Samenvatting Gemeenterecht
Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat. Bij een eenheidsstaat ligt alle macht bij
de centrale overheid, in Nederland ligt een deel van de macht bij lagere overheden daarom
is het een gedecentraliseerde eenheidsstaat.
Decentralisatie: het toekennen of overdragen van bevoegdheden aan organen van lagere
publiekrechtelijke lichamen, die deze bevoegdheden in beginsel zelfstandig en dus niet
ondergeschikt aan het centrale gezag uitoefenen. (art. 117 Gemw en hoofdstuk 7 GW).
Autonomie: de bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente
wordt aan het gemeentebestuur overgelaten (art. 108 lid 1 Gemw).
Medebewind: regeling en bestuur kunnen van het gemeentebestuur worden gevorderd bij
of krachtens een andere wet dan deze wet ter verzekering van de uitvoering daarvan (art.
108 lid 2 Gemw).
Alles geregeld in de Gemeentewet is autonomie.
Gemeenteraad: de gemeenteraad staat aan het hoofd van de gemeente (art. 125 lid 1 GW).
De gemeenteraad wordt gekozen en is dus de volksvertegenwoordiging (art. 129 GW).
De gemeenteraad heeft de controlerende en regelgevende bevoegdheid.
Controlerende bevoegdheid: het college en elk van zijn leden afzonderlijk zijn aan de raad
verantwoording schuldig over het door het college gevoerde bestuur (art 169 Gemw).
De burgemeester is aan de raad verantwoording schuldig over het door hem gevoerde
bestuur (art. 180 Gemw).
-Mondeling en schriftelijk vragenrecht (art. 155 Gmw)
-Recht van interpellatie (art. 155 Gmw)
-Recht van enquête (art. 155a Gmw)
-Budgettaire bevoegdheid (art. 189 Gmw)
Regelgevende bevoegdheid: de raad stelt verordeningen vast (art. 127 GW, 147 en 150
Gemw), de raad heeft de regelgevende bevoegdheid maar niet exclusief.
-Recht van initiatief: art. 147a Gemw
-Recht van amendement: art. 147 b Gemw
Er zijn grenzen aan de verordende bevoegdheid:
Bovengrens: gemeentelijke regels mogen niet in strijd zijn met hoger recht.
Ondergrens: de gemeente mag zich in principe niet bemoeien met je privéleven.
Zijgrens: onder te verdelen in: -Territoriale grens: bevoegdheid houdt op bij de gemeente grens.
-Functionele grens: het bezig houden met hun functie.
Anterieure verordening: er wordt een hogere regeling vastgesteld over een onderwerp dat
(deels) al geregeld is in lagere regelgeving. Bepalingen in de lagere regeling die hetzelfde
onderwerp hebben als de hogere regeling zijn van rechtswege vervallen (art. 122 Gemw).
Posterieure verordening: de lagere regeling (verordening) wordt vastgesteld op een
moment dat er al hogere regelgeving lijkt te zijn met betrekking tot het onderwerp van de
(posterieure) verordening. De lagere regeling mag niet in strijd zijn met hogere regelingen,
maar hogere regels mogen wel worden aangevuld door lagere regels (art. 121 Gemw).
Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat. Bij een eenheidsstaat ligt alle macht bij
de centrale overheid, in Nederland ligt een deel van de macht bij lagere overheden daarom
is het een gedecentraliseerde eenheidsstaat.
Decentralisatie: het toekennen of overdragen van bevoegdheden aan organen van lagere
publiekrechtelijke lichamen, die deze bevoegdheden in beginsel zelfstandig en dus niet
ondergeschikt aan het centrale gezag uitoefenen. (art. 117 Gemw en hoofdstuk 7 GW).
Autonomie: de bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente
wordt aan het gemeentebestuur overgelaten (art. 108 lid 1 Gemw).
Medebewind: regeling en bestuur kunnen van het gemeentebestuur worden gevorderd bij
of krachtens een andere wet dan deze wet ter verzekering van de uitvoering daarvan (art.
108 lid 2 Gemw).
Alles geregeld in de Gemeentewet is autonomie.
Gemeenteraad: de gemeenteraad staat aan het hoofd van de gemeente (art. 125 lid 1 GW).
De gemeenteraad wordt gekozen en is dus de volksvertegenwoordiging (art. 129 GW).
De gemeenteraad heeft de controlerende en regelgevende bevoegdheid.
Controlerende bevoegdheid: het college en elk van zijn leden afzonderlijk zijn aan de raad
verantwoording schuldig over het door het college gevoerde bestuur (art 169 Gemw).
De burgemeester is aan de raad verantwoording schuldig over het door hem gevoerde
bestuur (art. 180 Gemw).
-Mondeling en schriftelijk vragenrecht (art. 155 Gmw)
-Recht van interpellatie (art. 155 Gmw)
-Recht van enquête (art. 155a Gmw)
-Budgettaire bevoegdheid (art. 189 Gmw)
Regelgevende bevoegdheid: de raad stelt verordeningen vast (art. 127 GW, 147 en 150
Gemw), de raad heeft de regelgevende bevoegdheid maar niet exclusief.
-Recht van initiatief: art. 147a Gemw
-Recht van amendement: art. 147 b Gemw
Er zijn grenzen aan de verordende bevoegdheid:
Bovengrens: gemeentelijke regels mogen niet in strijd zijn met hoger recht.
Ondergrens: de gemeente mag zich in principe niet bemoeien met je privéleven.
Zijgrens: onder te verdelen in: -Territoriale grens: bevoegdheid houdt op bij de gemeente grens.
-Functionele grens: het bezig houden met hun functie.
Anterieure verordening: er wordt een hogere regeling vastgesteld over een onderwerp dat
(deels) al geregeld is in lagere regelgeving. Bepalingen in de lagere regeling die hetzelfde
onderwerp hebben als de hogere regeling zijn van rechtswege vervallen (art. 122 Gemw).
Posterieure verordening: de lagere regeling (verordening) wordt vastgesteld op een
moment dat er al hogere regelgeving lijkt te zijn met betrekking tot het onderwerp van de
(posterieure) verordening. De lagere regeling mag niet in strijd zijn met hogere regelingen,
maar hogere regels mogen wel worden aangevuld door lagere regels (art. 121 Gemw).
