STRAFRECHT HBO-RECHTEN
JAAR 1
,Hoofdstuk 1 Het strafbare feit
Wat is een strafbaar feit?
Een strafbaar feit is een menselijke gedraging, die valt binnen de grenzen van een wettelijke
delictsomschrijving, die wederrechtelijk is en aan schuld is te wijten.
1. Menselijke gedraging
Met een menselijke gedraging wordt bedoeld dat een natuurlijke persoon, een mens, de
gedraging moet hebben verricht. Ook rechtspersonen kunnen strafbare feiten plegen dit
noemen we functioneel daderschap. Daarnaast moet er ook een wil achter het handelen
zitten, de gewilde spierbeweging. Een gedraging kan zowel bestaan uit een doen of een
nalaten: de verdachte had een spierbeweging kunnen maken, maar heeft dit niet gedaan.
2. De gedraging valt binnen een delictsomschrijving
In een delictsomschrijving staan de gedragingen die strafbaar zijn. Er moet aan alle
bestanddelen (en elementen) worden voldaan voordat de gedraging gestraft kan worden.
In artikel 1 Sr staat dat voordat de gedraging plaatsvindt er in de wet een omschrijving
moet staan dat de gedraging strafbaar is het legaliteitbeginsel.
Bestanddelen staan altijd in de tenlasteleggingen en moeten door de rechter worden
bewezen: onderdelen uit de delictsomschrijving.
Elementen zijn ongeschreven voorwaarden om iemand te kunnen straffen:
wederrechtelijkheid en schuld.
3. De gedraging is wederrechtelijk
Met wederrechtelijkheid wordt bedoeld dat de gedraging in strijd is met het recht. Er is
geen sprake van wederrechtelijkheid als er een rechtvaardigingsgrond aanwezig is.
4. De gedraging is aan schuld te wijten
Met schuld wordt bedoeld dat de gedraging de verdachte moet worden toegerekend. Er is
sprake van verwijtbaarheid, want de verdachte had anders kunnen handelen maar heeft
dit niet gedaan. Er is geen sprake van schuld als er een schulduitsluitingsgrond aanwezig
is.
Als er geen strafbaar feit is gepleegd kan een ‘verdachte’ nooit veroordeeld worden tot een
straf
, Welke verschillende soorten strafbare feiten zijn er?
1. Misdrijven en overtredingen
Misdrijven vind je in boek 2 van het Wetboek van Strafrecht. Misdrijven worden zwaarder
gestraft, er zit ook altijd een gevangenisstraf aan verbonden.
Overtredingen vind je in boek 3. Overtredingen worden minder zwaar gestraft, de dader
krijgt alleen een geldboeten en/of hechtenis. Ook worden overtredingen door de
kantonrechter behandeld terwijl misdrijven bij een civiele rechter wordt behandeld.
2. Formele en materiële delicten
Het verschil tussen formele en materiële delicten is de wijze waarop de wetgever het delict
in de wet heeft omschreven.
Formele delicten zijn delicten die een bepaalde handeling strafbaar stelt. Het gevolg is
hierbij niet van belang. Bijvoorbeeld: diefstal, zaakbeschadiging, afpersing etc.
Bij materiële delicten is het gevolg van de handeling strafbaar en niet de handeling zelf.
Bijvoorbeeld: doodslag, het is niet belangrijk hoe iemand van het leven beroofd is, maar het
is belangrijk dat er iemand gedood is.
3. Commissie- en omissiedelicten
Commissiedelicten zijn handelingen/gedragingen die strafbaar worden gesteld.
Bijvoorbeeld: mishandelingen, vernielen van andermans spullen, iemand doden, een
handtekening vervalsen etc.
Bij omissiedelicten is juist het nalaten strafbaar. Het is belangrijk dat er in de
delictsomschrijving duidelijk staat welk nalaten en aan wie het moet worden toegerekend.
Bijvoorbeeld: artikel 450 Sr het nalaten om hulp te verlenen aan iemand die in
levensgevaar verkeert.
4. Gronddelicten, gekwalificeerde delicten en geprivilegieerde delicten
Een gronddelict is een handeling dat strafbaar is. Bijvoorbeeld: artikel 287 Sr degene die
een ander opzettelijk van het leven berooft.
Een gekwalificeerd delict is een delict dat ernstiger is dan een gronddelict, er is dan een
extra bestanddeel toegevoegd. Een gekwalificeerd delict heeft een zwaardere straf dan die
van een gronddelict. Bijvoorbeeld: artikel 289 Sr degene die een ander met voorbedachten
rade opzettelijk van het leven berooft.
Een geprivilegieerd delict is het tegenovergestelde van een gekwalificeerd delict. Een
geprivilegieerd delict is namelijk een lichter delict dan een gronddelict en heeft ook een
lagere straf. Bijvoorbeeld: artikel 290 Sr de kinderdoodslag
JAAR 1
,Hoofdstuk 1 Het strafbare feit
Wat is een strafbaar feit?
Een strafbaar feit is een menselijke gedraging, die valt binnen de grenzen van een wettelijke
delictsomschrijving, die wederrechtelijk is en aan schuld is te wijten.
1. Menselijke gedraging
Met een menselijke gedraging wordt bedoeld dat een natuurlijke persoon, een mens, de
gedraging moet hebben verricht. Ook rechtspersonen kunnen strafbare feiten plegen dit
noemen we functioneel daderschap. Daarnaast moet er ook een wil achter het handelen
zitten, de gewilde spierbeweging. Een gedraging kan zowel bestaan uit een doen of een
nalaten: de verdachte had een spierbeweging kunnen maken, maar heeft dit niet gedaan.
2. De gedraging valt binnen een delictsomschrijving
In een delictsomschrijving staan de gedragingen die strafbaar zijn. Er moet aan alle
bestanddelen (en elementen) worden voldaan voordat de gedraging gestraft kan worden.
In artikel 1 Sr staat dat voordat de gedraging plaatsvindt er in de wet een omschrijving
moet staan dat de gedraging strafbaar is het legaliteitbeginsel.
Bestanddelen staan altijd in de tenlasteleggingen en moeten door de rechter worden
bewezen: onderdelen uit de delictsomschrijving.
Elementen zijn ongeschreven voorwaarden om iemand te kunnen straffen:
wederrechtelijkheid en schuld.
3. De gedraging is wederrechtelijk
Met wederrechtelijkheid wordt bedoeld dat de gedraging in strijd is met het recht. Er is
geen sprake van wederrechtelijkheid als er een rechtvaardigingsgrond aanwezig is.
4. De gedraging is aan schuld te wijten
Met schuld wordt bedoeld dat de gedraging de verdachte moet worden toegerekend. Er is
sprake van verwijtbaarheid, want de verdachte had anders kunnen handelen maar heeft
dit niet gedaan. Er is geen sprake van schuld als er een schulduitsluitingsgrond aanwezig
is.
Als er geen strafbaar feit is gepleegd kan een ‘verdachte’ nooit veroordeeld worden tot een
straf
, Welke verschillende soorten strafbare feiten zijn er?
1. Misdrijven en overtredingen
Misdrijven vind je in boek 2 van het Wetboek van Strafrecht. Misdrijven worden zwaarder
gestraft, er zit ook altijd een gevangenisstraf aan verbonden.
Overtredingen vind je in boek 3. Overtredingen worden minder zwaar gestraft, de dader
krijgt alleen een geldboeten en/of hechtenis. Ook worden overtredingen door de
kantonrechter behandeld terwijl misdrijven bij een civiele rechter wordt behandeld.
2. Formele en materiële delicten
Het verschil tussen formele en materiële delicten is de wijze waarop de wetgever het delict
in de wet heeft omschreven.
Formele delicten zijn delicten die een bepaalde handeling strafbaar stelt. Het gevolg is
hierbij niet van belang. Bijvoorbeeld: diefstal, zaakbeschadiging, afpersing etc.
Bij materiële delicten is het gevolg van de handeling strafbaar en niet de handeling zelf.
Bijvoorbeeld: doodslag, het is niet belangrijk hoe iemand van het leven beroofd is, maar het
is belangrijk dat er iemand gedood is.
3. Commissie- en omissiedelicten
Commissiedelicten zijn handelingen/gedragingen die strafbaar worden gesteld.
Bijvoorbeeld: mishandelingen, vernielen van andermans spullen, iemand doden, een
handtekening vervalsen etc.
Bij omissiedelicten is juist het nalaten strafbaar. Het is belangrijk dat er in de
delictsomschrijving duidelijk staat welk nalaten en aan wie het moet worden toegerekend.
Bijvoorbeeld: artikel 450 Sr het nalaten om hulp te verlenen aan iemand die in
levensgevaar verkeert.
4. Gronddelicten, gekwalificeerde delicten en geprivilegieerde delicten
Een gronddelict is een handeling dat strafbaar is. Bijvoorbeeld: artikel 287 Sr degene die
een ander opzettelijk van het leven berooft.
Een gekwalificeerd delict is een delict dat ernstiger is dan een gronddelict, er is dan een
extra bestanddeel toegevoegd. Een gekwalificeerd delict heeft een zwaardere straf dan die
van een gronddelict. Bijvoorbeeld: artikel 289 Sr degene die een ander met voorbedachten
rade opzettelijk van het leven berooft.
Een geprivilegieerd delict is het tegenovergestelde van een gekwalificeerd delict. Een
geprivilegieerd delict is namelijk een lichter delict dan een gronddelict en heeft ook een
lagere straf. Bijvoorbeeld: artikel 290 Sr de kinderdoodslag
