,Inhoud
Table of Contents
Inhoud.......................................................................................................................................................................2
Hoofdstuk 1. Europese Unie......................................................................................................................................8
1.1 Internationaal recht.........................................................................................................................................8
1.1.1 Staatssoevereiniteit..................................................................................................................................8
1.1.2 Internationale organisaties......................................................................................................................8
1.2 De EU en haar doelstellingen..........................................................................................................................9
1.2.1 Vrede en welzijn.......................................................................................................................................9
1.2.2 Ruimte van vrijheid, veiligheid en recht...................................................................................................9
1.2.3 Interne markt...........................................................................................................................................9
1.2.4 Economisch en Monetaire Unie...............................................................................................................9
1.2.5 Beschermen van mensenrechten...........................................................................................................10
1.4 Beginselen.....................................................................................................................................................10
1.4.1 Gelijkheidsbeginsel.................................................................................................................................10
1.4.2 Evenredigheidsbeginsel..........................................................................................................................11
Hoofdstuk 2. Instellingen van de Europese Unie....................................................................................................12
2.1 de Europese Raad..........................................................................................................................................12
2.1.1 Samenstelling van de Europese Raad....................................................................................................12
2.1.2 Taken van de Europese Raad.................................................................................................................12
2.2 Europese Commissie.....................................................................................................................................12
2.2.1 Samenstelling Europese Commissie.......................................................................................................12
2.2.2 Benoeming van de Commissie...............................................................................................................12
2.2.3 Taken en bevoegdheden Europese Commissie.....................................................................................13
2.3 Raad van de Europese Unie...........................................................................................................................13
2.3.1 Samenstelling van de Raad....................................................................................................................13
2.3.2 Taken en bevoegdheden van de Raad...................................................................................................13
2.4 Europees Parlement......................................................................................................................................13
2.4.1 Samenstelling van het Europees Parlement..........................................................................................13
2.4.2 Taken van het Europees Parlement.......................................................................................................14
2.4.3 Rol nationale parlementen.....................................................................................................................14
2.5 Hof van Justitie..............................................................................................................................................14
2.5.1 Samenstelling van het Hof.....................................................................................................................14
2.5.2 Taken van het Hof..................................................................................................................................15
2.5.3 Nationale rechter...................................................................................................................................15
2.6 De gewone wetgevingsprocedure.................................................................................................................15
2.6.1 Eerste lezing...........................................................................................................................................16
2.6.2 Tweede lezing.........................................................................................................................................16
2
, 2.6.3 Bemiddeling............................................................................................................................................16
2.6.4 Derde lezing............................................................................................................................................16
Hoofdstuk 3. Wetgeving, directe werking en staatsaansprakelijkheid...................................................................17
3.1 Vormen van Europees recht..........................................................................................................................17
3.1.1 Verdragsartikelen...................................................................................................................................17
3.1.2 Verordeningen........................................................................................................................................17
3.1.3 Besluiten.................................................................................................................................................17
3.1.4 Richtlijnen...............................................................................................................................................17
3.1.5 Aanbevelingen en adviezen...................................................................................................................18
3.2 Handvest van de grondrechten.....................................................................................................................18
3.2.1 Ontstaansgeschiedenis van het Handvest.............................................................................................18
3.2.2 Werkingssfeer van het Handvest...........................................................................................................18
3.2.3 Rechten en beginselen...........................................................................................................................18
3.2.4 Beperkingen...........................................................................................................................................18
3.2.5 Verhouding Handvest met EVRM en Grondwet....................................................................................19
3.4 Doorwerking..................................................................................................................................................19
3.4.1 Rechtstreekse werking en voorrang......................................................................................................19
3.4.2 Doorwerking verdragen.........................................................................................................................20
3.4.3 Doorwerking verordeningen en besluiten.............................................................................................20
3.4.4 Doorwerking richtlijnen..........................................................................................................................21
3.4.5 Vormen van directe werking..................................................................................................................21
Hoofdstuk 1. Algemene begrippen.........................................................................................................................21
1.1 – Inleiding......................................................................................................................................................21
1.2 – Staat en staatsrecht....................................................................................................................................22
1.2.1 De criteria uitgewerkt............................................................................................................................22
1.2.2 Totstandkoming van een staat...............................................................................................................22
1.2.3 Rechtspersoonlijk...................................................................................................................................22
1.3 – Soevereiniteit.............................................................................................................................................23
1.3.1 De betekenissen van soevereiniteit.......................................................................................................23
1.4 – Constituties en grondwetten......................................................................................................................23
1.5 – Staatsrecht..................................................................................................................................................23
1.5.1 Hoofdvragen van het staatsrecht...........................................................................................................23
1.5.2 Waar staat het staatsrecht?...................................................................................................................24
1.6 – Rechtsstaat.................................................................................................................................................24
1.7 – Democratie.................................................................................................................................................24
1.7.1 Directe democratie.................................................................................................................................24
1.7.2 Indirecte democratie..............................................................................................................................25
Hoofdstuk 5. De centrale overheid.........................................................................................................................26
5.1 – inleiding......................................................................................................................................................26
5.2 – Staten-Generaal..........................................................................................................................................26
3
, 5.2.1 Verkiezing van de kamers.......................................................................................................................26
5.2.2 Ontbinding..............................................................................................................................................26
5.2.3 Parlementaire voorrechten....................................................................................................................26
5.2.4 Regeling van werkzaamheden...............................................................................................................26
5.2.9 Zelfstandigheid der kamers....................................................................................................................26
5.3.7 Eerste Kamerverkiezingen......................................................................................................................27
5.5 – Regering......................................................................................................................................................27
5.5.1 Koning en minister.................................................................................................................................27
5.5.2 Kabinet/ministerraad.............................................................................................................................27
5.5.3 Vertrouwensregel en verantwoording...................................................................................................28
5.6 – Werking parlementair stelsel.....................................................................................................................28
5.6.1 Ministeriële verantwoordelijkheid.........................................................................................................28
5.6.2 Vertrouwen............................................................................................................................................28
5.6.3 Inlichtingenplicht....................................................................................................................................28
5.6.4 Ontbinding..............................................................................................................................................28
5.6.5 Mondisme en dualisme..........................................................................................................................28
Hoofdstuk 6. Wetgeving..........................................................................................................................................30
6.1 – Inleiding......................................................................................................................................................30
6.2 – Wat is wetgeving?......................................................................................................................................30
6.2.1 Wet in materiële zin...............................................................................................................................30
6.2.2 Wet in formele zin..................................................................................................................................30
6.3 – Bevoegdheidsgrondslag voor wetgeving...................................................................................................30
6.3.1 Artikel 81 Grondwet...............................................................................................................................30
6.3.2 ‘Lagere’ wetgevers.................................................................................................................................30
6.4 – Wie maakt wetgeving?...............................................................................................................................31
6.4.1 Grondwet...............................................................................................................................................31
6.4.2 (Rijks)wet................................................................................................................................................31
6.4.3 Wet.........................................................................................................................................................31
6.5 – Hiërarchie van wetgeving...........................................................................................................................32
Hoofdstuk 10. Grondrechten..................................................................................................................................33
10.1 – Inleiding....................................................................................................................................................33
10.3 – Waar vinden grondrechten bescherming?...............................................................................................33
10.4 – De veelgelaagde Europese grondrechten................................................................................................33
10.4.1 De vele lagen........................................................................................................................................33
10.4.2 Verschillende interpretaties?...............................................................................................................33
10.5 – Soorten grondrechten..............................................................................................................................34
10.5.1 Klassieke rechten/vrijheidsrechten......................................................................................................34
10.5.2 Sociale rechten.....................................................................................................................................34
10.5.3 ‘Positive obligations’............................................................................................................................34
10.6 – Horizontale werking.................................................................................................................................34
4