Methodologie 2
samenvatting van de hoorcolleges
Week Onderwerpen Literatuur
1 College 1: Introductie Morling Ch.1 t/m 7
College 2: Formuleren van een onderzoeksvraag
2 College 3: Filosofie van de wetenschap, Popper Okasha Ch. 1 en 2
College 4: Onderzoeksstrategieën Morling Ch. 8 t/m 13
3 College 5: Dataverzameling, power en analyseplanning Morling Ch. 5
College 6:Filosofie van de wetenschap, Kuhn Okasha Ch. 3 en 5
4 Geen college
5 Meivakantie
6 College 7: Wat is een P-waarde? Morling Ch. 14
College 8: Problemen met interpretatie van onderzoek en
replicatiecrisis
, Methodologie 2: Hoorcollege aantekeningen
Week 1: Hoorcollege 1
Introductie van Methodologie 2
Bijbehorende literatuur:
● Morling hoofdstuk 1 en 2
1.Wat is een theorie?
Een theorie is een verzameling aan beweringen die beschrijven hoe variabelen/constructen
met elkaar samenhangen, gebaseerd op eerdere observaties. Een theorie kun je opwegen
op bepaalde criteria en componenten, namelijk:
1. Assumpties (vaak impliciet)
Voorwaarden waar je aan moet voldoen om een bepaalde toets uit te voeren. Het is
belangrijk om deze aannames te testen, want pas als deze kloppen kun je de juiste
conclusies trekken.
2. Variabelen
Variabelen worden ook wel constructen genoemd, dat zijn dingen die je wilt meten.
Er zijn 2 soorten:
1. Conceptuele variabelen: kunnen niet direct gemeten worden. Bijvoorbeeld:
Schoolprestaties..
2. Geoperationaliseerde variabelen: meetbare variabelen die beschrijven hoe
conceptuele variabelen gemeten worden.
Bijvoorbeeld: Om de conceptuele variabele ´Schoolprestaties´ te meten worden de
geoperationaliseerde variabelen: zelfrapportage questionnaires en observaties van
de docenten gebruikt.
3. Proposities
Relaties tussen variabelen met een verklarend aspect: De ene variabele verklaart de
andere.
Voorbeeldvraag 1:
Wat is het verschil tussen een theorie en een model?
Wanneer de termen die je gebruikt abstract zijn, noem je het een theorie. Zodra er sprake is van
geoperationaliseerde variabelen, noem je het een model. Hierbij is de relatie tussen de variabelen
duidelijk.
1
, Methodologie 2: Hoorcollege aantekeningen
2. Wat is een hypothese?
Een hypothese is een voorlopige stelling waarin je aangeeft wat je verwacht te vinden in je
onderzoek. Hypothesis beschrijven dingen die je nog wilt onderzoeken en hoe relaties er
mogelijk uitzien. Hypotheses zijn vaak geoperationaliseerd en bestaan uit:
1. Onafhankelijke/verklarende variabele A
2. Afhankelijke/responsvariabele B
○ A werkt in op B
Daarnaast ook:
3. Mediërende variabele C
○ Verklaart de relatie tussen de Onafhankelijke variabele A
en Afhankelijke variabele B
○ A heeft invloed op C en via C weer invloed op B
○ Kun je toetsen met een Multipele regressie analyse
Voorbeeld: Mediator hypothese
Het effect van de kwaliteit van de leraar op de schoolprestaties is gemedieerd door motivatie.
De hypothese luidt: “Betere kwaliteit van de leraar leidt tot hogere motivatie, wat leidt tot betere
schoolprestaties".
of:
4. Modererende variabele D
○ Verandert de relatie tussen de onafhankelijke
variabele A en onafhankelijke variabele B.
○ D heeft invloed op de relatie tussen A en B
○ Soms is de relatie er wel als er een modererende
variabele aanwezig is, soms niet/minder.
○ Kun je toetsen met een interactie-effect.
2
, Methodologie 2: Hoorcollege aantekeningen
Voorbeeld: Mediator hypothese
3. Criteria voor goede theorieën
Goede theorieën moeten voldoen aan een aantal criteria:
● Logisch consistent zijn: Theorieën moeten elkaar intern niet tegenspreken,
● Falsifieerbaar: Een specifiek datapatroon kan de theorie bevestigen of weerleggen.
Je wilt niet dat elk datapatroon bij de theorie past.
● In overeenstemming met de data
● Duidelijk (specifiek)
● Eenvoudig: als je twee theorieën hebt en de 1 is veel ingewikkelder dan de ander,
kies je meestal voor de simpele.
● Consistent met andere theorieën
● Zinvol: Je onderzoekt iets met een reden.
Voorbeeldvraag 2:
Wat is het verschil tussen een theorie en een hypothese?
Een theorie maak je op basis van wat je al weet. De relatie is gebaseerd op data en eerder
onderzoek. Dit is vaak conceptueel.
Hypotheses beschrijven dingen die je nog wilt onderzoeken, waarvan je denkt dat ze mogelijk
deze relaties zouden kunnen zijn. Vaak geoperationaliseerd.
3
samenvatting van de hoorcolleges
Week Onderwerpen Literatuur
1 College 1: Introductie Morling Ch.1 t/m 7
College 2: Formuleren van een onderzoeksvraag
2 College 3: Filosofie van de wetenschap, Popper Okasha Ch. 1 en 2
College 4: Onderzoeksstrategieën Morling Ch. 8 t/m 13
3 College 5: Dataverzameling, power en analyseplanning Morling Ch. 5
College 6:Filosofie van de wetenschap, Kuhn Okasha Ch. 3 en 5
4 Geen college
5 Meivakantie
6 College 7: Wat is een P-waarde? Morling Ch. 14
College 8: Problemen met interpretatie van onderzoek en
replicatiecrisis
, Methodologie 2: Hoorcollege aantekeningen
Week 1: Hoorcollege 1
Introductie van Methodologie 2
Bijbehorende literatuur:
● Morling hoofdstuk 1 en 2
1.Wat is een theorie?
Een theorie is een verzameling aan beweringen die beschrijven hoe variabelen/constructen
met elkaar samenhangen, gebaseerd op eerdere observaties. Een theorie kun je opwegen
op bepaalde criteria en componenten, namelijk:
1. Assumpties (vaak impliciet)
Voorwaarden waar je aan moet voldoen om een bepaalde toets uit te voeren. Het is
belangrijk om deze aannames te testen, want pas als deze kloppen kun je de juiste
conclusies trekken.
2. Variabelen
Variabelen worden ook wel constructen genoemd, dat zijn dingen die je wilt meten.
Er zijn 2 soorten:
1. Conceptuele variabelen: kunnen niet direct gemeten worden. Bijvoorbeeld:
Schoolprestaties..
2. Geoperationaliseerde variabelen: meetbare variabelen die beschrijven hoe
conceptuele variabelen gemeten worden.
Bijvoorbeeld: Om de conceptuele variabele ´Schoolprestaties´ te meten worden de
geoperationaliseerde variabelen: zelfrapportage questionnaires en observaties van
de docenten gebruikt.
3. Proposities
Relaties tussen variabelen met een verklarend aspect: De ene variabele verklaart de
andere.
Voorbeeldvraag 1:
Wat is het verschil tussen een theorie en een model?
Wanneer de termen die je gebruikt abstract zijn, noem je het een theorie. Zodra er sprake is van
geoperationaliseerde variabelen, noem je het een model. Hierbij is de relatie tussen de variabelen
duidelijk.
1
, Methodologie 2: Hoorcollege aantekeningen
2. Wat is een hypothese?
Een hypothese is een voorlopige stelling waarin je aangeeft wat je verwacht te vinden in je
onderzoek. Hypothesis beschrijven dingen die je nog wilt onderzoeken en hoe relaties er
mogelijk uitzien. Hypotheses zijn vaak geoperationaliseerd en bestaan uit:
1. Onafhankelijke/verklarende variabele A
2. Afhankelijke/responsvariabele B
○ A werkt in op B
Daarnaast ook:
3. Mediërende variabele C
○ Verklaart de relatie tussen de Onafhankelijke variabele A
en Afhankelijke variabele B
○ A heeft invloed op C en via C weer invloed op B
○ Kun je toetsen met een Multipele regressie analyse
Voorbeeld: Mediator hypothese
Het effect van de kwaliteit van de leraar op de schoolprestaties is gemedieerd door motivatie.
De hypothese luidt: “Betere kwaliteit van de leraar leidt tot hogere motivatie, wat leidt tot betere
schoolprestaties".
of:
4. Modererende variabele D
○ Verandert de relatie tussen de onafhankelijke
variabele A en onafhankelijke variabele B.
○ D heeft invloed op de relatie tussen A en B
○ Soms is de relatie er wel als er een modererende
variabele aanwezig is, soms niet/minder.
○ Kun je toetsen met een interactie-effect.
2
, Methodologie 2: Hoorcollege aantekeningen
Voorbeeld: Mediator hypothese
3. Criteria voor goede theorieën
Goede theorieën moeten voldoen aan een aantal criteria:
● Logisch consistent zijn: Theorieën moeten elkaar intern niet tegenspreken,
● Falsifieerbaar: Een specifiek datapatroon kan de theorie bevestigen of weerleggen.
Je wilt niet dat elk datapatroon bij de theorie past.
● In overeenstemming met de data
● Duidelijk (specifiek)
● Eenvoudig: als je twee theorieën hebt en de 1 is veel ingewikkelder dan de ander,
kies je meestal voor de simpele.
● Consistent met andere theorieën
● Zinvol: Je onderzoekt iets met een reden.
Voorbeeldvraag 2:
Wat is het verschil tussen een theorie en een hypothese?
Een theorie maak je op basis van wat je al weet. De relatie is gebaseerd op data en eerder
onderzoek. Dit is vaak conceptueel.
Hypotheses beschrijven dingen die je nog wilt onderzoeken, waarvan je denkt dat ze mogelijk
deze relaties zouden kunnen zijn. Vaak geoperationaliseerd.
3
