GLM – ECONOMIE 3
HOE PRESTEERT ONZE ECONOMIE?
HOE WORDT DE ECONOMISCHE GROEI GEMETEN?
PRODUCTIE – TOEGEVOEGDE WAARDE
Aandeel BBP per sector:
Primaire sector: <1%
Secundaire sector: <10%
Tertiaire sector: 10-20%
Quartaire sector: 70%
→ daarom een post-industriële samenleving
INKOMENS
= verdeling van het nationaal inkomen over loon,
wedde, rente, huur en pacht.
= vergoeding voor arbeid en kapitaal
Trendmatige daling van het loonaandeel (<50%) →
aandeel kapitaal gegroeid.
Oorzaken:
Technologische vooruitgang
Mondialisering : buitenlandse goedkope werkkrachten
Loonmatiging door toepassing van de wet
BESTEDINGEN – UITGAVEN
1. De particuliere consumptie
Vertegenwoordigt >50%
Drijfveer van de economie
2. De overheidsconsumptie
Sinds 2019 toename groei door gezondheidszorg
Vertegenwoordigt 25%
3. De brutokapitaalvorming
Bedrijfsinvesteringen: daalde door economische crisis → plan – juncker = inveseringsplan van Europa
Particuliere investeringen: toename door stijging koopkracht
Overheidsinvesteringen: laag
Netto-uitvoer: negatieve bijdrage
,HOE WORDEN VERANDERINGEN IN BBP VOORGESTELD?
Absolute cijfers Relatieve cijfers
Stijgt over de jaren heen = rijker geworden
= procentuele verandering
Schommelt rond de 2% per jaar
WELKE CORRECTIES MOETEN DOORGEVOERD WORDEN?
1. BBP per capita : grootte van de bevolking
2. Inflatie:
Lopende prijzen = hier zit de inflatie in
Naar volume = constante prijs
3. Prijzen en koopkracht:
Moeten worden gecorrigeerd
Zelfde hamburger kost hier meer dan in Ierland → waarde munt …
,MEET HET BBP TEVEEL OF TE WEINIG?
BBP 2021: 506 205 miljard
Onderschatting Overschatting
Vrijwilligerswerk : zit er niet in Drugshandel en prostitutie : BBP kan hierdoor
Zwartwerk : zit er niet in flink stijgen, maar slechte indicator voor een
Zelfvoorziening : zit er niet in , zou eigenlijk land
betekent dat je land welvarender is Farmaceutische sector : groot aandeel als ze
veel medicatie enzoverder moeten maken, wil
je dit als land?
Milieu firma’s : betekent dat je land veel last
heeft van vervuiling
België telt vanaf 2014 drugshandel en prostitutie mee om de economie te berekenen → nieuwe standaard
Voordelen hoger BBP:
Goedkoop geld lenen: hoe hoger het BBP, hoe lager de schuldgraad want deze is de verhouding tussen de
totale staatsschuld en het BBP. Hoe gunstiger je geëvalueerd wordt en hoe makkelijker je aan geld geraakt.
Lagere belastingdruk: overheidsbeslag gebaseerd op het BBP.
BBP= Marktproductie, geen indicator voor welzijn – redenen:
1. BBP is een monetaire waardemeter:
Verwijst naar productiemarkt, niet naar onbetaald werk (huishouden, kinderzorg, …)
Houdt geen rekening met vrije tijd
2. BBP meet stromen:
Meet de inkomensstromen, niet de vaste welvaart in een economie
Kijkt niet naar de levensstandaard: slijtage van wegen, …
Bv. Natuurrampen kunnen BBP vergroten, als de heropbouwwerken het verlies compenseren, maar de
levensomstandigheden zijn negatief.
3. BBP geen kwaliteitsmeter:
Geen informatie over de kwaliteit van producten en diensten
4. BBP heeft geen weet van verdelingsmechanismen:
Groei BBP kan ten goede komen aan sommige delen van de bevolking, terwijl anderen armer worden.
5. BBP zegt niets over negatieve externe feiten:
Luchtvervuiling, verslechtering leefmilieu en de uitputting van niet-hernieuwbare bronnen worden niet
opgenomen in het BBP.
6. BBP houdt geen rekening met duurzaamheid
, ANDERE MEETINSTRUMENTEN NODIG!
ANDERE CONJUNCTUURINDICATOREN
De evolutie van de conjunctuur wordt gevolgd via indicatoren.
3 types indicatoren:
1) Vooroplopende (Leading) indicatoren
wat kunnen we in de toekomst verwachten (belangrijkste)
vb. begonnen woongebouwen, invoer van goederen in volume → vroeger omslaan
2) Gelijklopende (Coïncidente) indicatoren
waar situeren we ons in de economische cyclus
vb. uitvoer van goederen in volume, elektriciteitsverbruik → lopen meestal samen met die v/h BBP
3) Vertraagde (Lagging) indicatoren
beschrijven het verleden
vb. investeringen, niet-werkende werkzoekenden → blijven meestal achter
SLEUTELINDICATOREN
1. BBP = bruto binnenlands product
2. Inflatiecijfer
3. Werkloosheidcijfer
Wordt gemeten door RVA (rijksdienst voor arbeidsvoorziening)
Enkel de uitkeringsgerechtigde volledige werklozen (UVW’s)
Schatting is dat de werkloosheid dubbel zo groot is als het RVA-cijfer
4. Conjunctuur enquête - Nationale Bank van België (NBB)
Gebaseerd op een maandelijkse enquête bij 5000 bedrijfsleiders
Meestal pessimistisch (10-)
Geeft vertrouwen van de ondernemers weer (aanbodzijde van de economie)
Conjunctuurbarometer – Vertrouwens- of klimaatindicator
5. Consumenten enquête - klimaatindicator
= de verwachte evolutie van de productie, bestellingen, werkgelegenheid, voorraden en prijzen
De Europese Commissie meet het consumentenvertrouwen
Geeft rekenkundig gemiddelde voor de vooruitzichten voor de volgende 12 maanden
HOE VERLOOPT DE
CONJUNCTUUR?
DE CONJUNCTUURBEWEGING
HOE PRESTEERT ONZE ECONOMIE?
HOE WORDT DE ECONOMISCHE GROEI GEMETEN?
PRODUCTIE – TOEGEVOEGDE WAARDE
Aandeel BBP per sector:
Primaire sector: <1%
Secundaire sector: <10%
Tertiaire sector: 10-20%
Quartaire sector: 70%
→ daarom een post-industriële samenleving
INKOMENS
= verdeling van het nationaal inkomen over loon,
wedde, rente, huur en pacht.
= vergoeding voor arbeid en kapitaal
Trendmatige daling van het loonaandeel (<50%) →
aandeel kapitaal gegroeid.
Oorzaken:
Technologische vooruitgang
Mondialisering : buitenlandse goedkope werkkrachten
Loonmatiging door toepassing van de wet
BESTEDINGEN – UITGAVEN
1. De particuliere consumptie
Vertegenwoordigt >50%
Drijfveer van de economie
2. De overheidsconsumptie
Sinds 2019 toename groei door gezondheidszorg
Vertegenwoordigt 25%
3. De brutokapitaalvorming
Bedrijfsinvesteringen: daalde door economische crisis → plan – juncker = inveseringsplan van Europa
Particuliere investeringen: toename door stijging koopkracht
Overheidsinvesteringen: laag
Netto-uitvoer: negatieve bijdrage
,HOE WORDEN VERANDERINGEN IN BBP VOORGESTELD?
Absolute cijfers Relatieve cijfers
Stijgt over de jaren heen = rijker geworden
= procentuele verandering
Schommelt rond de 2% per jaar
WELKE CORRECTIES MOETEN DOORGEVOERD WORDEN?
1. BBP per capita : grootte van de bevolking
2. Inflatie:
Lopende prijzen = hier zit de inflatie in
Naar volume = constante prijs
3. Prijzen en koopkracht:
Moeten worden gecorrigeerd
Zelfde hamburger kost hier meer dan in Ierland → waarde munt …
,MEET HET BBP TEVEEL OF TE WEINIG?
BBP 2021: 506 205 miljard
Onderschatting Overschatting
Vrijwilligerswerk : zit er niet in Drugshandel en prostitutie : BBP kan hierdoor
Zwartwerk : zit er niet in flink stijgen, maar slechte indicator voor een
Zelfvoorziening : zit er niet in , zou eigenlijk land
betekent dat je land welvarender is Farmaceutische sector : groot aandeel als ze
veel medicatie enzoverder moeten maken, wil
je dit als land?
Milieu firma’s : betekent dat je land veel last
heeft van vervuiling
België telt vanaf 2014 drugshandel en prostitutie mee om de economie te berekenen → nieuwe standaard
Voordelen hoger BBP:
Goedkoop geld lenen: hoe hoger het BBP, hoe lager de schuldgraad want deze is de verhouding tussen de
totale staatsschuld en het BBP. Hoe gunstiger je geëvalueerd wordt en hoe makkelijker je aan geld geraakt.
Lagere belastingdruk: overheidsbeslag gebaseerd op het BBP.
BBP= Marktproductie, geen indicator voor welzijn – redenen:
1. BBP is een monetaire waardemeter:
Verwijst naar productiemarkt, niet naar onbetaald werk (huishouden, kinderzorg, …)
Houdt geen rekening met vrije tijd
2. BBP meet stromen:
Meet de inkomensstromen, niet de vaste welvaart in een economie
Kijkt niet naar de levensstandaard: slijtage van wegen, …
Bv. Natuurrampen kunnen BBP vergroten, als de heropbouwwerken het verlies compenseren, maar de
levensomstandigheden zijn negatief.
3. BBP geen kwaliteitsmeter:
Geen informatie over de kwaliteit van producten en diensten
4. BBP heeft geen weet van verdelingsmechanismen:
Groei BBP kan ten goede komen aan sommige delen van de bevolking, terwijl anderen armer worden.
5. BBP zegt niets over negatieve externe feiten:
Luchtvervuiling, verslechtering leefmilieu en de uitputting van niet-hernieuwbare bronnen worden niet
opgenomen in het BBP.
6. BBP houdt geen rekening met duurzaamheid
, ANDERE MEETINSTRUMENTEN NODIG!
ANDERE CONJUNCTUURINDICATOREN
De evolutie van de conjunctuur wordt gevolgd via indicatoren.
3 types indicatoren:
1) Vooroplopende (Leading) indicatoren
wat kunnen we in de toekomst verwachten (belangrijkste)
vb. begonnen woongebouwen, invoer van goederen in volume → vroeger omslaan
2) Gelijklopende (Coïncidente) indicatoren
waar situeren we ons in de economische cyclus
vb. uitvoer van goederen in volume, elektriciteitsverbruik → lopen meestal samen met die v/h BBP
3) Vertraagde (Lagging) indicatoren
beschrijven het verleden
vb. investeringen, niet-werkende werkzoekenden → blijven meestal achter
SLEUTELINDICATOREN
1. BBP = bruto binnenlands product
2. Inflatiecijfer
3. Werkloosheidcijfer
Wordt gemeten door RVA (rijksdienst voor arbeidsvoorziening)
Enkel de uitkeringsgerechtigde volledige werklozen (UVW’s)
Schatting is dat de werkloosheid dubbel zo groot is als het RVA-cijfer
4. Conjunctuur enquête - Nationale Bank van België (NBB)
Gebaseerd op een maandelijkse enquête bij 5000 bedrijfsleiders
Meestal pessimistisch (10-)
Geeft vertrouwen van de ondernemers weer (aanbodzijde van de economie)
Conjunctuurbarometer – Vertrouwens- of klimaatindicator
5. Consumenten enquête - klimaatindicator
= de verwachte evolutie van de productie, bestellingen, werkgelegenheid, voorraden en prijzen
De Europese Commissie meet het consumentenvertrouwen
Geeft rekenkundig gemiddelde voor de vooruitzichten voor de volgende 12 maanden
HOE VERLOOPT DE
CONJUNCTUUR?
DE CONJUNCTUURBEWEGING
