Samenvatting
Arbeidsrecht
Tentamenperiode 3
H3, H4 en H5
Bram Witjes – 567961
BMN-D01
D-Cluster – Periode 3
Hogeschool van Arnhem en Nijmegen
Bedrijfskunde MER
Schooljaar 2016 - 2017
,Bram Witjes – BMN-D01
Samenvatting Arbeidsrecht H3, H4 en H5
D-Cluster – Periode 3
Inhoudsopgave Arbeidsrecht
HOOFDSTUK 3 – ARBEIDSOVEREENKOMST – EEN INHOUDELIJK ORIËNTATIE ............... 4
3.1 Het aangaan van de arbeidsovereenkomst .................................................................... 4
3.2 Aard van de aanstelling ..................................................................................................... 4
3.3 Wet aanpassing arbeidsduur ............................................................................................ 4
3.4 De minderjarige ................................................................................................................... 5
3.5 Het loon: art. 7:628 BW ...................................................................................................... 5
3.7 Wettelijke verhoging van het loon .................................................................................... 6
3.8 Wet arbeid en zorg ............................................................................................................. 6
3.9 Minimumloon en minimumvakantiebijslag ...................................................................... 6
3.10 Gelijke beloning mannen en vrouwen ........................................................................... 6
3.11 Gelijke beloning voor gelijke arbeid in gelijke omstandigheden? ............................. 7
3.12 Vijf andere vormen gelijke behandeling ........................................................................ 7
3.13 Vakantie ............................................................................................................................. 8
3.14 Art. 7:655 BW: de informatieplicht ................................................................................. 8
3.18 Verplichtingen van de werknemer.................................................................................. 9
3.19 Eenzijdig wijzigingsbeding............................................................................................... 9
3.20 Concurrentiebeding .......................................................................................................... 9
3.21 Proeftijdbeding ................................................................................................................ 11
HOOFDSTUK 4 – ARBEIDSOVEREENKOMST – HET ONTSLAGRECHT ............................... 13
4.1 Dood van de werknemer .................................................................................................. 13
4.2 Opzegging met schriftelijke instemming van de werknemer ...................................... 13
4.3 Opzegging zonder schriftelijke instemming van de werknemer ................................ 14
4.4 Opzegging door werkgever: schriftelijke instemming of toestemming UWV niet
nodig .......................................................................................................................................... 16
4.5 De werkgever mag niet opzeggen (opzegverboden) .................................................. 16
4.6 De werkgever heeft onterecht opgezegd ...................................................................... 17
4.7 Ontbinding door de kantonrechter .................................................................................. 17
4.8 Beëindiging met wederzijds goedvinden: algemeen ................................................... 18
4.9 Beëindiging met wederzijds goedvinden: bijzondere situaties .................................. 18
4.10 Beëindiging van rechtswege (arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd) .............. 19
4.11 De transitievergoeding ................................................................................................... 19
HOOFDSTUK 5 – WERKLOOSHEID EN ZIEKTE ....................................................................... 20
5.1 Onderscheid socialezekerheidswetten .......................................................................... 20
2
,Bram Witjes – BMN-D01
Samenvatting Arbeidsrecht H3, H4 en H5
D-Cluster – Periode 3
5.2 Uitvoering, beroep en hoger beroep .............................................................................. 20
5.3 Wie zijn verzekerd? .......................................................................................................... 21
5.4 Werkloosheidswet (WW) ................................................................................................. 21
5.5 Sancties .............................................................................................................................. 24
5.6 Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze
werknemers (IOAW)................................................................................................................ 25
5.7 Wet inkomensvoorziening oudere werknemers (IOW) ............................................... 25
5.8 Ziektewet (ZW) .................................................................................................................. 25
5.9 Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) .................................................. 25
5.10 Toeslagenwet (TW) ........................................................................................................ 25
5.11 De Participatiewet ........................................................................................................... 25
3
,Bram Witjes – BMN-D01
Samenvatting Arbeidsrecht H3, H4 en H5
D-Cluster – Periode 3
Hoofdstuk 3 – Arbeidsovereenkomst – Een inhoudelijk oriëntatie
3.1 Het aangaan van de arbeidsovereenkomst
Arbeidsovereenkomst Consensuele overeenkomst: dat wil zeggen dat deze
vormvrij kan worden aangegaan.
Kan zowel schriftelijk als mondeling worden vastgelegd.
Toelichting: Door een mondelinge afspraak komt een arbeidsovereenkomst tot stand.
Wensen de werkgever en de werknemer echter in sommige gevallen een andere
regeling te treffen dan de wet geeft, dan moeten zij dat mondeling overeenkomen
(aanvullend recht) dan wel schriftelijk vastleggen (semidwingend).
Concluderend kan een arbeidsovereenkomst beter schriftelijk worden vastgelegd dan
mondeling.
3.2 Aard van de aanstelling
Er wordt onderscheid gemaakt in:
1. Arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd
a. Het gaat hier om een afgebakende periode.
b. Of is van toepassing op werknemers die alleen een bepaald project of ter
vervanging van een zieke of zwangere werknemer zijn aangenomen.
Ontslag werkt soepeler bij een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd dan
een voor onbepaalde tijd. Het arbeidscontract verloopt namelijk gewoon als de
tijd verstreken is na bijvoorbeeld 1 of 2 jaar.
2. Arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd
a. Volgt pas ontslag als de werknemer of de werkgever de wens heeft de
arbeidsovereenkomst te beëindigen.
b. Arbeidscontract voor onbepaalde tijd wordt ook wel een vast
arbeidscontract genoemd.
3.3 Wet aanpassing arbeidsduur
Wet aanpassing arbeidsduur (WAA) Door deze wet kan de werknemer de
arbeidsduur eenzijdig wijzigen en kan de werkgever zo’n wijziging alleen tegenhouden
vanwege zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen.
Dit kan zowel gaan om een vermeerdering als een vermindering van het aantal uren.
4
, Bram Witjes – BMN-D01
Samenvatting Arbeidsrecht H3, H4 en H5
D-Cluster – Periode 3
3.4 De minderjarige
Minderjarigen zijn handelingsonbekwaam. Je bent minderjarig als:
De leeftijd van 18 jaar nog niet bereikt is,
Je niet getrouwd of geregistreerd bent, of
Nooit getrouwd of geregistreerd bent geweest.
Handelingsonbekwaam De door een minderjarige verrichte rechtshandeling kan
worden aangetast door zijn wettelijke vertegenwoordigers (doorgaans de ouders).
Rechtshandeling is vernietigbaar.
Een arbeidsovereenkomst, gesloten door een minderjarige, is daarom ook
vernietigbaar.
Tot het aangaan van een arbeidsovereenkomst, anders dan in Boek 1 BW vermeld
staat, ben je bekwaam na het bereiken van de leeftijd van 16 jaar (art. 7:612 BW).
Naast deze uitzondering bevat art. 7:612 BW nog twee bijzondere bepalingen:
1. Een minderjarige (dus jonger dan 16 jaar) is bekwaam een arbeidsovereenkomst
te sluiten als hij daarvoor vooraf toestemming heeft verkregen van zijn wettelijke
vertegenwoordiger. Hij staat dan gelijk met een meerjarige werknemer. Er is één
uitzondering: hij kan als hoofdregel niet procederen zonder bijstand van zijn
wettelijk vertegenwoordiger.
2. Toestemming door de wettelijke vertegenwoordiger wordt geacht te zijn verleend,
wanneer een minderjarige werknemer gedurende vier weken heeft gewerkt,
zonder dat zijn wettelijke vertegenwoordiger verzet bij de werkgever heeft
aangetekend.
3.5 Het loon: art. 7:628 BW
Art. 7:628 BW De werkgever is verplicht het loon aan de werknemer te betalen, ook
als deze de arbeid niet heeft verricht, tenzij het niet verrichten van de arbeid in
redelijkheid voor rekening van de werknemer behoort te komen.
Wat is dan voor rekening van de werknemer te benoemen?
Alle bedrijfseconomische gebeurtenissen en omstandigheden zijn voor rekening
van de werkgever. Dus ook al zakt de economie in, de werkgever kan zich niet
over de rug van zijn werknemers indekken door hun het loon te onthouden.
Risicoverdeling van het loon Over het algemeen geldt: een bepaald loonrisico komt
eerder voor rekening van de werkgever dan voor rekening van de werknemer.
Voorbeelden van risicoverdeling die vaak bij de werkgever komen:
Voor wiens rekening komt bijvoorbeeld het feit dat er niet gewerkt kan worden
vanwege afgekondigde overheidsmaatregelen?
Hoe ligt de risicoverdeling bij stagnatie wegens brand?
Overmacht loonvordering Het niet-werken is niet de schuld van de werknemer en
komt dus ook niet voor zijn rekening.
5
Arbeidsrecht
Tentamenperiode 3
H3, H4 en H5
Bram Witjes – 567961
BMN-D01
D-Cluster – Periode 3
Hogeschool van Arnhem en Nijmegen
Bedrijfskunde MER
Schooljaar 2016 - 2017
,Bram Witjes – BMN-D01
Samenvatting Arbeidsrecht H3, H4 en H5
D-Cluster – Periode 3
Inhoudsopgave Arbeidsrecht
HOOFDSTUK 3 – ARBEIDSOVEREENKOMST – EEN INHOUDELIJK ORIËNTATIE ............... 4
3.1 Het aangaan van de arbeidsovereenkomst .................................................................... 4
3.2 Aard van de aanstelling ..................................................................................................... 4
3.3 Wet aanpassing arbeidsduur ............................................................................................ 4
3.4 De minderjarige ................................................................................................................... 5
3.5 Het loon: art. 7:628 BW ...................................................................................................... 5
3.7 Wettelijke verhoging van het loon .................................................................................... 6
3.8 Wet arbeid en zorg ............................................................................................................. 6
3.9 Minimumloon en minimumvakantiebijslag ...................................................................... 6
3.10 Gelijke beloning mannen en vrouwen ........................................................................... 6
3.11 Gelijke beloning voor gelijke arbeid in gelijke omstandigheden? ............................. 7
3.12 Vijf andere vormen gelijke behandeling ........................................................................ 7
3.13 Vakantie ............................................................................................................................. 8
3.14 Art. 7:655 BW: de informatieplicht ................................................................................. 8
3.18 Verplichtingen van de werknemer.................................................................................. 9
3.19 Eenzijdig wijzigingsbeding............................................................................................... 9
3.20 Concurrentiebeding .......................................................................................................... 9
3.21 Proeftijdbeding ................................................................................................................ 11
HOOFDSTUK 4 – ARBEIDSOVEREENKOMST – HET ONTSLAGRECHT ............................... 13
4.1 Dood van de werknemer .................................................................................................. 13
4.2 Opzegging met schriftelijke instemming van de werknemer ...................................... 13
4.3 Opzegging zonder schriftelijke instemming van de werknemer ................................ 14
4.4 Opzegging door werkgever: schriftelijke instemming of toestemming UWV niet
nodig .......................................................................................................................................... 16
4.5 De werkgever mag niet opzeggen (opzegverboden) .................................................. 16
4.6 De werkgever heeft onterecht opgezegd ...................................................................... 17
4.7 Ontbinding door de kantonrechter .................................................................................. 17
4.8 Beëindiging met wederzijds goedvinden: algemeen ................................................... 18
4.9 Beëindiging met wederzijds goedvinden: bijzondere situaties .................................. 18
4.10 Beëindiging van rechtswege (arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd) .............. 19
4.11 De transitievergoeding ................................................................................................... 19
HOOFDSTUK 5 – WERKLOOSHEID EN ZIEKTE ....................................................................... 20
5.1 Onderscheid socialezekerheidswetten .......................................................................... 20
2
,Bram Witjes – BMN-D01
Samenvatting Arbeidsrecht H3, H4 en H5
D-Cluster – Periode 3
5.2 Uitvoering, beroep en hoger beroep .............................................................................. 20
5.3 Wie zijn verzekerd? .......................................................................................................... 21
5.4 Werkloosheidswet (WW) ................................................................................................. 21
5.5 Sancties .............................................................................................................................. 24
5.6 Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze
werknemers (IOAW)................................................................................................................ 25
5.7 Wet inkomensvoorziening oudere werknemers (IOW) ............................................... 25
5.8 Ziektewet (ZW) .................................................................................................................. 25
5.9 Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) .................................................. 25
5.10 Toeslagenwet (TW) ........................................................................................................ 25
5.11 De Participatiewet ........................................................................................................... 25
3
,Bram Witjes – BMN-D01
Samenvatting Arbeidsrecht H3, H4 en H5
D-Cluster – Periode 3
Hoofdstuk 3 – Arbeidsovereenkomst – Een inhoudelijk oriëntatie
3.1 Het aangaan van de arbeidsovereenkomst
Arbeidsovereenkomst Consensuele overeenkomst: dat wil zeggen dat deze
vormvrij kan worden aangegaan.
Kan zowel schriftelijk als mondeling worden vastgelegd.
Toelichting: Door een mondelinge afspraak komt een arbeidsovereenkomst tot stand.
Wensen de werkgever en de werknemer echter in sommige gevallen een andere
regeling te treffen dan de wet geeft, dan moeten zij dat mondeling overeenkomen
(aanvullend recht) dan wel schriftelijk vastleggen (semidwingend).
Concluderend kan een arbeidsovereenkomst beter schriftelijk worden vastgelegd dan
mondeling.
3.2 Aard van de aanstelling
Er wordt onderscheid gemaakt in:
1. Arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd
a. Het gaat hier om een afgebakende periode.
b. Of is van toepassing op werknemers die alleen een bepaald project of ter
vervanging van een zieke of zwangere werknemer zijn aangenomen.
Ontslag werkt soepeler bij een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd dan
een voor onbepaalde tijd. Het arbeidscontract verloopt namelijk gewoon als de
tijd verstreken is na bijvoorbeeld 1 of 2 jaar.
2. Arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd
a. Volgt pas ontslag als de werknemer of de werkgever de wens heeft de
arbeidsovereenkomst te beëindigen.
b. Arbeidscontract voor onbepaalde tijd wordt ook wel een vast
arbeidscontract genoemd.
3.3 Wet aanpassing arbeidsduur
Wet aanpassing arbeidsduur (WAA) Door deze wet kan de werknemer de
arbeidsduur eenzijdig wijzigen en kan de werkgever zo’n wijziging alleen tegenhouden
vanwege zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen.
Dit kan zowel gaan om een vermeerdering als een vermindering van het aantal uren.
4
, Bram Witjes – BMN-D01
Samenvatting Arbeidsrecht H3, H4 en H5
D-Cluster – Periode 3
3.4 De minderjarige
Minderjarigen zijn handelingsonbekwaam. Je bent minderjarig als:
De leeftijd van 18 jaar nog niet bereikt is,
Je niet getrouwd of geregistreerd bent, of
Nooit getrouwd of geregistreerd bent geweest.
Handelingsonbekwaam De door een minderjarige verrichte rechtshandeling kan
worden aangetast door zijn wettelijke vertegenwoordigers (doorgaans de ouders).
Rechtshandeling is vernietigbaar.
Een arbeidsovereenkomst, gesloten door een minderjarige, is daarom ook
vernietigbaar.
Tot het aangaan van een arbeidsovereenkomst, anders dan in Boek 1 BW vermeld
staat, ben je bekwaam na het bereiken van de leeftijd van 16 jaar (art. 7:612 BW).
Naast deze uitzondering bevat art. 7:612 BW nog twee bijzondere bepalingen:
1. Een minderjarige (dus jonger dan 16 jaar) is bekwaam een arbeidsovereenkomst
te sluiten als hij daarvoor vooraf toestemming heeft verkregen van zijn wettelijke
vertegenwoordiger. Hij staat dan gelijk met een meerjarige werknemer. Er is één
uitzondering: hij kan als hoofdregel niet procederen zonder bijstand van zijn
wettelijk vertegenwoordiger.
2. Toestemming door de wettelijke vertegenwoordiger wordt geacht te zijn verleend,
wanneer een minderjarige werknemer gedurende vier weken heeft gewerkt,
zonder dat zijn wettelijke vertegenwoordiger verzet bij de werkgever heeft
aangetekend.
3.5 Het loon: art. 7:628 BW
Art. 7:628 BW De werkgever is verplicht het loon aan de werknemer te betalen, ook
als deze de arbeid niet heeft verricht, tenzij het niet verrichten van de arbeid in
redelijkheid voor rekening van de werknemer behoort te komen.
Wat is dan voor rekening van de werknemer te benoemen?
Alle bedrijfseconomische gebeurtenissen en omstandigheden zijn voor rekening
van de werkgever. Dus ook al zakt de economie in, de werkgever kan zich niet
over de rug van zijn werknemers indekken door hun het loon te onthouden.
Risicoverdeling van het loon Over het algemeen geldt: een bepaald loonrisico komt
eerder voor rekening van de werkgever dan voor rekening van de werknemer.
Voorbeelden van risicoverdeling die vaak bij de werkgever komen:
Voor wiens rekening komt bijvoorbeeld het feit dat er niet gewerkt kan worden
vanwege afgekondigde overheidsmaatregelen?
Hoe ligt de risicoverdeling bij stagnatie wegens brand?
Overmacht loonvordering Het niet-werken is niet de schuld van de werknemer en
komt dus ook niet voor zijn rekening.
5
