Overzicht Shock
Definitie
Een syndroom dat veroorzaakt wordt door een insufficiëntie van de circulatie waardoor een
inadequate weefselperfusie ontstaat met als gevolg functieverlies van cellen door
verminderde aanvoer van voedingsstoffen en afvoer van afvalstoffen
Indeling
Klassieke, klinische indeling gebaseerd op de primaire etiologie
Hemodynamische indeling gebaseerd op de primaire pathofysiologische stoornis in het
cardiovasculaire systeem
● ‘Horizontaal’
1. Hypovolemische shock
2. Cardiogene shock
3. Obstructieve shock
4. Distributieve shock
● ‘Verticaal’ (ad 1, 2 en 3)
○ Compensatiefase
○ Vroege decompensatiefase
○ Late decompensatie-/terminale fase
● ‘Verticaal’ (ad 4)
○ Hyperdynamische fase
○ Hypodynamische fase
Hypovolemische shock
Hypovolemische shock is een verminderde weefselperfusie als gevolg
van een verminderd bloedvolume. Dit kan komen door uitwendig of
inwendig vochtverlies
● Uitwendig vochtverlies via maagdarmkanaal, urinewegen of huid
● Inwendig vochtverlies naar lichaamsholten of interstitium
Compensatiefase
Deze fase duurt ongeveer 45 seconden en compenseert voor het verlies van 25-35% van
het circulerende volume.
1. Hypovolemie
2. De druk in het systemische vaatbed (mean systemic pressure; Pms) neemt af door
het verminderde circulerend volume
3. De veneuze return (VR) neemt af doordat er minder circulerend volume en druk is,
waardoor er minder bloed bij het hart aankomt.
4. De voorbelasting zal afnemen, er komt minder bloed aan bij het hart, waardoor dit
minder belastend is
, 5. Vervolgens zullen de einddiastolische druk (EDP) en volume (EDV) afnemen. Als er
minder bloed aankomt, zullen de druk en het volume aan het einde van de diastole
(ontspanningsfase) lager zijn.
6. Als reactie zal de contractiliteit van het hart via het Frank Starling mechanisme
verlaagd worden. Bij een verminderde bloedtoevoer naar het hart, strekt de hartspier
minder krachtig samen.
7. Als gevolg zal het slagvolume (SV) afnemen. Bij een verminderde contractiliteit, zal
het hart het bloed minder krachtig wegpompen, waardoor het volume hiervan
afneemt.
8. Hierdoor zal ook het hartminuutvolume (HMV) afnemen. Als er per slag minder bloed
rondgepompt wordt, zal het volume dat er per minuut uit het hart gepompt wordt ook
afnemen.
9. De gemiddelde arteriële bloeddruk (MAP) zal afnemen doordat het volume dat
rondgepompt wordt afgenomen is.
10. Baroreceptoren van de arcus aortae en sinus caroticus reageren op de daling van de
gemiddelde arteriële bloeddruk door minder afferente impulsen te sturen.
11. De efferente output van het vasomotorcentrum in de medulla oblongata zal hierdoor
toenemen
12. Als reactie op de toegenomen efferente impulsfrequentie, neemt de sympathische
stimulatie toe. Dit leidt tot 4 mechanismen:
1. Arteriolaire vasoconstrictie. Hierdoor zal er redistributie van het bloed
plaatsvinden, waardoor de vitale organen genoeg bloed krijgen
2. Veneuze vasoconstrictie. Doordat normaal gesproken 70% van het
bloedvolume zich in het veneuze systeem bevindt, kan vasoconstrictie
werken als buffer. Hierdoor zal er meer bloed in het arteriële systeem terecht
komen
3. Toename van de hartfrequentie en contractiliteit. Hierdoor zal het bloed
krachtiger rondgepompt worden
4. Afgifte van adrenaline uit het bijniermerg. Dit zorgt ervoor dat de bloeddruk
zal stijgen, en dat het hart gevoeliger is voor prikkels
Compensatiemechanismen worden gestart om het bloedvolume te herstellen
● Contractie van de milt. Hierdoor worden meer rode bloedcellen het bloed ingestuurd,
waardoor er efficiëntere zuurstoftransport plaats kan vinden in het lage volume
● Autotransfusie. Doordat de hydrostatische druk in de capillairen daalt als gevolg van
arteriolaire vasoconstrictie, zal interstitieel vocht naar de intravasculaire ruimte
verplaatsen, wat leidt tot een tijdelijk/gedeeltelijk herstel van het bloedvolume
● Activatie van RAAS. Door een verlaging van de bloeddruk, stroomt er ook minder
bloed door de nieren, waardoor renine afgegeven zal worden. Dit zorgt via
angiotensine II voor vasoconstrictie en via aldosteron voor terugresorptie van natrium
en water in de niertubuli. Hierdoor zal het bloedvolume tijdelijk/gedeeltelijk herstellen.
● Verhoogde ADH afgifte. Dit is een andere manier waarop de terugresorptie van
natrium en water in de niertubuli verhoogd wordt.
Definitie
Een syndroom dat veroorzaakt wordt door een insufficiëntie van de circulatie waardoor een
inadequate weefselperfusie ontstaat met als gevolg functieverlies van cellen door
verminderde aanvoer van voedingsstoffen en afvoer van afvalstoffen
Indeling
Klassieke, klinische indeling gebaseerd op de primaire etiologie
Hemodynamische indeling gebaseerd op de primaire pathofysiologische stoornis in het
cardiovasculaire systeem
● ‘Horizontaal’
1. Hypovolemische shock
2. Cardiogene shock
3. Obstructieve shock
4. Distributieve shock
● ‘Verticaal’ (ad 1, 2 en 3)
○ Compensatiefase
○ Vroege decompensatiefase
○ Late decompensatie-/terminale fase
● ‘Verticaal’ (ad 4)
○ Hyperdynamische fase
○ Hypodynamische fase
Hypovolemische shock
Hypovolemische shock is een verminderde weefselperfusie als gevolg
van een verminderd bloedvolume. Dit kan komen door uitwendig of
inwendig vochtverlies
● Uitwendig vochtverlies via maagdarmkanaal, urinewegen of huid
● Inwendig vochtverlies naar lichaamsholten of interstitium
Compensatiefase
Deze fase duurt ongeveer 45 seconden en compenseert voor het verlies van 25-35% van
het circulerende volume.
1. Hypovolemie
2. De druk in het systemische vaatbed (mean systemic pressure; Pms) neemt af door
het verminderde circulerend volume
3. De veneuze return (VR) neemt af doordat er minder circulerend volume en druk is,
waardoor er minder bloed bij het hart aankomt.
4. De voorbelasting zal afnemen, er komt minder bloed aan bij het hart, waardoor dit
minder belastend is
, 5. Vervolgens zullen de einddiastolische druk (EDP) en volume (EDV) afnemen. Als er
minder bloed aankomt, zullen de druk en het volume aan het einde van de diastole
(ontspanningsfase) lager zijn.
6. Als reactie zal de contractiliteit van het hart via het Frank Starling mechanisme
verlaagd worden. Bij een verminderde bloedtoevoer naar het hart, strekt de hartspier
minder krachtig samen.
7. Als gevolg zal het slagvolume (SV) afnemen. Bij een verminderde contractiliteit, zal
het hart het bloed minder krachtig wegpompen, waardoor het volume hiervan
afneemt.
8. Hierdoor zal ook het hartminuutvolume (HMV) afnemen. Als er per slag minder bloed
rondgepompt wordt, zal het volume dat er per minuut uit het hart gepompt wordt ook
afnemen.
9. De gemiddelde arteriële bloeddruk (MAP) zal afnemen doordat het volume dat
rondgepompt wordt afgenomen is.
10. Baroreceptoren van de arcus aortae en sinus caroticus reageren op de daling van de
gemiddelde arteriële bloeddruk door minder afferente impulsen te sturen.
11. De efferente output van het vasomotorcentrum in de medulla oblongata zal hierdoor
toenemen
12. Als reactie op de toegenomen efferente impulsfrequentie, neemt de sympathische
stimulatie toe. Dit leidt tot 4 mechanismen:
1. Arteriolaire vasoconstrictie. Hierdoor zal er redistributie van het bloed
plaatsvinden, waardoor de vitale organen genoeg bloed krijgen
2. Veneuze vasoconstrictie. Doordat normaal gesproken 70% van het
bloedvolume zich in het veneuze systeem bevindt, kan vasoconstrictie
werken als buffer. Hierdoor zal er meer bloed in het arteriële systeem terecht
komen
3. Toename van de hartfrequentie en contractiliteit. Hierdoor zal het bloed
krachtiger rondgepompt worden
4. Afgifte van adrenaline uit het bijniermerg. Dit zorgt ervoor dat de bloeddruk
zal stijgen, en dat het hart gevoeliger is voor prikkels
Compensatiemechanismen worden gestart om het bloedvolume te herstellen
● Contractie van de milt. Hierdoor worden meer rode bloedcellen het bloed ingestuurd,
waardoor er efficiëntere zuurstoftransport plaats kan vinden in het lage volume
● Autotransfusie. Doordat de hydrostatische druk in de capillairen daalt als gevolg van
arteriolaire vasoconstrictie, zal interstitieel vocht naar de intravasculaire ruimte
verplaatsen, wat leidt tot een tijdelijk/gedeeltelijk herstel van het bloedvolume
● Activatie van RAAS. Door een verlaging van de bloeddruk, stroomt er ook minder
bloed door de nieren, waardoor renine afgegeven zal worden. Dit zorgt via
angiotensine II voor vasoconstrictie en via aldosteron voor terugresorptie van natrium
en water in de niertubuli. Hierdoor zal het bloedvolume tijdelijk/gedeeltelijk herstellen.
● Verhoogde ADH afgifte. Dit is een andere manier waarop de terugresorptie van
natrium en water in de niertubuli verhoogd wordt.
