lOMoARcPSD|4379689
College 1
• Kranenborg & Verhey, ‘De Algemene Verordening Gegevensbescherming in Europees
en Nederlands perspectief’, Hoofdstuk 1.1 t/m 1.6, 2, 3.1 t/m 3.4.1, 3.5 en 4.
• HvJ EG 15 juli 1964 Costa/E.N.E.L. ECLI:EU:1964:66
- Privacy in het algemeen en de toepassing zijnde wet- en regelgeving;
- Geschiedenis van privacy binnen Europa en Nederland;
- Totstandkoming van de AVG; het belang van privacy voor eenieder en ondernemingen in
het bijzonder.
Art. 10 GW Recht op persoonlijke levenssfeer: privacy staat vastgesteld in de Grondwet. Gaat niet
per definitie over de persoonsgegevens.
Verschil richtlijn en verordening: een richtlijn moet nog geïmplementeerd worden in nationale
wetgeving (onder sommige omstandigheden kun je beroep doen op richtlijn die nog niet
geïmplementeerd is). Een verordening hoef je niet om te zetten en gelden direct in nationale
wetgeving.
Autoriteit Persoonsgegevens is een toezichthouder in Nederland.
Europees comité voor gegevensbescherming: zorgt er o.a. voor dat de open norm van de verordening
op de gelijke manier wordt gehandhaafd.
Privacyparadox: ze vinden bescherming van privacy erg belangrijk, maar zijn er niet mee bezig wat op
de lange termijn de directe gevolgen kunnen zijn van bijv. aanmelden bij facebook, accepteren van
cookies.
Ondernemingen moeten de persoonsgegevens beschermen van de klanten, werknemers etc.
Stel er komt iemand solliciteren en op CV staan de NAW-gegevens. Op het moment dat je niet
wordt aangenomen, kun je als sollicitant beroep doen om persoonsgegevens te verwijderen.
Juridisch kader
1. Raad van Europa (niet de Europese Unie)
o Artikel 8 EVRM: eerbiediging van privé leven. Omvat ook persoonsgegevens (Z/Finland). Kan
pas wanneer je op nationaal gebied alles hebt benut. Beschermd in beginsel de burger tegen
ongerechtvaardigd overheidsoptreden.
1. Valt de situatie onder de reikwijdte van privéleven?
2. Is er sprake van inmenging in het privéleven?
3. Is die inmenging gerechtvaardigd?
-> als die inmenging bij wet is voorzien
-> noodzakelijk (cumulatieve vereisten)
a. proportionaliteit:
b. subsidiariteit: niet te zware maatregelen nemen
Privéleven: ‘het recht om alleen gelaten te worden’. In de zaak Niemietz/Duitsland waarin
kantoor van advocaat werd doorzocht, overwoog EHRM dat het privéleven ook het recht is om
relaties met andere mensen op te bouwen, een individu zijn eigen leven mag leiden waarvan hij
de buitenwereld mag uitsluiten.
1
, lOMoARcPSD|4379689
o Het Verdrag van Straatsburg of Conventie 108 1981 = een uitwerking van art. 8 EVRM:
eerbiediging van privéleven. Heeft wereldwijde reikwijdte. Ook staten die geen lid zijn van
Raad van Europa kunnen het Verdrag ondertekenen. Het verdrag is overvleugeld door het EU
recht waarin sinds 1995 gedetailleerde en dwingende voorschriften zijn opgenomen. Het
verdrag geldt voor meer landen, zowel binnen als buiten Europa.
- Verschil AVG:
Ruimer bereik dan AVG. Het Verdrag heeft in beginsel alleen betrekking op geautomatiseerde
verwerking van persoonsgegevens. Dit is verschil met AVG want die is ook van toepassing op
handmatige verwerking van gegevens die in bestand zijn opgenomen of die bestemd zijn om
daarin te worden opgenomen.
- Artikelen:
Uitzonderingen op art. 5, 6 en 8 van Het Verdrag zijn alleen mogelijk als deze bij wet voorzien
en noodzakelijk zijn in democratische samenleving in belang van veiligheid van de staat,
openbare veiligheid of vervolging strafbare feiten (art. 9). Sterke gelijkenis met
beperkingsclausule van EVRM in art. 8 lid 2 EVRM. Art. 12: grensoverschrijdende verkeer van
persoonsgegevens.
o Belangrijke arresten (zie boek)
Door Europese Hof voor Rechten van de Mens. Dit is de rechtsprekende autoriteit
over EVRM:
Klass/Duitsland: sprake van afluisterpraktijken. Het EHRM overwoog dat effectief toezicht door
onafhankelijke en onpartijdige instantie vereiste is dat voortvloeit uit rechtsstaat. Als
uitvoerende macht inbreuk maakt op recht art 8, moet in beginsel effectieve controle door
rechterlijke macht mogelijk zijn omdat dergelijke controle meeste garantie geeft voor
onpartijdigheid. In deze zaak concludeerde EHRM uiteindelijk dat ondanks ontbreken van
rechterlijke controle er toch een effectieve controle mogelijk was door onafhankelijke instantie
en dat daarvoor misbruik kon worden voorkomen.
Z/Finland: een met hiv besmette vrouw was van mening dat de Finse rechter in strijd met art. 8
EVRM haar naam en hiv-besmetting wereldkundig had gemaakt. Onder verwijzing van Verdrag
overwoog EHRM dat het bekend maken een ongerechtvaardigde inmenging vormde in haar recht
op privéleven onder art. 8 EVRM.
Open normen en het belang van soft law:
Hoe moeten bepaalde normen worden toegepast? De termen die niet helemaal duidelijk en
nauwkeurig zijn. Soft law is niet bindend, je kan er geen beroep op doen maar het kan wel in
jurisprudentie vastgelegd worden.
2
, lOMoARcPSD|4379689
2. Europese Unie
o VWEU (verdrag betreffende de werking van de EU):
- art. 16 VWEU: privacy regel.
- wetgevingsprocedure, art. 114: wetgeving kan gemaakt worden voor de werking van de interne
markt. Deze interne markt bevat ook persoonsgegevens. Deze willen ze harmoniseren
(wetgeving maken dat het geregeld wordt en dat binnen heel de Europese Unie dezelfde
wetgeving geldt).
o EU-Grondrechtenhandvest (2000). Gelijkenissen met EVRM.
- Art. 7 eerbiediging van privéleven.
- Art 8 ziet expliciet op bescherming van de persoonsgegevens (vloeit uit art. 16 VWEU). EU-
handvest wordt uitgelegd door Hof van Justitie van Europese Unie.
o Richtlijn 95/46
(doel: vrij verkeer van persoonsgegevens) Moest door elke lidstaat
geïmplementeerd worden: Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp).
Deze richtlijn verschilde erg in verschillende lidstaten. Richtlijn had niet het beoogde effect, en
zijn ze uiteindelijk uitgekomen bij de AVG. Deze richtlijn is dus vervangen door AVG.
Sinds 1995 enorme toename van digitale gegevens en was dus niet meer up-to-date. Commissie
stelde om deze reden de AVG voor.
o Verordening 45/2001
De verordening richt de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming op. Ook staan hierin
de regels die ervoor moeten zorgen dat persoonsgegevens in het beheer van EU-instellingen en -
organen worden gerespecteerd en worden de rechten van burgers in dit opzicht bepaald.
o Oprichting EDPS: Europees Comité voor gegevensbescherming (European Data
Protector Supervisor)
o Verdrag van Lissabon -> EG -> EU. Laatste wijziging van basisverdragen van Europese Unie. EG-
Verdrag werd omgedoopt tot het Verdrag betreffende werking Europese Unie (VWEU).
o UAVG = uitvoeringsfunctie van de AVG. AVG heeft zoveel open normen die nog uitgelegd
moeten worden. Bijv: er is een onafhankelijke autoriteit. Lidstaten moeten dan zelf bepalen wat
de onafhankelijke autoriteit wordt. In de UAVG staan dus aanvullende regels die Nederland zelf
heeft bepaald.
3
College 1
• Kranenborg & Verhey, ‘De Algemene Verordening Gegevensbescherming in Europees
en Nederlands perspectief’, Hoofdstuk 1.1 t/m 1.6, 2, 3.1 t/m 3.4.1, 3.5 en 4.
• HvJ EG 15 juli 1964 Costa/E.N.E.L. ECLI:EU:1964:66
- Privacy in het algemeen en de toepassing zijnde wet- en regelgeving;
- Geschiedenis van privacy binnen Europa en Nederland;
- Totstandkoming van de AVG; het belang van privacy voor eenieder en ondernemingen in
het bijzonder.
Art. 10 GW Recht op persoonlijke levenssfeer: privacy staat vastgesteld in de Grondwet. Gaat niet
per definitie over de persoonsgegevens.
Verschil richtlijn en verordening: een richtlijn moet nog geïmplementeerd worden in nationale
wetgeving (onder sommige omstandigheden kun je beroep doen op richtlijn die nog niet
geïmplementeerd is). Een verordening hoef je niet om te zetten en gelden direct in nationale
wetgeving.
Autoriteit Persoonsgegevens is een toezichthouder in Nederland.
Europees comité voor gegevensbescherming: zorgt er o.a. voor dat de open norm van de verordening
op de gelijke manier wordt gehandhaafd.
Privacyparadox: ze vinden bescherming van privacy erg belangrijk, maar zijn er niet mee bezig wat op
de lange termijn de directe gevolgen kunnen zijn van bijv. aanmelden bij facebook, accepteren van
cookies.
Ondernemingen moeten de persoonsgegevens beschermen van de klanten, werknemers etc.
Stel er komt iemand solliciteren en op CV staan de NAW-gegevens. Op het moment dat je niet
wordt aangenomen, kun je als sollicitant beroep doen om persoonsgegevens te verwijderen.
Juridisch kader
1. Raad van Europa (niet de Europese Unie)
o Artikel 8 EVRM: eerbiediging van privé leven. Omvat ook persoonsgegevens (Z/Finland). Kan
pas wanneer je op nationaal gebied alles hebt benut. Beschermd in beginsel de burger tegen
ongerechtvaardigd overheidsoptreden.
1. Valt de situatie onder de reikwijdte van privéleven?
2. Is er sprake van inmenging in het privéleven?
3. Is die inmenging gerechtvaardigd?
-> als die inmenging bij wet is voorzien
-> noodzakelijk (cumulatieve vereisten)
a. proportionaliteit:
b. subsidiariteit: niet te zware maatregelen nemen
Privéleven: ‘het recht om alleen gelaten te worden’. In de zaak Niemietz/Duitsland waarin
kantoor van advocaat werd doorzocht, overwoog EHRM dat het privéleven ook het recht is om
relaties met andere mensen op te bouwen, een individu zijn eigen leven mag leiden waarvan hij
de buitenwereld mag uitsluiten.
1
, lOMoARcPSD|4379689
o Het Verdrag van Straatsburg of Conventie 108 1981 = een uitwerking van art. 8 EVRM:
eerbiediging van privéleven. Heeft wereldwijde reikwijdte. Ook staten die geen lid zijn van
Raad van Europa kunnen het Verdrag ondertekenen. Het verdrag is overvleugeld door het EU
recht waarin sinds 1995 gedetailleerde en dwingende voorschriften zijn opgenomen. Het
verdrag geldt voor meer landen, zowel binnen als buiten Europa.
- Verschil AVG:
Ruimer bereik dan AVG. Het Verdrag heeft in beginsel alleen betrekking op geautomatiseerde
verwerking van persoonsgegevens. Dit is verschil met AVG want die is ook van toepassing op
handmatige verwerking van gegevens die in bestand zijn opgenomen of die bestemd zijn om
daarin te worden opgenomen.
- Artikelen:
Uitzonderingen op art. 5, 6 en 8 van Het Verdrag zijn alleen mogelijk als deze bij wet voorzien
en noodzakelijk zijn in democratische samenleving in belang van veiligheid van de staat,
openbare veiligheid of vervolging strafbare feiten (art. 9). Sterke gelijkenis met
beperkingsclausule van EVRM in art. 8 lid 2 EVRM. Art. 12: grensoverschrijdende verkeer van
persoonsgegevens.
o Belangrijke arresten (zie boek)
Door Europese Hof voor Rechten van de Mens. Dit is de rechtsprekende autoriteit
over EVRM:
Klass/Duitsland: sprake van afluisterpraktijken. Het EHRM overwoog dat effectief toezicht door
onafhankelijke en onpartijdige instantie vereiste is dat voortvloeit uit rechtsstaat. Als
uitvoerende macht inbreuk maakt op recht art 8, moet in beginsel effectieve controle door
rechterlijke macht mogelijk zijn omdat dergelijke controle meeste garantie geeft voor
onpartijdigheid. In deze zaak concludeerde EHRM uiteindelijk dat ondanks ontbreken van
rechterlijke controle er toch een effectieve controle mogelijk was door onafhankelijke instantie
en dat daarvoor misbruik kon worden voorkomen.
Z/Finland: een met hiv besmette vrouw was van mening dat de Finse rechter in strijd met art. 8
EVRM haar naam en hiv-besmetting wereldkundig had gemaakt. Onder verwijzing van Verdrag
overwoog EHRM dat het bekend maken een ongerechtvaardigde inmenging vormde in haar recht
op privéleven onder art. 8 EVRM.
Open normen en het belang van soft law:
Hoe moeten bepaalde normen worden toegepast? De termen die niet helemaal duidelijk en
nauwkeurig zijn. Soft law is niet bindend, je kan er geen beroep op doen maar het kan wel in
jurisprudentie vastgelegd worden.
2
, lOMoARcPSD|4379689
2. Europese Unie
o VWEU (verdrag betreffende de werking van de EU):
- art. 16 VWEU: privacy regel.
- wetgevingsprocedure, art. 114: wetgeving kan gemaakt worden voor de werking van de interne
markt. Deze interne markt bevat ook persoonsgegevens. Deze willen ze harmoniseren
(wetgeving maken dat het geregeld wordt en dat binnen heel de Europese Unie dezelfde
wetgeving geldt).
o EU-Grondrechtenhandvest (2000). Gelijkenissen met EVRM.
- Art. 7 eerbiediging van privéleven.
- Art 8 ziet expliciet op bescherming van de persoonsgegevens (vloeit uit art. 16 VWEU). EU-
handvest wordt uitgelegd door Hof van Justitie van Europese Unie.
o Richtlijn 95/46
(doel: vrij verkeer van persoonsgegevens) Moest door elke lidstaat
geïmplementeerd worden: Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp).
Deze richtlijn verschilde erg in verschillende lidstaten. Richtlijn had niet het beoogde effect, en
zijn ze uiteindelijk uitgekomen bij de AVG. Deze richtlijn is dus vervangen door AVG.
Sinds 1995 enorme toename van digitale gegevens en was dus niet meer up-to-date. Commissie
stelde om deze reden de AVG voor.
o Verordening 45/2001
De verordening richt de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming op. Ook staan hierin
de regels die ervoor moeten zorgen dat persoonsgegevens in het beheer van EU-instellingen en -
organen worden gerespecteerd en worden de rechten van burgers in dit opzicht bepaald.
o Oprichting EDPS: Europees Comité voor gegevensbescherming (European Data
Protector Supervisor)
o Verdrag van Lissabon -> EG -> EU. Laatste wijziging van basisverdragen van Europese Unie. EG-
Verdrag werd omgedoopt tot het Verdrag betreffende werking Europese Unie (VWEU).
o UAVG = uitvoeringsfunctie van de AVG. AVG heeft zoveel open normen die nog uitgelegd
moeten worden. Bijv: er is een onafhankelijke autoriteit. Lidstaten moeten dan zelf bepalen wat
de onafhankelijke autoriteit wordt. In de UAVG staan dus aanvullende regels die Nederland zelf
heeft bepaald.
3
