Handelswetenschappen 2022-2023
Management accounting
Hoofdstuk 1: inleiding
Accounting: “the language of business”
Accountancy = INFORMATIESYSTEEM
Doelstelling = informatie aanleveren met het oog op het nemen van
beslissingen, zoals bvb.
o Strategische en langetermijnplanning
o Korte termijn beslissingen (bv het bepalen van de winstgevendheid van
een product)
o Berekening van de kostprijs (=> basis van de prijszetting van een
onderneming)
o Beoordeling van de prestaties van de onderneming (management
controle)
o Informeren van de stakeholders (externe verslaggeving)
De eerste 4 puntjes zijn zaken die intern in de onderneming gebeuren.
Management vs. Financial accounting
Verschillende gebruikers van informatie => de gebruikers van financial
accounting zijn extern aan de onderneming (aandeelhouders & schuldeisers)
en bij management accounting zijn ze intern aan de onderneming
(werknemers en managers)
Verschillend ‘eindproduct’, verschillende focus => financial accounting :
jaarrekening, met doel om de aandeelhouders en schuldeisers informatie te
verstrekken over de financiële toestand van het bedrijf. Bij management
accounting zijn de eindproducten veel diverser, afhankelijk van het doel van
de informatie.
Wat zit er in de doorsnede? Ze gebruiken dezelfde data, in management
accounting wordt boekhouding gebruikt als een bron van gegevens, bv om de
kostprijs van een product te kunnen berekenen. En boekhouden gaat die
kostprijs informatie gebruiken om de waarde van de eindvoorraad te
berekenen. Dus beide gebieden gebruiken dezelfde informatie en er is ook
een wisselwerking aan informatie.
Management accounting
“…is a value adding, continuous improvement process of planning, designing,
measuring and operating nonfinancial and financial information systems
that guides management action, motivates behavior, and supports and creates
the cultural values necessary to achieve an organization’s strategic, tactical and
operating objectives.” (Foster & young (1997))
Management accounting bestaat uit verschillende deelgebieden:
Cost accounting: toewijzen van kosten aan kostenobjecten om op basis van
deze kostprijs extern te rapporteren en interne beslissingen te nemen.
1
,Handelswetenschappen 2022-2023
Cost management: kostenreductie (re-engineering)
Strategische LT-planning: op basis van analyse van de waardeketen
Operationele planning en budgettering (bvb. Productievolumes bepalen,
prijszetting etc.)
Management controle: vgl. van werkelijke met vooropgestelde prestaties
Management accounting?
Systeem dat beslissing nemers op alle niveaus in de organisatie toelaat betere
beslissingen te nemen.
Hoofdstuk 2: kostenbegrippen en kostprijscomponenten
Different costs for different purposes
Eerste element van management accounting bekijken: cost accounting
De kostprijs informatie die je gebruikt in management accounting is verschillend
afhankelijk waarvoor je de informatie wilt gebruiken bv als je de voorraad wilt
waarderen, ga je andere kosten gebruiken dan wanneer je kosteninformatie
2
,Handelswetenschappen 2022-2023
nodig hebt om beleidsbeslissingen te nemen. En voor korte termijn beslissingen
gebruik je ook weer andere informatie dan voor lange termijn beslissingen.
Wat? Kosten zijn…
Middelen die doelmatig werden/zullen worden ingezet.
De kostprijs van een kostenobject (kan alles zijn waarvan je de kostprijs wilt
berekenen) is het geheel van kosten dat hiervoor wordt gemaakt.
Indeling van kosten
1. Soort
2. Toewijsbaarheid
3. Kostengedrag/relatie output
4. Tijdsaspect
5. Bestemming
1. Indeling volgens soort
1. Indeling volgens soort: materiaal
3
, Handelswetenschappen 2022-2023
Voorbeeld:
Beginvoorraad 100 stuks aan 10€ = 1000 euro
Aankoop 20 stuks aan 11€ = 220 euro
Verbruik 50 stuks
Aankoop 30 stuks aan 12€ = 360 euro
Verbruik 70 stuks
1. Indeling volgens soort: arbeid
Totale loonkost van de werknemer, d.i.
Brutoloon
+ RSZ werkgever
+ andere arbeidskosten
Info? => jobkaarten en loonadministratie
1. Indeling volgens soort: andere
Diensten en diverse goederen
Afschrijvingen
Rente op vreemd vermogen
BTW?
Belasting op het resultaat
4
Management accounting
Hoofdstuk 1: inleiding
Accounting: “the language of business”
Accountancy = INFORMATIESYSTEEM
Doelstelling = informatie aanleveren met het oog op het nemen van
beslissingen, zoals bvb.
o Strategische en langetermijnplanning
o Korte termijn beslissingen (bv het bepalen van de winstgevendheid van
een product)
o Berekening van de kostprijs (=> basis van de prijszetting van een
onderneming)
o Beoordeling van de prestaties van de onderneming (management
controle)
o Informeren van de stakeholders (externe verslaggeving)
De eerste 4 puntjes zijn zaken die intern in de onderneming gebeuren.
Management vs. Financial accounting
Verschillende gebruikers van informatie => de gebruikers van financial
accounting zijn extern aan de onderneming (aandeelhouders & schuldeisers)
en bij management accounting zijn ze intern aan de onderneming
(werknemers en managers)
Verschillend ‘eindproduct’, verschillende focus => financial accounting :
jaarrekening, met doel om de aandeelhouders en schuldeisers informatie te
verstrekken over de financiële toestand van het bedrijf. Bij management
accounting zijn de eindproducten veel diverser, afhankelijk van het doel van
de informatie.
Wat zit er in de doorsnede? Ze gebruiken dezelfde data, in management
accounting wordt boekhouding gebruikt als een bron van gegevens, bv om de
kostprijs van een product te kunnen berekenen. En boekhouden gaat die
kostprijs informatie gebruiken om de waarde van de eindvoorraad te
berekenen. Dus beide gebieden gebruiken dezelfde informatie en er is ook
een wisselwerking aan informatie.
Management accounting
“…is a value adding, continuous improvement process of planning, designing,
measuring and operating nonfinancial and financial information systems
that guides management action, motivates behavior, and supports and creates
the cultural values necessary to achieve an organization’s strategic, tactical and
operating objectives.” (Foster & young (1997))
Management accounting bestaat uit verschillende deelgebieden:
Cost accounting: toewijzen van kosten aan kostenobjecten om op basis van
deze kostprijs extern te rapporteren en interne beslissingen te nemen.
1
,Handelswetenschappen 2022-2023
Cost management: kostenreductie (re-engineering)
Strategische LT-planning: op basis van analyse van de waardeketen
Operationele planning en budgettering (bvb. Productievolumes bepalen,
prijszetting etc.)
Management controle: vgl. van werkelijke met vooropgestelde prestaties
Management accounting?
Systeem dat beslissing nemers op alle niveaus in de organisatie toelaat betere
beslissingen te nemen.
Hoofdstuk 2: kostenbegrippen en kostprijscomponenten
Different costs for different purposes
Eerste element van management accounting bekijken: cost accounting
De kostprijs informatie die je gebruikt in management accounting is verschillend
afhankelijk waarvoor je de informatie wilt gebruiken bv als je de voorraad wilt
waarderen, ga je andere kosten gebruiken dan wanneer je kosteninformatie
2
,Handelswetenschappen 2022-2023
nodig hebt om beleidsbeslissingen te nemen. En voor korte termijn beslissingen
gebruik je ook weer andere informatie dan voor lange termijn beslissingen.
Wat? Kosten zijn…
Middelen die doelmatig werden/zullen worden ingezet.
De kostprijs van een kostenobject (kan alles zijn waarvan je de kostprijs wilt
berekenen) is het geheel van kosten dat hiervoor wordt gemaakt.
Indeling van kosten
1. Soort
2. Toewijsbaarheid
3. Kostengedrag/relatie output
4. Tijdsaspect
5. Bestemming
1. Indeling volgens soort
1. Indeling volgens soort: materiaal
3
, Handelswetenschappen 2022-2023
Voorbeeld:
Beginvoorraad 100 stuks aan 10€ = 1000 euro
Aankoop 20 stuks aan 11€ = 220 euro
Verbruik 50 stuks
Aankoop 30 stuks aan 12€ = 360 euro
Verbruik 70 stuks
1. Indeling volgens soort: arbeid
Totale loonkost van de werknemer, d.i.
Brutoloon
+ RSZ werkgever
+ andere arbeidskosten
Info? => jobkaarten en loonadministratie
1. Indeling volgens soort: andere
Diensten en diverse goederen
Afschrijvingen
Rente op vreemd vermogen
BTW?
Belasting op het resultaat
4
