Neurorevalidatie
HS 3 Plasticiteit
Plasticiteit is veranderbaarheid: een fundamentele eigenschap van ieder neuron en van het
zenuwstelsel als geheel. Het brein is plastischer dan we dachten: deze plasticiteit zit overal en is
levenslang. Dus NIET hoe jonger hoe plastischer. Plasticiteit is de biologische basis van ontwikkeling,
leren en herstel. Plasticiteit van de hersensystemen verklaart dat ieder brein individueel uniek is.
Plasticiteit zit overal; in moleculen en in gedrag, op ieder neuraal niveau (perifeer, ruggenmerg,
hersenen) en in ieder functioneel systeem. Het leren van een vingervaardigheid (handwerken) heeft
zijn biologische basis in plastische veranderingen op ieder niveau: de neurale representaties van
betrokken vingers nemen toe (vingers van de linkerhand bij het viool spelen). Een congenitaal blinde
gebruikt zijn ‘visuele’ schors voor braille, een dove gebruikt zijn ‘akoestische’ schors voor
gebarentaal: zintuigen helpen elkaar. Zelfs nieuwvorming van neuronen is mogelijk; we weten alleen
nog niet waarom en wanneer. Een gezond brein is plastisch en deze plasticiteit is tot een zekere
hoogte te beïnvloeden, bijvoorbeeld via leerervaringen, omgevingsstructuur en lichamelijke
activiteit.
3.1 definiëring van een begrip
Plastische veranderingen treden op wanneer er informatie door het zenuwstelsel stroomt: er zijn
stimuli en er is actie.
Een sleutelstructuur voor neurale plasticiteit is de synaps. Twee basisprocessen zijn essentieel bij de
plasticiteit van neurale synaps:
Habituatie: gewenning, afstomping
Sensitisatie: gevoeliger worden
Plasticiteit is niet één ding. De plasticiteit bestaat dus niet. Zolang er neuronen zijn, is er plasticiteit.
Ook dus op hoge leeftijd, bij hersenbeschadiging en dementie. Plasticiteit is altijd aanwezig en wordt
gericht geactiveerd wanneer er iets verandert: een degeneratieve ziekte, een perifeer zenuwletsel
etc.
Door de plasticiteit zijn we nog meer verschillend van elkaar dan dat we genetisch al zijn. Dit komt
door de prikkels uit de omgeving.
3.2 ontwikkeling, leren en herstel
Plasticiteit speelt een rol op 3 gebieden:
Ontwikkeling van het zenuwstelsel:
De plasticiteit van het zich ontwikkelende zenuwstelsel is anders dan de plasticiteit van een volgroeid
zenuwstelsel. Een zich ontwikkelende zenuwstelsel is nog kneedbaar, maar een volwassen brein
heeft relatief veel geheugen ervaring.
Het jonge brein is NIET persee plastischer en hersteld NIET persee beter. Dit wil natuurlijk niet zeggen
dat het zich ontwikkelende brein in alle opzichten vergelijkbaar is met een volwassenen brein. Er zijn
wel verschillen. Bij de ontwikkeling zijn de processen neurogenese, neuronmigratie, myelinisatie van
HS 3 Plasticiteit
Plasticiteit is veranderbaarheid: een fundamentele eigenschap van ieder neuron en van het
zenuwstelsel als geheel. Het brein is plastischer dan we dachten: deze plasticiteit zit overal en is
levenslang. Dus NIET hoe jonger hoe plastischer. Plasticiteit is de biologische basis van ontwikkeling,
leren en herstel. Plasticiteit van de hersensystemen verklaart dat ieder brein individueel uniek is.
Plasticiteit zit overal; in moleculen en in gedrag, op ieder neuraal niveau (perifeer, ruggenmerg,
hersenen) en in ieder functioneel systeem. Het leren van een vingervaardigheid (handwerken) heeft
zijn biologische basis in plastische veranderingen op ieder niveau: de neurale representaties van
betrokken vingers nemen toe (vingers van de linkerhand bij het viool spelen). Een congenitaal blinde
gebruikt zijn ‘visuele’ schors voor braille, een dove gebruikt zijn ‘akoestische’ schors voor
gebarentaal: zintuigen helpen elkaar. Zelfs nieuwvorming van neuronen is mogelijk; we weten alleen
nog niet waarom en wanneer. Een gezond brein is plastisch en deze plasticiteit is tot een zekere
hoogte te beïnvloeden, bijvoorbeeld via leerervaringen, omgevingsstructuur en lichamelijke
activiteit.
3.1 definiëring van een begrip
Plastische veranderingen treden op wanneer er informatie door het zenuwstelsel stroomt: er zijn
stimuli en er is actie.
Een sleutelstructuur voor neurale plasticiteit is de synaps. Twee basisprocessen zijn essentieel bij de
plasticiteit van neurale synaps:
Habituatie: gewenning, afstomping
Sensitisatie: gevoeliger worden
Plasticiteit is niet één ding. De plasticiteit bestaat dus niet. Zolang er neuronen zijn, is er plasticiteit.
Ook dus op hoge leeftijd, bij hersenbeschadiging en dementie. Plasticiteit is altijd aanwezig en wordt
gericht geactiveerd wanneer er iets verandert: een degeneratieve ziekte, een perifeer zenuwletsel
etc.
Door de plasticiteit zijn we nog meer verschillend van elkaar dan dat we genetisch al zijn. Dit komt
door de prikkels uit de omgeving.
3.2 ontwikkeling, leren en herstel
Plasticiteit speelt een rol op 3 gebieden:
Ontwikkeling van het zenuwstelsel:
De plasticiteit van het zich ontwikkelende zenuwstelsel is anders dan de plasticiteit van een volgroeid
zenuwstelsel. Een zich ontwikkelende zenuwstelsel is nog kneedbaar, maar een volwassen brein
heeft relatief veel geheugen ervaring.
Het jonge brein is NIET persee plastischer en hersteld NIET persee beter. Dit wil natuurlijk niet zeggen
dat het zich ontwikkelende brein in alle opzichten vergelijkbaar is met een volwassenen brein. Er zijn
wel verschillen. Bij de ontwikkeling zijn de processen neurogenese, neuronmigratie, myelinisatie van
