddelen
Aard en doel van het strafprocesrecht
Wat is strafprocesrecht?
- Het strafprocesrecht bepaalt hoe en door wie wordt onderzocht of een strafbaar feit
is begaan en door wie en naar welke maatstaven daarover en over de daaraan te
verbinden strafrechtelijke sancties wordt beslist
o Uitgangspunt is beslissen door de rechter: strafprocesrecht is gericht op
verkrijgen rechterlijke beslissing
Strafrecht is het zwaarste middel wat de overheid heeft om inbreuk te
maken op persoonlijkheids-/vrijheidsrechten van burgers
Deze inbreuk kan alleen worden genomen door een onafhankelijke en
onpartijdige rechter
Waartoe bestaat strafvordering?
- Hoofddoel van het strafproces is de juiste toepassing van het materiële strafrecht op
daders mogelijk maken
o En aldus bevorderen dat schuldigen worden vervolgd en gestraft en
voorkomen dat onschuldigen worden vervolgd en gestraft
o Strafprocesrecht is niet alleen gericht op het bestraffen van schuldigen, maar
ook op het voorkomen dat onschuldigen worden gestraft
- Het strafprocesrecht normeert de schakel tussen het strafbare feit en de op te leggen
sanctie
o Bepaalt door het stellen van regels welke procedures moeten worden gevolgd
en welke vereisten er worden gesteld
o Ook aan de hand van ongeschreven beginselen
Nevendoelen van het strafprocesrecht
- Speciale en generale preventie
o Speciaal: dader pleegt niet nog een keer een strafbaar feit
o Generaal: onthouden van het plegen van strafbare feiten door anderen dan
de dader
- Voorkomen van eigenrichting
o Niet zelf handelen, maar het overlaten aan de politie/rechter
- Kanaliseren van maatschappelijke onrust
o Strafbaar feit veroorzaakt maatschappelijke onrust, waardoor andere burgers
verontrust raken. Door gepast overheidshandelen wordt (geprobeerd) deze
onrust beperkt.
- Genoegdoening voor het slachtoffer
o Het slachtoffer ziet dat de dader wordt bestraft en heeft bijvoorbeeld het
spreekrecht, waardoor hij wordt erkend als slachtoffer
Dit alles te realiseren vooral door procedurele rechtvaardigheid en
demonstratiefunctie
, Ook een meer autonome plaats en functie?
- Het strafprocesrecht stelt eisen aan de (wijze van) opsporing, vervolging en
berechting
- De normen die aan de overheid worden gesteld, beogen rechtsbescherming tegen de
overheid te garanderen
o Voorkomen van willekeurig overheidshandelen
Bronnen van het strafprocesrecht
- Wetboek van Strafvordering
o Zes boeken
o Inwerkingtreding in 1926
o Sindsdien vele malen gewijzigd en aangevuld
o Massieve wetgevingsoperatie: Modernisering Wetboek van Strafvordering
Overlappende artikelen wijzigen
Vernieuwing
Systematiseren
- Bijzondere wetten
o Politiewet 2012
o Opiumwet
o Wet wapens en munitie
o Wegenverkeerswet 1994
o Wet economische delicten
- Internationale rechtsinstrumenten
o Mensenrechtenverdragen: EVRM
o Recht van de Europese Unie: richtlijnen
O.a. richtlijnen voor politieverhoor
- Lagere wetgeving en beleidsregels
o AMvB’s; richtlijnen en aanwijzingen
- Ongeschreven recht
o Beginselen van processuele orde
Structuur van het strafproces
Vooronderzoek
- Art. 132 Sv
- Verschillende vormen
Het begin van een strafzaak: aanhouding en enkele andere dwangmiddelen
Aard en doel van het strafprocesrecht
Wat is strafprocesrecht?
- Het strafprocesrecht bepaalt hoe en door wie wordt onderzocht of een strafbaar feit
is begaan en door wie en naar welke maatstaven daarover en over de daaraan te
verbinden strafrechtelijke sancties wordt beslist
o Uitgangspunt is beslissen door de rechter: strafprocesrecht is gericht op
verkrijgen rechterlijke beslissing
Strafrecht is het zwaarste middel wat de overheid heeft om inbreuk te
maken op persoonlijkheids-/vrijheidsrechten van burgers
Deze inbreuk kan alleen worden genomen door een onafhankelijke en
onpartijdige rechter
Waartoe bestaat strafvordering?
- Hoofddoel van het strafproces is de juiste toepassing van het materiële strafrecht op
daders mogelijk maken
o En aldus bevorderen dat schuldigen worden vervolgd en gestraft en
voorkomen dat onschuldigen worden vervolgd en gestraft
o Strafprocesrecht is niet alleen gericht op het bestraffen van schuldigen, maar
ook op het voorkomen dat onschuldigen worden gestraft
- Het strafprocesrecht normeert de schakel tussen het strafbare feit en de op te leggen
sanctie
o Bepaalt door het stellen van regels welke procedures moeten worden gevolgd
en welke vereisten er worden gesteld
o Ook aan de hand van ongeschreven beginselen
Nevendoelen van het strafprocesrecht
- Speciale en generale preventie
o Speciaal: dader pleegt niet nog een keer een strafbaar feit
o Generaal: onthouden van het plegen van strafbare feiten door anderen dan
de dader
- Voorkomen van eigenrichting
o Niet zelf handelen, maar het overlaten aan de politie/rechter
- Kanaliseren van maatschappelijke onrust
o Strafbaar feit veroorzaakt maatschappelijke onrust, waardoor andere burgers
verontrust raken. Door gepast overheidshandelen wordt (geprobeerd) deze
onrust beperkt.
- Genoegdoening voor het slachtoffer
o Het slachtoffer ziet dat de dader wordt bestraft en heeft bijvoorbeeld het
spreekrecht, waardoor hij wordt erkend als slachtoffer
Dit alles te realiseren vooral door procedurele rechtvaardigheid en
demonstratiefunctie
, Ook een meer autonome plaats en functie?
- Het strafprocesrecht stelt eisen aan de (wijze van) opsporing, vervolging en
berechting
- De normen die aan de overheid worden gesteld, beogen rechtsbescherming tegen de
overheid te garanderen
o Voorkomen van willekeurig overheidshandelen
Bronnen van het strafprocesrecht
- Wetboek van Strafvordering
o Zes boeken
o Inwerkingtreding in 1926
o Sindsdien vele malen gewijzigd en aangevuld
o Massieve wetgevingsoperatie: Modernisering Wetboek van Strafvordering
Overlappende artikelen wijzigen
Vernieuwing
Systematiseren
- Bijzondere wetten
o Politiewet 2012
o Opiumwet
o Wet wapens en munitie
o Wegenverkeerswet 1994
o Wet economische delicten
- Internationale rechtsinstrumenten
o Mensenrechtenverdragen: EVRM
o Recht van de Europese Unie: richtlijnen
O.a. richtlijnen voor politieverhoor
- Lagere wetgeving en beleidsregels
o AMvB’s; richtlijnen en aanwijzingen
- Ongeschreven recht
o Beginselen van processuele orde
Structuur van het strafproces
Vooronderzoek
- Art. 132 Sv
- Verschillende vormen
