SCHEIKUNDE LEEROVERZICHT H8
§8.1 - Koolwaterstoffen
Ik weet wat we in de scheikunde bedoelen met:
- Koolwaterstoffen:
Koolwaterstoffen zijn moleculen die uitsluitend koolstof- en waterstofatomen
bevatten. Voorbeelden hiervan zijn alkanen en alkenen.
- Covalentie:
De covalentie is het aantal bindingen dat een atoomsoort kan aangaan.
- Vertakte alkanen:
Aan de langste onvertakte koolstofketen is nóg een koolstofatoom gebonden.
- Onvertakte alkanen:
Aan de langste onvertakte koolstofketen is geen ander koolstofatoom gebonden.
- Isomeren:
Isomeren zijn moleculen met dezelfde molecuulformule, maar met een andere
structuurformule met bijbehorende naam. Hieronder zie je een voorbeeld:
C₄H₁₀ C₄H₁₀
butaan 2-methylpropaan
Ik kan nu de begrippen verzadigd/onverzadigd aan de hand van voorbeelden toelichten:
Koolwaterstoffen kunnen verzadigd of onverzadigd zijn.
- Verzadigd:
Er komen uitsluitend enkele atoombindingen voor.
- Alkanen bevatten uitsluitend enkele bindingen:
Dit wordt een verzadigd koolwaterstof genoemd.
- Onverzadigd:
Er komen één of meerdere dubbele atoombindingen voor.
- Alkenen bevatten uitsluitend dubbele bindingen:
Dit wordt een onverzadigd koolwaterstof genoemd.
1
, SCHEIKUNDE LEEROVERZICHT H8
§8.2 - Systematische namen
Ik kan met behulp van het stappenplan de juiste systematische naam geven aan:
Onvertakte alkanen:
1. De langste koolstofketen is 4.
2. Er is geen dubbele binding → alkaan → butaan.
3. Er is geen vertakking aanwezig.
Er zijn geen vertakkingen of dubbele bindingen → Butaan
Vertakte alkanen:
1. De langste koolstofketen is 3.
2. Er is geen dubbele binding → alkaan → propaan.
3. Er is een vertakking aanwezig.
4. Het gebonden koolstofatoom heeft H₃ eraan.
5. CH₃ → methyl.
Het opstellen van de systematische naam:
1. Het gebonden koolstofatoom met de methylgroep (CH₃), zit op koolstofatoom 2:
2-methyl + propaan = 2-methylpropaan.
Verzadigde alkanen:
1. De langste koolstofketen is 4.
2. Er is geen dubbele binding → alkaan → butaan.
3. Er is geen vertakking aanwezig.
Er zijn geen vertakkingen of dubbele bindingen → Butaan
Onverzadigde alkenen:
1. De langste koolstofketen is 4.
2. Er is een dubbele binding → alkeen → buteen.
3. Er zijn twee vertakkingen aanwezig.
4. De gebonden koolstofatomen hebben H₃ eraan.
5. CH₃ → methyl.
6. De dubbele binding zit op plaats 1.
Het opstellen van de systematische naam:
1. De gebonden koolstofatomen met de methylgroepen (CH₃), zitten aan
koolstofatomen 2 en 3.
2. Er komt het voorvoegsel -di voor te staan, omdat het twee methylgroepen zijn.
3. De plaats van de dubbele binding komt tussen but- … -een te staan:
2,3-dimethylbut-1-een.
2
§8.1 - Koolwaterstoffen
Ik weet wat we in de scheikunde bedoelen met:
- Koolwaterstoffen:
Koolwaterstoffen zijn moleculen die uitsluitend koolstof- en waterstofatomen
bevatten. Voorbeelden hiervan zijn alkanen en alkenen.
- Covalentie:
De covalentie is het aantal bindingen dat een atoomsoort kan aangaan.
- Vertakte alkanen:
Aan de langste onvertakte koolstofketen is nóg een koolstofatoom gebonden.
- Onvertakte alkanen:
Aan de langste onvertakte koolstofketen is geen ander koolstofatoom gebonden.
- Isomeren:
Isomeren zijn moleculen met dezelfde molecuulformule, maar met een andere
structuurformule met bijbehorende naam. Hieronder zie je een voorbeeld:
C₄H₁₀ C₄H₁₀
butaan 2-methylpropaan
Ik kan nu de begrippen verzadigd/onverzadigd aan de hand van voorbeelden toelichten:
Koolwaterstoffen kunnen verzadigd of onverzadigd zijn.
- Verzadigd:
Er komen uitsluitend enkele atoombindingen voor.
- Alkanen bevatten uitsluitend enkele bindingen:
Dit wordt een verzadigd koolwaterstof genoemd.
- Onverzadigd:
Er komen één of meerdere dubbele atoombindingen voor.
- Alkenen bevatten uitsluitend dubbele bindingen:
Dit wordt een onverzadigd koolwaterstof genoemd.
1
, SCHEIKUNDE LEEROVERZICHT H8
§8.2 - Systematische namen
Ik kan met behulp van het stappenplan de juiste systematische naam geven aan:
Onvertakte alkanen:
1. De langste koolstofketen is 4.
2. Er is geen dubbele binding → alkaan → butaan.
3. Er is geen vertakking aanwezig.
Er zijn geen vertakkingen of dubbele bindingen → Butaan
Vertakte alkanen:
1. De langste koolstofketen is 3.
2. Er is geen dubbele binding → alkaan → propaan.
3. Er is een vertakking aanwezig.
4. Het gebonden koolstofatoom heeft H₃ eraan.
5. CH₃ → methyl.
Het opstellen van de systematische naam:
1. Het gebonden koolstofatoom met de methylgroep (CH₃), zit op koolstofatoom 2:
2-methyl + propaan = 2-methylpropaan.
Verzadigde alkanen:
1. De langste koolstofketen is 4.
2. Er is geen dubbele binding → alkaan → butaan.
3. Er is geen vertakking aanwezig.
Er zijn geen vertakkingen of dubbele bindingen → Butaan
Onverzadigde alkenen:
1. De langste koolstofketen is 4.
2. Er is een dubbele binding → alkeen → buteen.
3. Er zijn twee vertakkingen aanwezig.
4. De gebonden koolstofatomen hebben H₃ eraan.
5. CH₃ → methyl.
6. De dubbele binding zit op plaats 1.
Het opstellen van de systematische naam:
1. De gebonden koolstofatomen met de methylgroepen (CH₃), zitten aan
koolstofatomen 2 en 3.
2. Er komt het voorvoegsel -di voor te staan, omdat het twee methylgroepen zijn.
3. De plaats van de dubbele binding komt tussen but- … -een te staan:
2,3-dimethylbut-1-een.
2
