FACULTEIT PSYCHOLOGIE & PEDAGOGISCHE
WETENSCHAPPEN
Educational Effectiveness [POP43a]
Prof. Koen Aesaert
Zijn digitale leeromgevingen een mogelijk
alternatief voor kleine klassen?
In verschillende onderzoeken over de jaren heen wordt klasgrootte
aangehaald als een belangrijke factor om prestaties van leerlingen te
bevorderen. Toch worden er in deze onderzoeken ook vaak gemixte
resultaten bekomen (Finn & Achilles, 1990; Glass & Smith, 1979; Hattie,
2005). Mogelijke voorwaarden voor het bekomen van een positief effect
van klasgrootte op prestaties zijn de aanwezigheid van geïndividualiseerde
instructie en een grotere mate van leerlingenbetrokkenheid. Zo blijkt dat
wanneer leerlingen meer betrokken zijn bij de leerstof, ze hogere resultaten
behalen (Mosteller, 1995). Omdat het realiseren van kleine klassen in het
onderwijs financieel een grote kost is, blijft de zoektocht naar gelijkaardige
alternatieven open. Binnen deze paper wordt er gekeken of het inzetten
van digitaal gepersonaliseerde leeromgevingen in het eerste leerjaar van de
lagere school kan leiden tot meer geïndividualiseerde instructie en
leerlingenbetrokkenheid.
Heylen Nicky
R0746885
, Klasgrootte en prestaties van leerlingen
Al verschillende jaren is er onderzoek verricht naar de invloed van klasgrootte op het verbeteren van
prestaties van leerlingen. In 1984 vond een van de meest bekende en krachtigste studies over
klasgroottes plaats, namelijk het Tennesee’s STAR project (Student-Teacher Achievement Ratio),
waarin een effect van kleinere klassen op hogere lees- en wiskundeprestaties aangetoond werd. In
deze grootschalige studie werden leerlingen uit de lagere school willekeurig toegewezen aan een klas
met een kleine klasgrootte (13-17 leerlingen), een gewone klasgrootte (22-26 leerlingen), en een
gewone klasgrootte met een extra leerkracht. Er werd een vooruitgang in lezen en wiskunde
gevonden in kleine klassen tegenover grote klassen en het grootste effect hiervan was zichtbaar in
het eerste leerjaar (Word et al., 1990). Toch tonen verschillende onderzoeken die dieper ingaan op
het STAR project aan dat er vragen gesteld kunnen worden bij dit onderzoek. Verschillende auteurs
rapporteren dat dit onderzoek selectief was in het interpreteren van de resultaten om te bekomen
tot een positief effect van klasgrootte op prestaties (Sohn, 2010, 2015; Mueller, 2013;
Konstantopoulos, 2011). Zo rapporteert Konstantopoulos (2011) dat er in sommige kleine klassen
ook geen of weinig verbetering werd waargenomen. Verder zouden de scholen niet random
geselecteerd zijn. Scholen konden zichzelf namelijk opgeven om mee te doen met het onderzoek en
de scholen moesten groot genoeg zijn om leerlingen te kunnen verdelen over de drie verschillende
soorten klassen (Ehrenberg et al., 2001; Hanushek, 1999).
Om de relatie tussen klasgrootte en prestaties te begrijpen, wezen Barr en Dreeben (1983) op de
invloed van enkele schoolfactoren. Deze kunnen meer inzicht geven waarom er in sommige
onderzoeken wel betere prestaties van leerlingen gerapporteerd worden en in andere studies niet.
Een mogelijke verklaring voor het positieve effect van de klasgrootte op prestaties zijn de
veranderende onderwijsstrategieën die leerkrachten gebruiken wanneer ze lesgeven in een kleinere
klasgroep. In kleinere klassen gaat er meer tijd naar individuele instructie aangezien er minder tijd
nodig is voor de klas onder controle te houden. Toch zou deze verandering van het gedrag van
leerkrachten, niet voldoende zijn om de langdurige voordelen op de prestaties van leerlingen te
verklaren (Finn et al., 2003).
Een andere mogelijke verklaring is de invloed van kleine klassen op de manier waarop leerlingen zich
gedragen. In kleinere klassen blijken kinderen meer betrokken te zijn bij de leerstof en minder
storend gedrag te vertonen in vergelijking met grotere klassen (Finn et al., 2003). Wanneer leerlingen
meer betrokken zijn bij de leerstof zullen ze hogere resultaten bereiken (Mosteller, 1995). Zo
concludeerde Park (2005) dat betrokkenheid van leerlingen een positief effect heeft op wiskunde
vaardigheden, waarbij gecontroleerd werd voor geslacht, sociaaleconomische status en ras. Er
WETENSCHAPPEN
Educational Effectiveness [POP43a]
Prof. Koen Aesaert
Zijn digitale leeromgevingen een mogelijk
alternatief voor kleine klassen?
In verschillende onderzoeken over de jaren heen wordt klasgrootte
aangehaald als een belangrijke factor om prestaties van leerlingen te
bevorderen. Toch worden er in deze onderzoeken ook vaak gemixte
resultaten bekomen (Finn & Achilles, 1990; Glass & Smith, 1979; Hattie,
2005). Mogelijke voorwaarden voor het bekomen van een positief effect
van klasgrootte op prestaties zijn de aanwezigheid van geïndividualiseerde
instructie en een grotere mate van leerlingenbetrokkenheid. Zo blijkt dat
wanneer leerlingen meer betrokken zijn bij de leerstof, ze hogere resultaten
behalen (Mosteller, 1995). Omdat het realiseren van kleine klassen in het
onderwijs financieel een grote kost is, blijft de zoektocht naar gelijkaardige
alternatieven open. Binnen deze paper wordt er gekeken of het inzetten
van digitaal gepersonaliseerde leeromgevingen in het eerste leerjaar van de
lagere school kan leiden tot meer geïndividualiseerde instructie en
leerlingenbetrokkenheid.
Heylen Nicky
R0746885
, Klasgrootte en prestaties van leerlingen
Al verschillende jaren is er onderzoek verricht naar de invloed van klasgrootte op het verbeteren van
prestaties van leerlingen. In 1984 vond een van de meest bekende en krachtigste studies over
klasgroottes plaats, namelijk het Tennesee’s STAR project (Student-Teacher Achievement Ratio),
waarin een effect van kleinere klassen op hogere lees- en wiskundeprestaties aangetoond werd. In
deze grootschalige studie werden leerlingen uit de lagere school willekeurig toegewezen aan een klas
met een kleine klasgrootte (13-17 leerlingen), een gewone klasgrootte (22-26 leerlingen), en een
gewone klasgrootte met een extra leerkracht. Er werd een vooruitgang in lezen en wiskunde
gevonden in kleine klassen tegenover grote klassen en het grootste effect hiervan was zichtbaar in
het eerste leerjaar (Word et al., 1990). Toch tonen verschillende onderzoeken die dieper ingaan op
het STAR project aan dat er vragen gesteld kunnen worden bij dit onderzoek. Verschillende auteurs
rapporteren dat dit onderzoek selectief was in het interpreteren van de resultaten om te bekomen
tot een positief effect van klasgrootte op prestaties (Sohn, 2010, 2015; Mueller, 2013;
Konstantopoulos, 2011). Zo rapporteert Konstantopoulos (2011) dat er in sommige kleine klassen
ook geen of weinig verbetering werd waargenomen. Verder zouden de scholen niet random
geselecteerd zijn. Scholen konden zichzelf namelijk opgeven om mee te doen met het onderzoek en
de scholen moesten groot genoeg zijn om leerlingen te kunnen verdelen over de drie verschillende
soorten klassen (Ehrenberg et al., 2001; Hanushek, 1999).
Om de relatie tussen klasgrootte en prestaties te begrijpen, wezen Barr en Dreeben (1983) op de
invloed van enkele schoolfactoren. Deze kunnen meer inzicht geven waarom er in sommige
onderzoeken wel betere prestaties van leerlingen gerapporteerd worden en in andere studies niet.
Een mogelijke verklaring voor het positieve effect van de klasgrootte op prestaties zijn de
veranderende onderwijsstrategieën die leerkrachten gebruiken wanneer ze lesgeven in een kleinere
klasgroep. In kleinere klassen gaat er meer tijd naar individuele instructie aangezien er minder tijd
nodig is voor de klas onder controle te houden. Toch zou deze verandering van het gedrag van
leerkrachten, niet voldoende zijn om de langdurige voordelen op de prestaties van leerlingen te
verklaren (Finn et al., 2003).
Een andere mogelijke verklaring is de invloed van kleine klassen op de manier waarop leerlingen zich
gedragen. In kleinere klassen blijken kinderen meer betrokken te zijn bij de leerstof en minder
storend gedrag te vertonen in vergelijking met grotere klassen (Finn et al., 2003). Wanneer leerlingen
meer betrokken zijn bij de leerstof zullen ze hogere resultaten bereiken (Mosteller, 1995). Zo
concludeerde Park (2005) dat betrokkenheid van leerlingen een positief effect heeft op wiskunde
vaardigheden, waarbij gecontroleerd werd voor geslacht, sociaaleconomische status en ras. Er
